Carl Sternheim

Carl Sternheim

Imię i nazwisko	Wiliam Adolf Carl Sternheim
Data i miejsce urodzenia	1 kwietnia 1878 Lipsk
Data i miejsce śmierci	3 listopada 1942 Bruksela
Narodowość	niemiecka
Język	niemiecki
Dziedzina sztuki	literatura
Multimedia w Wikimedia Commons

Carl Sternheim (ur. 1 kwietnia 1878 r. w Lipsku, zm. 3 listopada 1942 r. w Brukseli) – niemiecki dramaturg i autor opowiadań^[1].

Urodził się w roku 1878 w Lipsku. Od roku 1880 dorastał w Hanowerze, od 1884 w Berlinie, gdzie uczęszczał do gimnazjów. Po maturze w roku 1897 studiował filozofię i historię literatury w Monachium oraz (1898–1899) prawo w Getyndze, później studiował jeszcze (prawo) w Jenie, literaturoznawstwo, historię sztuki i psychologię w Berlinie (tych studiów nie ukończył). W 1899 kontynuował studia z literaturoznawstwa w Lipsku. W roku 1900 zamieszkał w Weimarze^[1].  

Był trzykrotnie żonaty. Dzięki majątkowi drugiej żony zbudował willę k. Monachium, która stała się miejscem spotkań artystów^[1].

Borykał się z problemami zdrowotnymi, z depresją, ciężką nerwicą, często wyjeżdżał do sanatoriów^[1].

Mieszkał w Monachium, we Freiburgu, w Harzburgu, w Belgii. Po wybuchu I wojny światowej wrócił z Belgii do Niemiec, żeby wstąpić do wojska, ale został uznany za niezdolnego do służby wojskowej. Po wojnie osiedlił się w Szwajcarii nad Jeziorem Bodeńskim. Od 1930 przebywał w Brukseli, tam zmarł w 1942 roku na zapalenie płuc^[1].  

Uprawiał poezję, pisał opowiadania, nowele. Ale przede wszystkim zyskał popularność jako dramaturg, autor komedii, będących satyrą na mieszczaństwo. Krytykował wszelkie objawy filisterstwa. Do nich należy cykl o ironicznym tytule: Z bohaterskiego życia mieszczan (Aus dem bürgerlichen Heldenleben 1911-1916, utwory: Die Hose, Der Riese, Der Snob, Das Fossil)^[2]. Niektóre utwory cenzura uznawała za naruszające zasady moralności. Najbardziej skandalizująca komedia Die Kassette (1912) to obraz rozpadu mieszczańskiej rodziny nauczyciela, który od swej ciotki otrzymał na przechowanie kasetkę – obiekt pożądania i tajemnicy^[3].

Twórczość Sternheima cechuje się eklektyzmem, jest zaliczana jest ekspresjonizmu, ale też do naturalizmu, neoromantyzmu, realizmu. Przykładem eklektyzmu jest tragedia Don Juan (1905–1906), gdzie spotkały się motywy z Don Giovanniego Mozarta, Fausta Goethego, dzieł Szekspira, Cervantesa, Schillera. Dramaty Sternheima były często wystawiane w teatrze, szczególnie w okresie do roku 1930. Podczas dyktatury nazistowskiej jego utwory zostały objęte zakazem. Dopiero po roku 1960 nastąpił renesans zainteresowania autorem, jego utwory dramatyczne wróciły na scenę teatralną, powstawały też nowe adaptacje filmowe^[1]. Był Sternheim też autorem opowiadań, np. Chronik von des zwanzigsten Jahrhunderts Beginn i tekstów krytycznych z podtytułem Just milieu^[3].

Był ponadto miłośnikiem sztuki, posiadał bogatą kolekcję malarstwa^[1][3].

• Towarzystwo Carla Sternheima, Frankfurt nad Menem
• Carl Sternheim w internecie
• Verlag Felix Bloch Erben – streszczenia różnych sztuk Sternheima