Bronisław Chodorowski

Bronisław Chodorowski

porucznik lekarz weterynarii
Data i miejsce urodzenia	14 grudnia 1896 Knyszyn
Data i miejsce śmierci	16/19 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Stanowiska	lekarz weterynarii
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Bronisław Chodorowski (ur. 14 grudnia 1896 w Knyszynie, zm. 16-19 kwietnia 1940 w Katyniu) – porucznik lekarz weterynarii rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Urodził się w rodzinie Wincentego i Marii z Citkowskich^[1]. miał czworo rodzeństwa^[2], m.in. był starszym bratem Józefa (1907–1940), lekarza medycyny, który także został zamordowany w Katyniu^[1]. Ukończył gimnazjum w Grodnie, po zdaniu egzaminu dojrzałości wyjechał do Kazania, gdzie studiował w Instytucie Weterynarii. W 1919 przerwał naukę i wstąpił do Wojska Polskiego. Pełnił służbę w placówkach weterynaryjnych na froncie^[1]. W nagłych przypadkach udzielał pomocy rannym żołnierzom. Za odwagę i męstwo został odznaczony Krzyżem Walecznych^[1]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 22. lokatą w korpusie oficerów weterynaryjnych rezerwy, grupa lekarzy weterynarii^[3]. Posiadał przydział w rezerwie do Kadry Okręgowego Szpitala Koni nr 9 w Brześciu nad Bugiem^[4]

Po zakończeniu wojny powrócił do rodzinnego Knyszyna, gdzie rozpoczął pracę nauczyciela w szkole powszechnej. Wkrótce wyjechał do Lwowa, gdzie studiował na Akademii Medycyny Weterynaryjnej, podczas studiów był członkiem rzeczywistym korporacji akademickiej Lutyco-Venedya. W 1922 uzyskał dyplom lekarza weterynaryjnego^[1], a następnie pracował jako lekarz powiatowy służby weterynaryjnej w Święcianach^[1]. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 4. lokatą w korpusie oficerów rezerwy weterynaryjnych, grupa lekarzy^[5].

W sierpniu 1939, przed wybuchem II wojny światowej, został zmobilizowany i skierowany do Baranowicz^[6]. W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku^[1]. Między 16 a 19 kwietnia 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Katyniu^[2] i tam pogrzebany^[7][8] w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[9][10]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[11], jednak w 1943 podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców^[12] nie został zidentyfikowany. Odnaleziono natomiast ciało jego brata Józefa Chodorowskiego w mundurze^[13] (dosł. określony jako Chodorowski Josef pod numerem 3572^[14] ). Bronisław Chodorowski figuruje na liście NKWD nr 029/2 z kwietnia 1940, poz. 40^[2].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznika (sic!)^[15]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

W 1936 ożenił się z Wandą Parfianowicz (1907–1993)^[2], z którą miał syna Zygmunta^[1][16] (1938–2018) – profesora zwyczajnego medycyny. W 1940 zostali oni wywiezieni na Syberię, skąd powrócili do Polski w 1946^[2].

26 kwietnia 2015, z inicjatywy Knyszyńskiego Towarzystwa Regionalnego im. Zygmunta Augusta, na placu im. Jana Pawła II w Knyszynie został odsłonięty pomnik, ku czci wszystkich knyszyńskich ofiar hitlerowskiego i stalinowskiego terroru, m.in. Bronisława i Józefa Chodorowskich^[17][18].

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1^[19][20][21].

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów Kozielskiego Obozu NKWD rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.