Bulla wrocławska
Bulla wrocławska – bulla wydana prawdopodobnie 23 kwietnia 1155 przez papieża Hadriana IV dla diecezji wrocławskiej potwierdzająca jej uposażenie.
Dokument został po raz pierwszy opublikowany w 1858 z kopii przez Wattenbacha[1]. Następnie był przedrukowywany z różnych kopii jeszcze kilkukrotnie[1]. Oryginał odnalazł dyrektor archiwum ks. Josef Jungnitz w 1905[2]. Dokument ten znajdował się w zasobach Archiwum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Dokument zaginął w 1945. Do czasu zaginięcia bulla była najstarszym zachowanym w oryginale dokumentem śląskim[1].
Data wystawienia bulli budzi kontrowersje – w oryginale podana jest data 23 kwietnia 1154, jednak Hadrian IV został wybrany papieżem dopiero 4 grudnia 1154[1]. Data została wpisana w pozostawioną w tekście lukę tym samym charakterem pisma, ale nieco innym atramentem[3]. Dlatego też przypuszcza się, że w dokumencie mogła nastąpić pomyłka co do roku[2]. Możliwe są jednak też inne wyjaśnienia, np. że redakcja konceptu bulli miała miejsce jeszcze za pontyfikatu Anastazego IV[2].
W bulli zapisano ponad 50 polskich nazw osób i miejsc, dlatego też bywa nazywana Srebrną bullą śląską (w nawiązaniu do Bulli gnieźnieńskiej określanej jako złota bulla języka polskiego)[4][5]. Stanowi też jeden z najstarszych zabytków języka polskiego na Śląsku[4].
Bulla wrocławska jest często mylona z inną bullą wydaną przez Hadriana IV 18 kwietnia 1155 r. dla klasztoru w Czerwińsku, która znajduje się w zasobach Archiwum Akt Dawnych w Warszawie.
Przypisy
- ↑ a b c d Maleczyński 1959 ↓, s. 269.
- ↑ a b c Maleczyński 1959 ↓, s. 270.
- ↑ Maleczyński 1959 ↓, s. 284.
- ↑ a b Gondek 2006 ↓, s. 43.
- ↑ Walczak 1999 ↓, s. 63.
Bibliografia
- Elżbieta Gondek. Najcenniejsze śląskie książki. „Pomagamy sobie w pracy. Opolski kwartalnik informacyjno-metodyczny”. Rocznik XLX nr 3, s. 42–55, 2006.
- Karol Maleczyński. Uwagi nad bullą papieża Hadriana IV dla biskupstwa wrocławskiego opatrzoną datą 23 IV 1154. „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”. Rocznik XIV nr 3, s. 269–288, 1959.
- Józef Mandziuk: Historia Kościoła katolickiego na Śląsku. T. 1. Cz. 1. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2003, s. 111–113. ISBN 83-7072-286-5.
- Bogdan Walczak: Zarys dziejów języka polskiego. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1999. ISBN 83-229-1867-4.
Linki zewnętrzne
- Pełny tekst bulli z komentarzem i przypisami w języku niemieckim w "Darstellungen und Quellen zur schlesischen Geschichte. Bd. 3. Studien zur schlesischen Kirchengeschichte" ss. 175-178. [w:] Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa [on-line]. www.dbc.wroc.pl. [dostęp 2011-09-07]. (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.