Carl Rodenburg
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa
|
| Odznaczenia | |
Carl Rodenburg (ur. 17 maja 1894 w Bremerhaven, zm. 5 listopada 1992 w Greven), niemiecki generał, uczestnik I i II wojny światowej, dowódca 76 Dywizji Piechoty.
Życiorys
Carl Rodenburg urodził się 17 maja 1894 roku w Bremerhaven, był synem kupca Carla D. Rodenburga i Julii Rodenburg de domo Bade[1][2]. Po ukończeniu szkoły wstąpił w październiku 1913 roku na służbę ochotniczą do armii, trafił do 11 Pułku Piechoty (5 Badeńskiego) we Fryburgu.
I wojna światowa
Po wybuchu I wojny światowej 11 Pułk Piechoty został wysłany na front zachodni[3]. Od 11 marca 1915 roku Rodenburg w stopniu podporucznika (niem. Leutnant) pełnił funkcję dowódcy plutonu, a następnie kompanii. 4 marca 1916 roku został oficerem sztabowym batalionu, a w sierpniu 1918 roku oficerem sztabowym pułku.
Okres międzywojenny
Po zakończeniu wojny Rodenburg wstąpił do Freikorpsu, został adiutantem dowódcy IV Badeńskiego Batalionu Ochotniczego wchodzącego w skład Badisches Volksheer. W maju 1919 roku został przyjęty do formowanej Reichsheer, wstąpił do 113 Pułku Strzelców Reichswehry jako adiutant dowódcy batalionu. Podczas formowania Reichshwehry Rodenburga przydzielono do 14 (Badeńskiego) Pułku Piechoty[2]. W 1921 roku zdał egzamin okręgu wojskowego (niem. Wehrkreisprüfung), oficjalnych ćwiczeń sztabowych i egzaminów taktycznych, które miały na celu sprawdzenie gotowości i wyszkolenia korpusu oficerskiego w danym okręgu[2]. W październiku, w stopniu oficera szwadronu (niem. Eskadronoffizier) został przydzielony do 14 Pułku Kawalerii. 1 lutego 1922 roku został awansowany do stopnia porucznika (niem. Oberleutnant), w tym stopniu został przeniesiony do 12 kompanii karabinów maszynowych wchodzącej w skład 14 (Badeńskiego) Pułku Piechoty w Konstancji. W październiku 1924 roku Rodenburg został przeniesiony do sztabu 14 Pułku Piechoty, gdzie pełnił funkcję oficera łącznikowego, oraz oficera ds. socjalnych. W 1925 roku został mianowany „ojcem chorążych” (niem. Fähnrichsvater), którego zadaniem było szkolenie i kształtowanie młodszych stażem oficerów. 1 lutego 1927 roku Rodenburg został awansowany do stopnia kapitana (niem. Hauptmann). W kwietniu 1928 roku został mianowany dowódcą 5 kompanii w 14 Pułku Piechoty, w listopadzie 1932 roku przekazał dowodzenie kompanią Ernstowi Weberowi, następnie przeszedł do rezerwy.
Do czynnej służby wrócił w czerwcu 1934 roku. Po przekształceniu Reichswehry w Wehrmacht Rodenburg awansował na majora, jego jednostka została przemianowana na Oddział Straży Granicznej (niem. Grenzschutz-Abschnittskommando)[4]. W czerwcu 1935 roku zastąpił Hansa von Sommerfelda na stanowisku dowódcy 2 batalionu w Pułku Piechoty Halberstadt w Quedlinburgu (przemianowanego w październiku na 12 Pułk Piechoty. W kwietniu 1937 roku Rodenburg awansował na podpułkownika (niem. Oberstleutnant), następnie w listopadzie 1938 roku został przeniesiony do Szkoły Piechoty w Döberitz.
W przededniu II wojny światowej Rdoenburg pełnił obowiązki dowódcą II Oddziału Szkoleniowego, należał również do sztabu Pułku Szkoleniowego.
II wojna światowa
Carl Rodenburg szlak bojowy w II wojnie światowej rozpoczął w styczniu 1940 roku otrzymaniem dowództwa w 203 Pułku Piechoty. W kwietniu został awansowany do stopnia pułkownika (niem. Oberst), na czele 203 Pułku Piechoty, wchodzącego w skład 76 Dywizji Piechoty brał udział w kampanii francuskiej.
W czerwcu 1941 roku 76 Dywizja Piechoty wchodziła w skład niemieckich wojsk atakujących Związek Radziecki. Dowodzenie nad całą 76 Dywizją Piechoty Carl Rodenburg objął 26 stycznia 1942 roku, zastępując generała Maximiliana de Angelisa. Dywizja wchodziła w skład IV Korpusu Armijnego, który w ramach 6 Armii Friedricha Paulusa wziął udział w bitwie stalingradzkiej. W kwietniu ówczesny dowódca IV KA, Viktor von Schwedler ocenił Rodenburga w następujący sposób: „Przejął dowództwo nad dywizją toczącą najcięższe walki. Wykazał się jako bardzo rozważny, energiczny, niestrudzony i odważny dowódca, który opanował wiele kryzysowych sytuacji. Bardzo dobry instruktor, bardzo troskliwy, wymaga wiele od żołnierzy, ale także od siebie samego. Ocena: Bardzo dobrze wywiązuje się ze swoich obowiązków”, pozytywną ocenę potwierdził generał Hermann Hoth, dowódca 17 Armii[2]. Za osiągnięcia dowódcze podczas ofensywy nad Wołgą 8 października 1942 r. został odznaczony Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego[5]. Jego dywizja utrzymała kluczowe pozycje na płaskowyżu na południe od Kotłubaniu i zdołała odeprzeć wszystkie ataki Armii Czerwonej[6].

76 Dywizja Piechoty dowodzona przez Rodenburga w listopadzie 1942 roku znalazła się w kotle pod Stalingradem[7]. 21 stycznia 1943 roku Rodenburg awansował na generała porucznika (niem. Generalleutnant). Rankiem 31 stycznia 1943 roku Carl Rodenburg został odznaczony przez feldmarszałka Paulusa Liśćmi Dębu do Krzyża Rycerskiego. Wyróżnienie to stanowiło wyraz uznania za niezłomną obronę prowadzoną przez jego dywizję na północny wschód od Wierchniej Jelszanki w dniach od 22 do 28 listopada 1942 roku; działania te powstrzymały radzieckie natarcie w kierunku mostów na rzece Don i umożliwiły przeprowadzenie kontrmanewrów przez 11 Armię oraz XIV Korpus Pancerny na południe od Stalingradu. Ponadto podległy mu pułk artylerii, przekształcony w jednostkę piechoty, szczególnie wyróżnił się 18 stycznia 1943 roku podczas szturmu na radzieckie linie obronne w rejonie kołchozu Bolszaja Rossoszka. Po ceremonii odznaczenia wykonano zdjęcie, które wywieziono jednym z ostatnich samolotów opuszczających rejon walk. Tego samego dnia, wieczorem, Carl Rodenburg trafił do sowieckiej niewoli[2].
w niewoli
Rodenburg wraz z czołowymi dowódcami spod Stalingradu został umieszczony w specjalnym obozie jenieckim NKWD nr 84 w Wojkowie[8]. Wobec inspirowanej przez sowieckie służby inicjatywy generałów Walthera von Seydlitz Kurzbacha, Otto Korfesa i Martina Lattmanna, której celem było utworzenie Komitetu Narodowego Wolne Niemcy, a wraz z nim Związku Oficerów Niemieckich (BDO) część przebywających w obozie generałów stanowczo sprzeciwiła się tym planom. Wśród zgromadzonej wokół gen. Paulusa grupy znajdowali się m.in generałowie Max Pfeffer, Otto Karl Renoldi, Karl Strecker, Hans-Heinrich Sixt von Armin oraz Carl Rodenburg[8]. Oskarżyli oni dawnych kolegów o zdradę, uznając współpracę z sowietami za niegodną honoru niemieckiego oficera, nawet jeśli nie zgadzali się z polityką Hitlera.
Wiosną 1944 roku Rodenburg miał dołączyć jednak do związku, przy okazji, ku zdziwieniu pozostałych generałów agitując do przyłączenia się do bojkotowanego wcześniej stowarzyszenia[9]. Próby Seydlitza doprowadzenia do uznania BDO przez stronę sowiecką za rząd na uchodźstwie zostały uznane za prowokację i odrzucone. Do niepowodzenia miał przyczynić się Rodenburg. Według NKWD, dołączywszy do Seydlitza pomagał mu przygotowywać memorandum, celowo proponując postulaty, które były nieakceptowalne, co spowodowało spadającą liczbę wstępujących do komitetu[10][11][12]. Za ten domniemany czyn został oskarżony o działalność faszystowską, wyrzucony z BDO i umieszczony w izolatce. W listopadzie 1949 roku Rodenburg został skazany na 25 lat pobytu w obozie pracy za zbrodnie wojenne[2][13].
Po wojnie
Wizyta kanclerza Konrada Adenauera w Moskwie we wrześniu 1955 roku doprowadziła do zwolnienia z obozów ok. 3000 jeńców spod Stalingradu. Wśród nich znajdował się również Carl Rodenburg, który powrócił do Niemiec Zachodnich[14]. Zamieszkał w Lubece w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn. Po wojnie nie angażował się w działalność wojskową, ani polityczną. Zmarł 5 listopada 1992 roku w wieku 98 lat.
Życie prywatne
15 lutego 1920 roku zawarł związek małżeński z Marią Hildegard Geissenberger. Para rozwiodła się 13 lipca 1925 roku[2].
22 września 1934 roku poślubił Theklę Neminar[2]
Odznaczenia
- Krzyż Żelazny II Klasy (25 kwietnia 1915)[6]
- Krzyż Żelazny I Klasy (15 maja 1917)[6]
- Czarna Odznaka za Rany (1918)
- Krzyż Rycerski II Klasy Orderu Lwa Zeryngeńskiego[6]
- Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie[6]
- Srebrna Odznaka Sportowa (1927)[2]
- Złota Odznaka Sportowa Rzeszy (1935)
- Szpanga do Krzyża Żelaznego II Klasy (17 maja 1940)[6]
- Szpanga do Krzyża Żelaznego I Klasy (25 maja 1940)
- Złoty Krzyż Niemiecki (7 marca 1942)[6]
- Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego (8 października 1942)[6]
- Liście Dębu do Krzyża Rycerskiego (31 stycznia 1943)[6]
Przypisy
- ↑ Carl D. "Rodenburg in the Germany and Surrounding Areas, Address Books, 1815-1974 [online], ancestryinstitution-com [dostęp 2026-06-23].
- ↑ a b c d e f g h i Rodenburg, Carl [online], lexikon-der-wehrmacht.de [dostęp 2026-06-22].
- ↑ Nigel Thomas, G.A. Embleton, Jakub M. Rawinis, Armia niemiecka w I wojnie światowej. 1: 1914-1915, Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2017, s. 11, ISBN 978-83-65746-62-7.
- ↑ Artur Ochał, Rozpoznanie niemieckiego przedpola w 1939 r. w świetle meldunków Obwodu „Brodnica” Mazowieckiego Okręgu Straży Granicznej, zachowanych w Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie, [w:] Dariusz J. Gregorczyk (red.), Wywiad i kontrwywiad II Rzeczpospolitej wobec groźby wybuchu wojny w 1939 r, Katowice : Warszawa ; Emów: "Śląsk" Sp. z o.o. Wydawnictwo Naukowe ; Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Centralny Ośrodek Szkolenia i Edukacji im. gen. dyw. Stefana Roweckiego "Grota" w Emowie, 2020, s. 121-152, ISBN 978-83-8183-059-1.
- ↑ Das Archiv; Nachschlagewerk für Politik, Wirtschaft, Kultur [online], s. 950 [dostęp 2026-06-25].
- ↑ a b c d e f g h i Rodenburg, Carl [online], tracesofwar.com [dostęp 2026-06-24].
- ↑ Samuel W. Mitcham, German Order of Battle: 1st-290th Infantry Divisions in WWII, Stackpole Military History Series, Mechanicsburg: Stackpole Books, 2007 (v.Volume 1), s. 128, ISBN 978-0-8117-3416-5.
- ↑ a b Beevor 2015 ↓, s. 473.
- ↑ Boje 2002 ↓, s. 82-83.
- ↑ Jörg Morré, Hinter den Kulissen des Nationalkomitees: Das Institut 99 in Moskau und die Deutschlandpolitik der UdSSR 1943-1946, Schriftenreihe der Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte, München: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2001, s. 70, ISBN 978-3-486-70294-1.
- ↑ Julia Warth, Walther von Seydlitz, Verräter oder Widerstandskämpfer? Wehrmachtgeneral Walther von Seydlitz-Kurzbach, München: Oldenbourg, 2006, s. 158, ISBN 978-3-486-57913-0.
- ↑ Beevor 2015 ↓, s. 476.
- ↑ Boje 2002 ↓, s. 78.
- ↑ Beevor 2015 ↓, s. 481.
Bibliografia
- Antony Beevor: Stalingrad. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2015. ISBN 978-83-240-3416-1.
- Arthur Boje: Stalins deutsche Agenten Ein Kriegsgefangener berichtet. Graz: Leopold Stocker Verlag, 2002. ISBN 3-7020-0946-9.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.