Chiliarcha

Macedońscy żołnierze i dowódcy (fresk z grobowca w Agios Athanasios, IV w. p.n.e.)

Chiliarcha (gr. χιλίαρχος chilíarchos [rzadziej χειλίαρχος cheilíarchos lub χιλιάρχης chiliárchēs] – dosł. tysięcznik) – w wojskach starożytnych Greków dowódca oddziału liczącego ponad tysiąc ludzi.

W hierarchii urzędniczej

Grecy zapożyczyli ten termin od Persów, u których chiliarcha był dowódcą przybocznej gwardii królewskiej i zarazem wysokim dostojnikiem państwowym, drugą osobą po monarsze (odpowiednikiem późniejszego wezyra). Aleksander Wielki przejął tytuł i ustanowił jako państwową godność dworską. Według Diodora (Biblioteka historyczna XVIII,48) i Arriana (Wyprawa Aleksandra Wielkiego VII 14,10; III 27,4) urząd ten uważano też za najważniejszy w państwach diadochów[1].

W hierarchii wojskowej

W greckich armiach określano tak dowódcę chiliarchii (χιλιαρχία) jako jednostki złożonej z 1024 ludzi, o froncie bitewnym 64 żołnierzy w szeregu[2]. Ranga ta (wyróżniana hełmem z czerwonym pióropuszem) istniała jedynie w piechocie, o czym pośrednio świadczą przekazy informacji, w których oddziały peltastów zawsze są wymieniane w tysiącach. Wiadomo, że w skład chiliarchii wchodziły speiry, czyli taktyczne syntagmy. Natomiast wyższą jednostką organizacyjną była strategia licząca 4 tysiące ludzi[3]. Do takich jednostek tysięcznych (chiliarchai) wojska piesze zostały przez Aleksandra Wielkiego zreorganizowane zimą 331/330 p.n.e. Ich zasadniczą formacją były kolumny liczące w szeregu po 16 żołnierzy; oprócz chiliarchów dowodzili nimi pentekozjarchowie (lp. pentekosiarchos), mający pod komendą 500 ludzi[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Der Kleine Pauly. T. 1. München: Deutscher Taschenbuchverlag, 1979, kol. 1146.
  2. ↑ Friedrich Lübker’s Reallexikon des classischen Alterthums. Leipzig: B.G. Teubner, 1882, s. 248.
  3. ↑ Nicholas Sekunda: Armie macedońskie po Aleksandrze Wielkim 323-168 przed Chr. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2018, s. 25.
  4. ↑ Sławomir Jędraszek: Armia Lagidów. Organizacja i struktura. Zabrze: Inforteditions, 2010, s. 9.

Bibliografia

  • Guy Rachet: Słownik cywilizacji greckiej. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 2006, s. 81, ISBN 83-7132-919-9

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya