Chubsuguł

Chubsuguł
Ilustracja
Widok na wschodni brzeg
Położenie
Państwo

 Mongolia

Wysokość lustra

1645 m n.p.m.

Morfometria
Powierzchnia

2760 km²

Wymiary
• max długość
• max szerokość


136 km
36,5 km

Głębokość
• średnia
• maksymalna


138 m
262 m

Objętość

380,7 km³

Hydrologia
Cieki wypływające

Egijn gol

Położenie na mapie Mongolii
Mapa konturowa Mongolii, u góry nieco na lewo znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Chubsuguł”
Ziemia51°06′N 100°30′E/51,100000 100,500000
Multimedia w Wikimedia Commons

Chubsuguł (mong. Хөвсгөл нуур, Chöwsgöl nuur; zwane potocznie Małym Bajkałem, w przeszłości w j. polskim używano także nazwy Koso-Goł[1]) – słodkowodne jezioro tektoniczne w północnej części Mongolii, w pobliżu granicy z Rosją[2].

Jest to drugie co do wielkości jezioro Mongolii i zarazem najgłębsze jezioro tego kraju[3]. Chubsuguł jest 16. co do wielkości zbiornikiem słodkiej wody na świecie, ma blisko 70% mongolskich zasobów wody słodkiej[4] i 2% światowych[5]. Należy do jezior ultraoligotroficznych[6]. Powierzchnia jeziora wynosi 2760 km², objętość 380,7 km³, długość 136 km, szerokość do 36,5 km, głębokość maksymalna 262 m, a głębokość średnia 138 m. Lustro wody leży na wysokości 1645 m n.p.m.[3] Chubsuguł jest od grudnia do maja zamarznięty[2]. Do jeziora wpływa 96 rzek i strumieni (34 stałych), a wypływa tylko jedna – Egijn gol[5].

Chubsuguł pod wieloma względami przypomina Bajkał. Jest wydłużone, bardzo głębokie i leży w tym samym co Bajkał rowie tektonicznym. Łączy się z nim poprzez wspomniany odpływ Egijn gol i Selengę. Ma też wiele elementów fauny i flory spokrewnionej z bajkalską[7]. Zachodnie i wschodnie brzegi jeziora są bardzo strome[2].

Od 1913 roku latem na jeziorze odbywa się regularna żegluga między portami na południowym i północnym brzegu.

Pierwsze rozpoznanie geologiczne brzegów jeziora prowadził w latach 90. XIX w. znany badacz Syberii Leonard Jaczewski[8]. Kompleksowe badania jeziora i okolicy przeprowadziła dopiero w pierwszej połowie lat 70. XX w. radziecko-mongolska ekspedycja naukowa. W otoczeniu jeziora znaleziono m.in. pokłady rud aluminium i manganu[7]. W górach otaczających jezioro udokumentowano duże złoża fosforytu i grafitu[9]. Na jeziorze rozwinęło się rybołówstwo[2].

Rejon jeziora w 1992 został ustanowiony parkiem narodowym[6].

Jezioro Chubsuguł
Jezioro Chubsuguł

Przypisy

  1. ↑ Wielka encyklopedia powszechna PWN. red. Bogdan Suchodolski. T. 6. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965.
  2. ↑ a b c d Chubsuguł, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-03-27].
  3. ↑ a b Монгол орны усны нөөц. mne.mn. [dostęp 2011-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-23)]. (mong.).
  4. ↑ Hövsgöl. Academy of Natural Sciences. [dostęp 2011-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-18)]. (ang.).
  5. ↑ a b Hovsgol (Khuvsgul). World Lakes. [dostęp 2011-11-03]. (ang.).
  6. ↑ a b About Lake Hövsgöl. Academy of Natural Sciences. [dostęp 2011-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-05)]. (ang.).
  7. ↑ a b Pmm: Ekspedycja „Chubsuguł”, w: „Poznaj Świat” R. XXII, nr 2 (255), luty 1974, s. 39.
  8. ↑ Janusz Fuksa. Leonard Jaczewski. „Na Szlaku. Magazyn turystyczno-krajoznawczy”. R. XXXIV (e-167 (363)), s. 48, wrzesień 2020. Oddział Wrocławski PTTK. ISSN 1230-9931. 
  9. ↑ Bałdangijn Gungaadasz: Mongolska Republika Ludowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 36. ISBN 83-01-05616-9.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya