Chomęcice

Chomęcice

wieś
Chomęcice, ulica Poznańska
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	poznański
Gmina	Komorniki
Liczba ludności (2025)	1532
Strefa numeracyjna	61
Kod pocztowy	62-052[2]
Tablice rejestracyjne	PZ
SIMC	0585839
Położenie na mapie gminy Komorniki Chomęcice
Położenie na mapie Polski Chomęcice
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego Chomęcice
Położenie na mapie powiatu poznańskiego Chomęcice
52°19′56″N 16°44′53″E/52,332222 16,748056[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Chomęcice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki.

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskim dokumencie z 1387 kiedy odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Choman...”, 1388 „Chomanczicze”, 1399 „Chomandzice”, 1400 „Chomancice”, 1417 „Chomączycze”, 1428 „Chomancicze”, 1429 „Chomacicze”, 1430 „Chomaczice”. W źródłach z terenu ziemi halickiej: 1454 „Choniaticze”, 1456 „Homaticze”, 1458 „Chomaticze, Chomiaticze”, 1474 „Chomączycze”^[3].

Od nazwy miejscowej Iłowiec, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Chomęckich herbu Drogosławicz, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości^[3].

Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Początkowo była wsią szlachecką, własnością polskiej szlachty z rodu Chomęckich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Rogalińskich, Rosnowskich. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1446 miejscowość odnotowana została w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508 leżała w parafii Konarzewo^[3].

Pierwszy historyczny zapis odnotowujący wieś pochodzi ze średniowiecznych archiwów sądowych z XIV wieku. W latach 1387-1399 notowany był Bartłomiej Chomęcki z Chomęcic, który w 1388 przegrał proces sądowy z Mścigniewem z Mieszewa (obecnie to Nieszawa) o Wąbiewo z powodu poręki. W 1388 Bartłomiej Chomęcki był też w sporze z Paskiem z Rosnowa i w wyniku tego otrzymał jezioro w Chomęcicach (obecnie to Jezioro Rosnowskie (łac. „usque dobrzebrodi”). W 1394 Bartłomiej oddalił roszczenia Mali z Golęczewa oraz jego brata Mikołaja^[3].

W latach 1399-1429 źródła wspominają Mikołaja Chomęckiego z Chomęcic herbu Drogosławicz, który był pasierbem Hanki Chomęckiej, później Piekarskiej i prawdopodobnym synem Bartłomieja. W latach 1399-1400 toczył on spór sądowy z macochą. Sąd przyznał mu połowę wsi Chomęcice, a drugą połowę Hance Chomęckiej z prawem zamieszkania w Chomęcicach, dopóki nie wyjdzie za mąż. Po ewentualnym małżeństwie Mikołaj ma jej wypłacić 30 grzywien wiana. W 1402 Mikołaj Chomęcki zapisał wikariuszom katedry poznańskiej czynsz w kwocie jednej grzywny od sumy 10 grzywien z fundacji swej siostry Katarzyny na Chomęcicach. W 1405 tenże zapisuje tymże wikariuszom czynsz w wysokości jednej grzywny od sumy 10 grzywien z sumy zabezpieczonej przez jego siostrę Katarzynę z Poklatek w powiecie pyzdrskim na wsi Sobiesiernie koło Buku. W 1412 Bartłomiej Chomęcki wygrał proces z Jaśkiem Dupiewskim o 20 grzywien szkody. W 1413 pozwany został przez swą macochę Hankę Piekarską, że nie wypłacił jej 30 grzywien wiana z Chomęcic. W 1417 wraz z Stanisławem Słapem z Dąbrówki oraz z Palędzia był w sporze z Beatą córką Jana Łódzkiego o dług i 11 grzywien szkody. W 1428 Bartłomiej nabył sołectwo w Skórzewie. W 1429 oskarżył poręczyciela Jaroniego (lub Hieronima) z Otorowa o szkodę w kwocie dwóch grzywien z powodu niezapłacenia pieniędzy przez Piotra Zajączkowskiego. W 1429 pozwany został przez Bogusza z Koszut o 20 grzywien szkody z powodu niezapłacenia pieniędzy^[3].

W 1408 jako świadek wspomniany został Jan Chomęcki. Z 1410 pochodzi zapis czynszu w wysokości 2,5 grzywny od sumy 15 grzywien dla wikariuszy katedry poznańskiej na Chomęcicach. W 1428 Jadwiga, Luchna i Agnieszka z Chomęcic była w sporze z Machną, matką Bartosza z Sepna o część Szczepowic. W 1430 Szczepan z Chomęcic odnotowany jako pełnomocnik w procesie Bartosza i jego braci niedzielnych i synów Mikołaja z Chomęcic^[3].

W 1454 Zygmunt z Chomęcic dostał się do niewoli krzyżackiej. W 1501 został odnotowany discretus Wojciech z Chomęcic, familiaris kanonika poznańskiego Słapa - Marcina z Dąbrowy^[3].

W latach 1510-1522 odnotowany został Wojciech Chomęcki, brat Piotra Konarzewskiego z Konarzewa. W 1524 był dziedzicem Konarzewa i kupił od Piotra i Jakuba z Rosnowa 4 łany w Rosnowie^[3].

Miejscowość wspominały również historyczne rejestry podatkowe. W 1499 Chomęcice dwukrotnie wymienione zostało w wykazie wsi zalegających z podatkiem. W 1508 miał miejsce pobór od 14 łanów, młyna, dwóch karczm oraz wiatraka. W 1510 miał miejsce pobór z 13 łanów. W 1510 pobrano podatki z 14 łanów, folwarku (łac. „allodium”), dwóch łanów sołeckich uprawianych przez dziedzica oraz od młyna. W 1563 miał miejsce pobór od 7 łanów, dwóch karczm oraz od jednego rzemieślnika. W 1577 pobór zapłacili ze swych części: Maciej Chomęcki, Jakub Chomęcki, Stanisław Przetocki. W 1580 pobór zapłacili: Piotr Chomęcki od 4 półłanków, jednego półłanka opustoszałego, dwóch zagrodnika oraz jednego komornika. Piotr Chomęcki (drugi) zapłacił od 3,5 łana, od roli karczmarskiej oraz od dwóch zagrodników, a Maciej Chomęcki od 2 półłanków oraz od jednego komornika^[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Urodził się tu Jan Grycz – podporucznik piechoty Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, cichociemny.

We wsi znajduje się placówka Gminnego Ośrodka Kultury (Dom Kultury „Koźlak"), biblioteka, szkoła podstawowa oraz działa Koło Gospodyń Wiejskich.

Aktualną Sołtyską jest Dorota Trocha.

W miejscowości znajduje się 5 przystanków autobusowych (Chomęcice/Wspólna, Chomęcice/Jesionowa, Chomęcice/Środkowa, Chomęcice/Szkoła, Chomęcice/S5), które obsługiwane są przez linie: 703 (Górczyn PKM – Konarzewo/Pętla), 705 (Górczyn PKM - Konarzewo/Pętla), 716 (Junikowo – Głuchowo/Stawna), 729 (Ogrody – Dopiewo/Dworzec Kolejowy) oraz 789 (Łęczyca/Sosnowa -Głuchowo/Stawna) Linie te organizowane są przez ZTM Poznań, zaś operowane przez gminnego przewoźnika PUK Komorniki.^[4]

• Stefan Chmielewski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. II (I-Ł) z.1, hasło: „Chomęcice”. Wrocław: Ossolineum, 1988, s. 208-210.

• Chomęcice, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014 .
• Chomęcice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 627 .
• Chomęcice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 318 .