Clitocybe
 Lejkówka szarawa (C. nebularis) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
lejkówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Clitocybe (Fr.) Staude Schwämme Mitteldeutschl.: xxviii, 122 (1857) | |
Clitocybe (Fr.) Staude (lejkówka) – rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales)[1]
Cechy charakterystyczne
Naziemne grzyby saprotroficzne. Niektóre gatunki zawierają substancje trujące, działające na układ nerwowy. Kapelusze bardzo różnej wielkości, często lejkowato wgłębione, choć także z garbkiem, suche, higrofaniczne lub niehigrofaniczne. Trzony bez pierścienia. Blaszki od prosto przyrośniętych do wyraźnie zbiegających. Wysyp zarodników biały, nieamyloidalny. Bazydiospory eliptyczne, gładkie[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clitocybe, Clitocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Takson utworzył w 1821 roku Elias Fries jako Agaricus trib. Clitocybe. W 1857 r. Friedrich Staude podniósł go do rangi rodzaju. Nie podano gatunku typowego[1] Synonimy naukowe[3]:
- Agaricus subtrib. Dasyphylli Fr 1821
- Agaricus trib. Clitocybe Fr. 1821
- Clitocybe subgen. Pseudolyophyllum Singer 1943
- Pseudolyophyllum Raithelh. 1977
- Rubeolarius Raithelh. 1981
- Singerella Harmaja 1974
- Trigonipes Velen. 1939
Polską nazwę podał Stanisław Chełchowski w 1898 r.[4]
- Clitocybe agrestis Harmaja – lejkówka wąskoblaszkowa
- Clitocybe albofragrans (Harmaja) Kuyper 1981[5]
- Clitocybe alnetorum J. Favre 1960[6][5]
- Clitocybe amarescens Harmaja – lejkówka gorzkawa
- Clitocybe anisata Velen. – lejkówka anyżkowa
- Clitocybe barbularum (Romagn.) P.D. Orton 1960[7]
- Clitocybe bresadolana Singer – lejkówka alpejska[6]
- Clitocybe brumalis (Fr.) Quél. – lejkówka zimowa
- Clitocybe cacabus (Fr.) Gillet 1874 – lejkówka czekoladowa[7]
- Clitocybe catinus (Fr.) Quél. lejkówka miseczkowata
- Clitocybe dealbata (Sowerby) P. Kumm. 1871 – lejkówka strumykowa[8]
- Clitocybe diatreta (Fr.) P. Kumm. – lejkówka rdzawa
- Clitocybe diosma Einhell. – lejkówka szarożółtawa
- Clitocybe ditopa (Fr.) Gillet – lejkówka mączna
- Clitocybe ericeticola Singer 1962 – lejkówka wrzosowiskowa
- Clitocybe fasciculata H.E. Bigelow & A.H. Sm. 1969 – tzw. gąsówka kępkowa
- Clitocybe favrei Kühner & Romagn. ex Bon 1997[7]
- Clitocybe fragilipes J. Favre 1960[5]
- Clitocybe fragrans (With.) P. Kumm – lejkówka dusząca
- Clitocybe fuligineipes Métrod 1939[5]
- Clitocybe harmajae Lamoure 1972[9]
- Clitocybe incilis (Fr.) Gillet 1874[6]
- Clitocybe legaliae E. Ludw. 2012[5]
- Clitocybe marginella Harmaja 1969[5]
- Clitocybe martiorum J. Favre 1956[5]
- Clitocybe menthiodora Harmaja 1969 – lejkówka miętowa
- Clitocybe nebularis (Batsch) P. Kumm. – lejkówka szarawa
- Clitocybe obsoleta (Batsch) Quél. 1872[6] – lejkówka igłolubna
- Clitocybe ornamentalis Velen. 1920 – lejkówka żółtobiaława
- Clitocybe pseudoirina H.E. Bigelow & A.H. Sm. – lejkówka amerykańska
- Clitocybe radicellata Godey 1874[10][11]
- Clitocybe robusta Peck – lejkówka szarobiaława
- Clitocybe rufuloalutacea Métrod ex Bon 1996 – lejkówka czerwonoochrowa
- Clitocybe serotina Velen. 1940[7]
- Clitocybe strigosa Harmaja – lejkówka żółtozarodnikowa
- Clitocybe subalutacea (Batsch) P. Kumm. – lejkówka pachnąca
- Clitocybe subbulbipes Murrill 1916[5]
- Clitocybe subcordispora Harmaja – lejkówka blednąca[12]
- Clitocybe subspadicea (J.E. Lange) Bon & Chevassut 1973[5] – lejkówka chlorowonna[8]
- Clitocybe tornata (Fr.) P. Kumm. 1871[6] – lejkówka gęstoblaszkowa
- Clitocybe truncicola (Peck) Sacc. 1887[5]
- Clitocybe umbilicata (Schaeff.) P. Kumm. – lejkówka pępkowata
- Clitocybe vibecina (Fr.) Quél. – lejkówka rowkowana
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków polskich i nazwy polskie według Władysława Wojewody (bez przypisów)[4] i innych[5][7][11].
Niektóre inne:
- Clitocybe foetens Melot 1980 – lejkówka cuchnąca[8]
- Clitocybe krizii-josephii Svrček 1975 – lejkówka zjełczała[8]
- Clitocybe quisquiliarum P. Specht 2014 – lejkówka ogórkowonna[8]
Galeria
.jpg)
.JPG)
Przypisy
- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2020-05-13] (ang.).
- ↑ E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2022-12-20] (ang.).
- ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 118–129, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ a b c d e f g h i j k Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-04-30].
- ↑ a b c d e Według Index Fungorum takson niepewny.
- ↑ a b c d e Clitocybe (lejkówka) [online], grzyby.pl [dostęp 2020-05-13] (ang.).
- ↑ a b c d e Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 28 stycznia 2025 (pol.).
- ↑ Według W. Wojewody synonim Clitocybe amarescens, według Index Fungorum odrębny gatunek.
- ↑ Według Index Fungorum takson niepewny.
- ↑ a b Barbara Gumińska, Grzyby wybranych łąk w Pienińskim Parku Narodowym – stan aktualny i warunki jego zachowania [online], Pieniński Park Narodowy. Pieniny – Przyroda i Człowiek 2, 1992, s. 65–70 [dostęp 2024-10-30].
- ↑ W. Wojewoda nazwę polską podał dla synonimu Clitocybe pseudo-obbata (J.E. Lange) Kuyper.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.