Citipes
| Citipes | |||
| Funston, 2020 | |||
| Okres istnienia: kampan | |||
| |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| (bez rangi) | celurozaury | ||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
Citipes | ||
| Gatunki | |||
| |||
Citipes – rodzaj wymarłego dinozaura, niewielkiego teropoda z grupy owiraptorozaurów i rodziny cenagantów[1].
Formacja Dinosaur Park w kanadyjskiej Albercie dostarczyła wiele skamieniałości dinozaurów, w tym także przedstawicieli rodziny cenagnatów, grupy owiraptorozaurów zamieszkujących w epoce kredy późnej Azję i Amerykę Północną. Pierwszych przedstawicieli tej rodziny odkryto w skałach formacji Dinosaur Park jeszcze w początkach XX wieku, opisywał je w 1924 Gilmore (Chirostenotes pergracilis), a w kolejnych latach dochodziły kolejne znaleziska, tak z rzeczonej formacji, jak również z innych miejsc w Ameryce Północnej, ale i z Azji, w tym Chin, Uzbekistanu i Mongolii. Tymczasem systematyka cenagnatów z formacji Dinosaur Park nie była jednoznacznie wyjaśniona, wyróżniano zwykle 2 bądź 3 taksony reprezentujące 3 odmienne morfotypy, w tym Chirostenotes pergracilis, kreowany przez Sternberga w 1940 Caenagnathus collinsi. Kolejny takson, mniejszych rozmiarów od poprzednich, znany z pozostałości kończyny dolnej (tarsometatarsus) i prawdopodobnie żuchwy, opisywano różnymi nazwami w zależności od rodzaju, do którego zaliczano szczątki: Ornithomimus, Elmisaurus, Leptorhynchos z epitetem gatunkowym elegans. W 2020 Gregory F. Funston po przeprowadzonej analizie histologicznej nazwał trzeci morfotyp Citipes legans. Rodzaj ten odróżnić można po zrośniętych w tarsometatarsus stępie i śródstopiu, podobnie jak u elmizaura, i to właśnie do budowy stopy zwierzęcia nawiązał autor, tworząc nową nazwę rodzajową Citipes, oznaczającą po łacinie szybką stopę. W rodzaju umieszczono pojedynczy gatunek Citipes elegans, opisany przez Parksa w 1933 w rodzaju ornitomim. Holotypem obrano niekompletny tarsometatarsus z formacji Dinosaur Park skatalogowany jako ROM 781. Jako cechy diagnostyczne wskazano III i IV kości stępu współskostniałe ze sobą i z proksymalną częścią śródstopia u dorosłego osobnika, II i IV kość śródstopia bez wystających końców bliższych (odróżnienie od elmizaura) oraz III kość śródstopia o wydatnych grzbietach kostnych krzyżowych na powierzchni tylnej u małego cenagnata[1].
Poniższy kladogram obrazuje umiejscowienie rodzaju w świetle badań Atkinsa-Weltmana i innych przy okazji opisu nowego rodzaju Eoneophron z 2024[2]:
| Oviraptorosauria |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ a b Gregory F. Funston, Caenagnathids of the Dinosaur Park Formation (Campanian) of Alberta, Canada: anatomy, osteohistology, taxonomy, and evolution, „Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology”, 8, 2020, s. 105–153, DOI: 10.18435/vamp29362 (ang.).
- ↑ K.L. Atkins-Weltman, D.J. Simon, H.N. Woodward, G.F. Funston, E. Snively, A new oviraptorosaur (Dinosauria: Theropoda) from the end-Maastrichtian Hell Creek Formation of North America, „PLOS One”, 19 (1), 2024, DOI: 10.1371/journal.pone.0294901, PMID: 38266012, PMCID: PMC10807829, Bibcode: 2024PLoSO..1994901A [dostęp 2024-06-17].
| Infrarzędy dinozaurów | |
|---|---|
| Era dinozaurów | |
| Dyscypliny powiązane |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.