Buczkowice

Buczkowice

wieś
Buczkowice z lotu ptaka, ulica Grunwaldzka (2026)
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Powiat	bielski
Gmina	Buczkowice
Liczba ludności (2025)	4268[2]
Strefa numeracyjna	33
Kod pocztowy	43-374[3]
Tablice rejestracyjne	SBI
SIMC	0048395
Położenie na mapie gminy Buczkowice Buczkowice
Położenie na mapie Polski Buczkowice
Położenie na mapie województwa śląskiego Buczkowice
Położenie na mapie powiatu bielskiego Buczkowice
49°43′40″N 19°04′09″E/49,727778 19,069167[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Buczkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Buczkowice, której jest siedzibą od 1991 r. Poprzednio obszar gminy Buczkowice, należał administracyjnie do gminy Szczyrk. Powierzchnia sołectwa wynosi 653 ha^[4], a liczba ludności 4102, co daje gęstość zaludnienia równą 628,2 os./km².

Geograficznie wieś znajduje się na granicy Beskidu Śląskiego (na zachodzie) oraz Kotliny Żywieckiej (na wschodzie), nad rzeką Żylicą (środkowy bieg). Przebiega przez nią droga wojewódzka nr 942 z Bielska-Białej do Wisły przez Szczyrk. Jest lokalnym węzłem komunikacji autobusowej.

Integralne części wsi Buczkowice: Gluzów, Granice, Huczków, Janiców, Kopaczków, Migdałów, Moczków, Plac Mańdyrów, Plac u Zoniów, Pod Bieniatką, Pod Godziszką, Pod Groniem, Pod Kolanem, Przybyłów, Tarnawów, Zawodzie^[5][6]

Brak dokumentu lokacyjnego i roku założenia Buczkowic. Najwcześniejszym źródłem pisanym jest księga noterialna w której wspomniano Józefa Lekkiego z Buczkowic w 1748r. Księgę tą można ujrzeć na stronie "Geneszukacz" po wyszukaniu Józef Lekki i kliknięciu w zap. Na podstawie dostępnych obecnie dokumentów można z dużym prawdopodobieństwem przypuszczać, ze Buczkowice powstały po Rybarzowicach, tzn. w drugiej połowie XVI w. lub u jego schyłku i należały również do dominium łodygowickiego, będąc jego trzecią wsią pod względem wielkości i liczby ludności. Nazwa wsi pochodzi od buczków – czyli drzew bukowych, które przed wiekami rosły na tym obszarze, tworząc las bukowy. Ważną rolę w powstaniu dawnej osady odegrała rzeka Żylica, dawniej zwana Żylczą lub Żylcą.

Pod koniec XIX wieku we wsi był tartak wodny, wiatrak i fabryka zapałek^[7].

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 292 budynkach w Buczkowicach na obszarze 653 hektarów (gemeinde i gutsgebiete) mieszkało 2158 osób (gęstość zaludnienia 330,5 os./km²), z czego 2090 (96,8%) było katolikami, 55 (2,5%) wyznawcami żydami a 13 (0,6%) innego wyznania, 2079 (96,3%) było polsko-, 54 (2,5%) niemiecko- a 21 (1%) innojęzycznymi^[8].

6 sierpnia 1944 r. dom w którym przebywał dowódca oddziału Armii Ludowej Józef Habdas ps. „Kwaśny” został otoczony przez ok. 50 gestapowców. Otrzymali informację o pobycie partyzanta od jego gospodyni, która była konfidentem gestapo. W nierównej walce przy jego ujęciu, aelowiec poległ^[9].

Wieś została wyzwolona w kwietniu 1945 roku przez żołnierzy 1 Armii Gwardyjskiej 4 Frontu Ukraińskiego^[10]. We wsi istniał Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej.

W 1972 wieś odznaczono Krzyżem Partyzanckim.

W 1975 roku w Buczkowicach urodził się Łukasz Kruczek, trener skoków narciarskich, dawniej skoczek narciarski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Buczkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

W 2006 roku we wsi ulokowano Szkołę Mistrzostwa Sportowego Szczyrk im. Polskich Olimpijczyków. We wsi uczył się m.in. Kacper Tomasiak.

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół rzymskokatolicki (parafia Przemienienia Pańskiego).

Jedynym obiektem w wojewódzkim rejestrze zabytków nieruchomych na terenie wsi jest drewniany dom z około 1930 roku przy ulicy Grunwaldzkiej 309 (nr rej. A/1433/24 z 26 lipca 2024)^[11].

• Roman Białek – kapitan rezerwy służby sanitarnej Wojska Polskiego, lekarz internista, ofiara zbrodni katyńskiej (ur. 21 stycznia 1891 w Żywcu, zm. wiosną 1940 w Katyniu)
• Michel Fingesten(inne języki) – czesko-austriacki malarz pochodzenia żydowskiego (ur. 18 kwietnia 1884 w Buczkowicach, zm. 1943)^[12]
• Bartłomiej Kłusek – skoczek narciarski (ur. 1993 w Buczkowicach)
• Kacper Tomasiak – skoczek narciarski (ur. 2007 w Bielsku-Białej), absolwent Szkoły Mistrzostwa Sportowego im. Polskich Olimpijczyków^[13]
• Jan Pietraszko – biskup krakowski (ur. 1911 w Buczkowicach)
• Piotr Fijas – skoczek narciarski, były rekordzista świata w długości lotu (pochodzi z Buczkowic^[14])

• 
  Zabytkowy dom przy ul. Grunwaldzkiej 309
• 
  Kościół Przemienienia Pańskiego
• 
  Zespół szkół
• 
  Żylica w Buczkowicach

• B. Foryś – Z dziejów Parafii Przemienienia Pańskiego w Buczkowicach
• W. Sosna – Przez Góry i Przełęcze Beskidu Śląskiego