Crempog

Crempog
deser
{{{alt grafiki}}}
Crempogau wykonane według przepisu z Anglesey
Inne nazwy

Ffroes

Rodzaj

naleśnik amerykański

Kuchnia

walijska

Miejsce powstania

Walia

Multimedia w Wikimedia Commons

Crempog (l.mn. crempogau) – walijski naleśnik zrobiony z mąki, maślanki, jajek, octu i solonego masła. Tradycyjnie przyrządzany na kamieniach do pieczenia lub patelniach. Przepis przyrządzania crempog jest jednym z najstarszych przepisów w Walii. Znany jest również jako ffroes, pancos i cramoth. Jest zwykle podawany w grubych stosach i posmarowany masłem. Jest tradycyjnie serwowany w Walii podczas uroczystości takich, jak Shrove Tuesday (wtorek przed Środą Popielcową) i urodziny.

Nazwa

Słowo „crempog” ma swój początek w języku walijskim, ale jest podobne do bretońskiego słowa krampouezh, który jest również rodzajem naleśnika[1][2]. Porównania są często dokonywane między dwoma językami celtyckimi, które mają wspólne pochodzenie jako języki brytańskie, chociaż krampouezh jest bardziej wyrafinowany niż crempog i jest dziś bliżej crêpe lub naleśnika, niż naleśnika amerykańskiego[3][4].

Angielskie słowo „crumpet” może pochodzić od crempog lub kornijskiego krampoeth[1][5].

Historia

Kobiety z crempogau na tradycyjnym tańcu zapustowym w Trewern (1940)

Historia żywności w Walii jest słabo udokumentowana, a wiele z tego, co wiadomo, pochodzi z przekazów ustnych i dowodów archeologicznych. Walia ma długą historię pieczenia przy użyciu płyty do pieczenia (po walijsku: maen), dużego okrągłego przenośnego płaskiego kamienia[6]. Płaski kamień został zastąpiony metalową płytą znaną jako gradell (ang. griddle), która pojawiła się na liście przedmiotów wykonywanych przez kowali w „Cyfraith Hywel” (XIII wiek)[7]. Kamienie do pieczenia były powszechnie używane w wiejskiej Walii do pieczenia podpłomyków, a dowody ich użycia można znaleźć w gospodarstwach rolnych i domach szlachty[7] Wczesne płyty do piecznia były umieszczane na trójnogu nad otwartym ogniem, chociaż na wielu obszarach, zwłaszcza w południowo-zachodniej Walii, stosowano specjalnie zaprojektowaną okrągłą żelazną ramę z półokrągłą rękojeścią[7]. Na początku XX wieku piekarniki wbudowane w ścianę były już powszechne w kuchniach w Walii, chociaż były to piece opalane drewnem i węglem[8]. Tradycja używania kamieni do pieczenia współistniała z korzystaniem z tych nowszych piekarników. Ogrzewanie dużych pieców ograniczało się na ogół do jednego dnia w tygodniu, służyły one do robienia chleba i ciast, które starczały rodzinie na następny tydzień[8], dodając wszystko, co można było upiec nad ogniem w kominku korzystając z kamienia do pieczenia[8]. Popularne potrawy przyrządzane tą metodą to cacen radell (ciasto), bara crai’ (chleb przaśny), cacen gri (ciasto w cętki) i crempog[8].

Chociaż nie ma udokumentowanych świadectw na najwcześniejszy przepis na crempog, podstawowe składniki, łatwo dostępne w Walii, sugerują długą historię. Przepis na crempog odzwierciedla bardzo stare tradycje kulinarne, które były kiedyś powszechne na terenie Brytanii[9]. Bobby Freeman, pisząc w 1980 roku, stwierdza, że crempog wraz z cawl (tradycyjna walijska zupa), są jedynymi walijskimi potrawami, które przetrwały z przeszłości[9]. Crempog, pomimo bycia w dawnych czasach podstawą kuchni walijskiej ze względu na łatwość przygotowania, jest również związany z tradycyjnymi uroczystościami[9]. Podaje się go w całej Walii w „ostatki”, jest też związany z urodzinami, zwłaszcza w południowej Walii, gdzie stos crempogau jest pocięty na kliny i podawany jak ciasto[9][10].

Przygotowanie

W przypadku standardowego przepisu na crempog masło jest rozpuszczane w ciepłej maślance, a następnie wlewane do naczynia z mąką i ubijane. Mieszanina ma stać przez kilka godzin. Drugą mieszankę przygotowuje się z cukru, sody oczyszczonej, octu i ubitych jajek. Mieszanki są następnie łączone, aby uzyskać gładkie, gęste ciasto[11].

Gęste ciasto wylewa się na gorący kamień do pieczenia lub patelnię na umiarkowanym ogniu. Crempog jest pieczony na złoty kolor z obu stron i podawany w stosie, z masłem posmarowanym na każdym naleśniku[9].

Odmiany

Na wyspie Anglesey i w Caernarfonshire crempogau są przygotowywane jako crempog furum (naleśnik z drożdży) lub crempug wen, gdzie zwykle gruba mąka została zastąpiona mąką bieloną[12]. Te naleśniki były przeznaczone dla rodziny, w domu, w którym służącym serwowano crempog surgeirch lub bara bwff (naleśniki na bazie płatków owsianych[12].

Chociaż crempog jest terminem najczęściej kojarzonym z walijskimi naleśnikami, były one znane pod różnymi nazwami w całym kraju. Crempog był terminem najczęściej używanym w północnej Walii, podczas gdy w częściach Carmarthenshire i Glamorgan były one znane jako cramwythen (l. poj. cramoth)[9]. W innych częściach Glamorgan były znane jako ffrosen (l. mn. ffroes), podczas gdy w Cardiganshire nazywano je poncagen (l. mn. poncagau)[9]. Na niektórych obszarach Cardiganshire i Carmarthenshire znae były jako pancosen[13].

Podobnie jak w przypadku większości posiłków, nie ma konkretnego przepisu na crempog[13]. Ffroes z Glamorganshire są prawie identyczne ze szkockimi naleśnikami drop scones, które mogły zostać sprowadzone do regionu przez szkockich robotników podczas industrializacji zagłębi węglowych południowej Walii, ale układanie ich w stos pokryty masłem nawiązuje do tradycji walijskich[13].

Przypisy

  1. ↑ a b Terry Breverton: The Tudor Kitchen: What the Tudors Ate & Drank. Amberley Publishing Limited, 2015. ISBN 978-1-4456-4875-0. (ang.).
  2. ↑ Comments and Criticisms by Cochfarf. [w:] Evening Express [on-line]. 1901-03-04. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-03-19)]. (ang.).
  3. ↑ Davies i in. 2008 ↓, s. 915.
  4. ↑ Freeman 1980 ↓, s. 15–16.
  5. ↑ Celtic Lexicon: Cornish. University of York. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-03-19)]. (ang.).
  6. ↑ Tibbott 2002 ↓, s. 80–81.
  7. ↑ a b c Tibbott 2002 ↓, s. 81.
  8. ↑ a b c d Tibbott 2002 ↓, s. 86.
  9. ↑ a b c d e f g Freeman 1980 ↓, s. 153.
  10. ↑ Tibbott 2002 ↓, s. 86–87.
  11. ↑ Freeman 1980 ↓, s. 156.
  12. ↑ a b Tibbott 2002 ↓, s. 87.
  13. ↑ a b c Freeman 1980 ↓, s. 154.

Bibliografia

  • John Davies, Nigel Jenkins, Baines Menna, Peredur I. Lynch: The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales. Cardiff: University of Wales Press, 2008. ISBN 978-0-7083-1953-6. (ang.).
  • Bobby Freeman: First Catch Your Peacock, a Book of Welsh Food. Griffithstown, Gwent: Image Imprint, 1980. ISBN 0-9507254-1-2. (ang.).
  • S. Minwel Tibbott: Domestic Life in Wales. Cardiff: University of Wales Press, 2002. ISBN 0-7083-1746-4. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya