Bye Bye Brasil

Bye Bye Brasil – brazylijska komedia z 1979 roku w reżyserii Carlosa Dieguesa. W 2015 roku film został umieszczony na liście 100 najlepszych brazylijskich filmów wszech czasów przez Abraccine (Brazylijskie Stowarzyszenie Krytyków Filmowych)^[1].

Film koncentruje się na przemianach, które miały miejsce w Brazylii w latach 70. do wczesnych lat 80. XX wieku, podkreślając gospodarcze, społeczne i kulturowe konsekwencje procesu modernizacji i industrializacji kraju.

Salomé, Lorde Cigano i Andorinha to członkowie Caravany Rolidei – trupy wędrownych artystów, którzy przemierzają Brazylię, wystawiając spektakle dla najbiedniejszych warstw społecznych, nieposiadających telewizora. Są negatywnie nastawieni do telewizji, nazywając anteny "rybimi ośćmi". Przyłączają się do akordeonisty Ciço i jego żony Dasdô, po czym wędrują od Amazonii aż do stolicy kraju, Brasílii^[2].

Punktem wyjścia jest odległe miasto położone na północy kraju. Bohaterowie wyobrażają sobie Amazonię jako egzotyczne miejsce, pełne bogactw naturalnych i zamieszkane tylko przez Indian. Ale po drodze Lorde Cigano widzi sceny wylesiania, okupacji i eksploatacji ziemi przez obcokrajowców, a także ubóstwo materialne i intelektualne mieszkańców tego regionu.

Wędrując przez północno-wschodnią część kraju, karawana obserwuje skutki spowolnionego rozwoju gospodarczego, skrajne ubóstwo i żarliwą religijność – symbol nadziei narodu brazylijskiego. W miastach na północnym wschodzie, otoczonych pięknymi plażami, trupa jest świadkiem pierwszych konsekwencji wzrostu liczby ludności – dużego natężenia ruchu, zanieczyszczenia i spadku jakości życia, a także degradacji środowiska.

Film ukazuje Brazylię pełną sprzeczności: z jednej strony nowo powstającą infrastrukturę, a z drugiej wylesianie i pozbawianie rdzennej ludności ich ziem. Proces modernizacji jest pożegnaniem "starej" Brazylii – wiejskiej, archaicznej^[3].

• José Wilker – Lorde Cigano
• Bety Faria – Salomé
• Fábio Júnior – Ciço
• Zaira Zambelli – Dasdô
• Jofre Soares – Zé da Luz
• José Maria Lima – asystent
• Emmanuel Cavalcante – prefekt
• Rinaldo Gines – wódz indiański
• Marieta Severo – pracownica opieki społecznej
• José Carlos Lacerda
• Marcus Vinícius
• Príncipe Nabor

Zdjęcia kręcono w Brazylii w następujących lokacjach:

• Brasília;
• Rio de Janeiro;
• stan Alagoas (Entremontes, Maceió, Murici, Piranhas, rzeka São Francisco);
• stan Amazonas (rzeki Amazonka i Xingu);
• stan Pará (Altamira, Belém);
• stan Pernambuco (Caruaru)^[4].

Źródło^[5]

• Bye Bye Brasil w bazie IMDb (ang.)
• Bye Bye Brasil w bazie Filmweb