Chaetomium

Chaetomium
Ilustracja
Chaetomium elatum
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

Sordariomycetes

Rząd

Sordariales

Rodzina

Chaetomiaceae

Rodzaj

Chaetomium

Nazwa systematyczna
Chaetomium Kunze
Mykologische Hefte (Leipzig) 1: 15 (1817)
Typ nomenklatoryczny

Chaetomium globosum Kunze 1817

Multimedia w Wikimedia Commons
Perytecja pokryte włoskami

Chaetomium Kunze – rodzaj grzybów z typu workowców (Ascomycota)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum

Chaetomiaceae, Sordariales, Sordariomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Takson utworzył w 1817 r. Gustav Kunze. Gatunkiem typowym jest Chaetomium globosum Kunze 1817[1]. Synonimy[2]:

  • Bolacotricha Berk. & Broome 1851
  • Bommerella Marchal 1885
  • Botryotrichum Sacc. & Marchal 1885
  • Botryotrichum subgen. Botryotrichum Sacc. & Marchal 1885
  • Chaetomiotricha Peyronel 1914
  • Cladochaete Sacc. 1912
  • Emilmuelleria Arx 1986
  • Vanhallia L. Marchand 1828
Gatunki występujące w Polsce

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[3]. Wykaz gatunków polskich według Mułenko i in.[4]

Morfologia

Do rodzaju Chaetomium zaliczono kilkaset gatunków, ale wiele z nich w wyniku badań filogenetycznych zostało przeniesione do innych rodzajów. Chaetomium to grzyby mikroskopijne tworzące zazwyczaj powierzchowne askokarpy typu perytecjum, pokryte włoskami. Worki są często maczugowate i zanikające, zawierające osiem zarodników. Askospory zwykle w kształcie cytryny, zazwyczaj w kolorze oliwkowo-brązowym. Grzybnia często rośnie w zlepionych masach przypominających liny[5].

Znaczenie

Są szeroko rozpowszechnione w atmosferze, glebie i osadach morskich, a niektóre gatunki mogą nawet przetrwać w ekstremalnych warunkach, takich jak słony piasek i biochemiczne baseny oczyszczalni ścieków. Wiele gatunków to grzyby endofityczne bezobjawowo występujące w zdrowych tkankach roślin lub organizmów morskich. Niektóre gatunki z rodzaju Chaetomium to grzyby chorobotwórcze, które mogą powodować reakcje alergiczne, grzybicę tarczycy, zakażenia skóry i inne choroby u ludzi (np. C. funicola i C. globosum). Wiele gatunków potencjalnie może być wykorzystane w biotechnologii i przemyśle. Na przykład C. cochliodes wytwarza pigmentu zwany cochliodinolem, który jest stosowany w przemyśle tekstylnym, C. variabile, C. elegans, C. fusiforme mogą być wykorzystane do produkcji biopaliw ze względu na ich zdolność do wytwarzania różnych enzymów, w tym celulaz i lakkaz. Wiele gatunków Chaetomium wytwarza związki biologicznie czynne, które mogą mieć potencjalne zastosowania w przemyśle farmaceutycznym, takie jak cytochalazyny przeciwnowotworowe (C. globosum), azafilony przeciwgrzybicze (C. fusiforme), pirony przeciwbakteryjne (C. microcephalum) i alkaloidy indolowe hamujące α-glikozydazę (C. elatum)[6]. Niektóre gatunki to grzyby termofilne[7].

Różne gatunki Chaetomium zawierają duże ilości metabolitów o różnych funkcjach. Do 2023 r. wyizolowano i zidentyfikowano co najmniej 500 wyspecjalizowanych metabolitów z 40 gatunków rodzaju Chaetomium, a wiele z tych związków zostało przetestowanych w szerokim zakresie aktywności biologicznych, w tym cytotoksycznych, przeciwnowotworowych, przeciwzapalnych, przeciwdrobnoustrojowych, przeciwutleniających, neuroprotekcyjnych, hamujących tyrozynazę, hamujących α-glukozydazę i α-amylazę, fitotoksycznych i hamujących wzrost roślin[6].

Przypisy

  1. ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2024-11-29] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2024-11-29] (ang.).
  3. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2024-11-29] (ang.).
  4. ↑ Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, s. 227–231, ISBN 978-83-89648-75-4.
  5. ↑ A.H. Chivers, A monograph of the genera Chaetomium and Ascotricha, „Mem. Torrey Bot. Club”, 14, 1915, s. 155–240.
  6. ↑ a b Qian-Ru Rao, Jian-Bo Rao, Min Zhao, Chemical diversity and biological activities of specialized metabolites from the genus Chaetomium: 2013–2022, „Phytochemistr”, 210, 2023, DOI: 10.1016/j.phytochem.2023.113653.
  7. ↑ Anil K. Patel, Ashok Pandey, Thermostable cellulases: Current status and perspectives, „Bioresource Technology”, 2019 [dostęp 2025-01-21] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya