Bujanka czarna

Bujanka czarna
Bombylella atra
(Scopoli, 1763)
Ilustracja
Imago
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

muchówki

Rodzina

bujankowate

Podrodzina

Bombyliinae

Plemię

Bombyliini

Rodzaj

Bombylella

Gatunek

bujanka czarna

Synonimy
  • Bombylius ater Scopoli, 1763
  • Bombylivs qvartvs Schaeffer, 1768
  • Bombylivs qvintvs Schaeffer, 1768
  • Hippobosca atra Lepekhin, 1774
  • Hippobosca uralensis Gmelin, 1790
  • Bombylius atratus Pallas in Wiedemann, 1818
  • Bombylius barbulus Pallas in Wiedemann, 1818
  • Bombylius lugubris Loew, 1855
Multimedia w Wikimedia Commons

Bujanka czarna[1] (Bombylella atra) – gatunek muchówki z rodziny bujankowatych i podrodziny Bombyliinae. Zamieszkuje krainę palearktyczną od Półwyspu Iberyjskiego po Syberię i Azję Środkową.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1763 roku przez Giovanniego Antonia Scopoliego pod nazwą Bombylius ater. Lokalizacja typowa znajduje się w Słowenii[2]. W 1995 roku David J. Greathead umieścił go w rodzaju Bombylella oraz zsynonimizował z nim gatunek Bombylius lugubris[3].

Morfologia

Muchówka ta osiąga od 6 do 11 mm długości ciała o zwartej budowie[4]. Głowa jest dość mała, znacznie węższa od tułowia, w widoku bocznym mniej więcej trójkątna[5]. Wyposażona jest w długi, smukły, sterczący ku przodowi ryjek i dość krótkie głaszczki[5][4]. Owłosienie głowy jest czarne z białymi lub szarymi włoskami na twarzy i potylicy[4][1], rzadziej całkowicie czarne[4][3]. Oczy złożone u samic są szeroko rozstawione, u samców zaś są silnie zbliżone do siebie[4][1]. Omatidia w górnej połowie oczu samca są powiększone[4]. Czułki są wąsko rozstawione i mniej więcej tak długie jak głowa[5], ich ostatni człon jest u samca wąski, a u samicy nieco rozszerzony[4]. Owłosienie czułków jest bardzo gęste i szczotkowate[1]. Spodnią stronę czułków samicy porastają zwykle włoski czarne i szare[4], rzadziej tylko czarne[4][3].

Tułów jest krótki i szeroki[5], czarny i głównie czarno owłosiony; białe lub białożółte włoski obecne są na śródpleczu, a u samicy także w kępkach na pteropleurach[4]. Skrzydła mają wyraźnie przyciemnioną, jasnobrunatną część nasadową oraz częściowo przednią krawędź; przyciemnienie to obejmuje komórki podstawowe radialną i medialną w całości lub pozostawia ich wierzchołkowe części przejrzystymi[4][3]. Odnóża ubarwione są całkiem czarno[4][1].

Odwłok jest krótki i szeroki[5]. Na wierzchu tergitów od drugiego do piątego występują kępki białych włosków, na ich bokach zaś kępki dłuższych włosków czarnych; kępki te mogą się jednak wycierać[4][1]. U samicy domieszka białych włosków widoczna jest również na sternitach. Pokładełko uzbrojone jest w kolce i porośnięte brunatnożółtymi włoskami[4].

Ekologia i występowanie

Owad ciepłolubny[4]. Zasiedla suche i otwarte stanowiska, preferując te o wapiennym podłożu, w tym murawy kserotermiczne[1]. Osobniki dorosłe aktywne są od kwietnia lub maja do lipca. Odwiedzają kwiaty celem żerowania na nektarze[4][1]. Larwy są parazytoidami żądłówek[1].

Gatunek palearktyczny[5]. W Europie znany jest z Hiszpanii, Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Malty, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji. Ponadto podawany jest z Syberii, Turcji, Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, Syrii, Libanu, Izraela, Egiptu, Arabii Saudyjskiej, Kuwejtu, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Omanu, Kazachstanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu, Kirgistanu oraz Iranu[2]. W Polsce jest owadem rzadko spotykanym[1].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i j Bombylella atra – Bujanka czarna. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2021-09-07].
  2. ↑ a b N.L. Evenhuis, D.J. Greathead: World catalog of bee flies (Diptera: Bombyliidae). Revised September 2015. Bishop Museum, 2015. s. 1-206. [dostęp 2019-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. ↑ a b c d D.J. Greathead. A review of the genus Bombylius Linnaeus s. lat. (Diptera: Bombyliidae) from Africa and Eurasia. „Entomologica Scandinavica”. 26, s. 47–66, 1995. 
  4. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 24 Bujanki – Bombyliidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1967.
  5. ↑ a b c d e f Frank M. Hull, Bee flies of the world: the genera of the family Bombyliidae, Washington: Smithsonian Institution Press, 1973, DOI: 10.5962/bhl.title.48406, ISBN 0-87474-131-9.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya