Cisticola

	Cisticola
	Kaup, 1829
	; Chwastówka klaskająca (C. ayresii)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	chwastówkowate
Podrodzina	chwastówki
Rodzaj	Cisticola
	Typ nomenklatoryczny
	Sylvia cisticola Temminck, 1820
Gatunki
	52 gatunki – zobacz opis w tekście
	52 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Cisticola – rodzaj ptaków z podrodziny chwastówek (Cisticolinae) w obrębie rodziny chwastówkowatych (Cisticolidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce, Eurazji i Australazji^[2].

Morfologia

Długość ciała 9–17 cm; masa ciała samic 5–24 g, samców 6–29 g^[2].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1829 roku niemiecki paleontolog i przyrodnik Johann Jakob Kaup w publikacji własnego autorstwa poświęconej zarysowi historii rozwoju i systemu naturalnego europejskiego świata zwierząt^[1]. Gatunkiem typowym jest (absolutna tautonimia) podgatunek chwastówki zwyczajnej, C. juncidis cisticola.

Etymologia

Cisticola: epitet gatunkowy Sylvia cisticola Temminck, 1820; gr. κιστις kistis ‘koszyk’, od zdrobnienia κιστη kistē ‘kosz’; łac. -cola ‘mieszkaniec’, od colere ‘mieszkać’^[3].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[4]:

Cisticola erythrops (Hartlaub, 1857) – chwastówka rdzawolica
Cisticola cantans (von Heuglin, 1869) – chwastówka rdzawogłowa
Cisticola lateralis (Fraser, 1843) – chwastówka grubodzioba
Cisticola woosnami Ogilvie-Grant, 1908 – chwastówka trelująca
Cisticola anonymus (J.W. von Müller, 1855) – chwastówka szczebiotliwa
Cisticola bulliens Lynes, 1930 – chwastówka bulgocząca
Cisticola chubbi Sharpe, 1892 – chwastówka uboga
Cisticola hunteri Shelley, 1889 – chwastówka górska
Cisticola nigriloris Shelley, 1897 – chwastówka maskowa
Cisticola bakerorum Fjeldså, Dinesen, Davies, Irestedt, Krabbe, Hansen & Bowie, 2021 – chwastówka gwiżdżąca
Cisticola aberrans (A. Smith, 1843) – chwastówka skalna
Cisticola bailunduensis Neumann, 1931 – chwastówka brązowa
Cisticola chiniana (A. Smith, 1843) – chwastówka rechocząca
Cisticola bodessa Mearns, 1913 – chwastówka stokowa
Cisticola njombe Lynes, 1933 – chwastówka białogardła
Cisticola cinereolus Salvadori, 1888 – chwastówka szarawa
Cisticola restrictus Traylor, 1967 – chwastówka rzeczna
Cisticola rufilatus (Hartlaub, 1870) – chwastówka rdzawosterna
Cisticola subruficapilla (A. Smith, 1843) – chwastówka szarogrzbieta
Cisticola lais (Hartlaub & Finsch, 1870) – chwastówka płaczliwa
Cisticola anderseni Fjeldså, Dinesen, Davies, Irestedt, Krabbe, Hansen & Bowie, 2021 – chwastówka białosterna
Cisticola marginatus (von Heuglin, 1869) – chwastówka równikowa
Cisticola lugubris (Rüppell, 1840) – chwastówka etiopska
Cisticola haematocephalus Cabanis, 1868 – chwastówka nadbrzeżna
Cisticola luapula Lynes, 1933 – chwastówka kasztanowoskrzydła
Cisticola galactotes (Temminck, 1821) – chwastówka rdzawoskrzydła
Cisticola pipiens Lynes, 1930 – chwastówka świergotliwa
Cisticola carruthersi Ogilvie-Grant, 1909 – chwastówka papirusowa
Cisticola tinniens (M.H.C. Lichtenstein, 1842) – chwastówka zielna
Cisticola robustus (Rüppell, 1845) – chwastówka krępa
Cisticola aberdare Lynes, 1930 – chwastówka duża
Cisticola natalensis (A. Smith, 1843) – chwastówka kracząca
Cisticola ruficeps (Cretzschmar, 1830) – chwastówka cierniowa
Cisticola guinea Lynes, 1930 – chwastówka stepowa
Cisticola nana G.A. Fischer & Reichenow, 1884 – chwastówka mała
Cisticola brachypterus (Sharpe, 1870) – chwastówka sawannowa
Cisticola rufus (Fraser, 1843) – chwastówka rdzawa
Cisticola troglodytes (Antinori, 1864) – chwastówka lisia
Cisticola fulvicapilla (Vieillot, 1817) – chwastówka piskliwa
Cisticola angusticauda Reichenow, 1891 – chwastówka długosterna
Cisticola melanurus (Cabanis, 1882) – chwastówka czarnosterna
Cisticola juncidis (Rafinesque, 1810) – chwastówka zwyczajna
Cisticola haesitatus (P.L. Sclater & Hartlaub, 1881) – chwastówka popielata
Cisticola cherina (A. Smith, 1843) – chwastówka malgaska
Cisticola aridulus Witherby, 1900 – chwastówka pustynna
Cisticola textrix (Vieillot, 1817) – chwastówka kusa
Cisticola eximius (von Heuglin, 1869) – chwastówka czarnogrzbieta
Cisticola dambo Lynes, 1931 – chwastówka katangijska
Cisticola brunnescens von Heuglin, 1862 – chwastówka bladogłowa
Cisticola cinnamomeus Reichenow, 1904 – chwastówka cynamonowa
Cisticola ayresii Hartlaub, 1863 – chwastówka klaskająca
Cisticola exilis (Vigors & Horsfield, 1827) – chwastówka złotogłowa

Uwagi

↑ Podgatunek C. juncidis.

Przypisy

↑ ^a ^b J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 119. (niem.).
↑ ^a ^b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Cisticolas and Allies (Cisticolidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Cisticola, DOI: 10.2173/bow.cistic2.01 [dostęp 2024-11-26] (ang.).
↑ Cisticola, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-17] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Cisticolinae Sundevall, 1872 - chwastówki (wersja: 2024-10-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-11-26].

[2] Podgatunek C. juncidis.

[Kaup-1] J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 119. (niem.).

[Winkler&inni-3] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Cisticolas and Allies (Cisticolidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Cisticola, DOI: 10.2173/bow.cistic2.01 [dostęp 2024-11-26] (ang.).

[4] Cisticola, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-17] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-5] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Cisticolinae Sundevall, 1872 - chwastówki (wersja: 2024-10-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-11-26].

[1]

[a]

[2]

[3]

[4]