Cykl skalny
Cykl skalny – pojęcie w geologii opisujące przemiany skał skorupy ziemskiej.
Przykładowo, skały starych płyt oceanicznych są przetapiane w strefach subdukcji, skały kontynentów ulegają wietrzeniu pod wpływem czynników zewnętrznych (np. woda, wiatr, temperatura), tworząc osady przekształcające się w skały osadowe, a następnie w metamorficzne; nowe skały magmowe powstają np. strefach ryftów lub z lawy czynnych wulkanów w innych strefach (np. pacyficzny pierścień ognia). Uważa się, że cykl skalny trwa średnio około 50-90 mln lat.
Cykl skalny tworzą procesy:
- erozja i wietrzenie skał,
- transport zerodowanego materiału,
- depozycja (sedymentacja) osadów,
- lityfikacja (powstawanie skał osadowych),
- metamorfizm (powstawanie skał metamorficznych),
- przetapianie (powstawanie magmy),
- powstawanie skał magmowych – plutonicznych i wylewnych,
Przebieg cyklu jest powiązany z ruchami skał litosfery, zachodzącymi wraz z wędrówką kontynentów, opisywanej przez teorię tektoniki płyt (zob. diastrofizm).
Bibliografia
- Harvey Blatt, Robert J. Tracy, Petrology; Igneous, Sedimentary, and Metamorphic, wyd. 2nd Ed., W. H. Freeman, 1996, ISBN 0-7167-2438-3.
- Lynn S. Fichter, The Wilson Cycle and a Plate Tectonic Rock Cycle, James Madison University, Department of Geology and Environmental Science, 2000 [dostęp 2019-02-02].
- Charles Plummer, David McGeary, Diane Carlson, Physical Geology, Mc Graw Hill, 2005, ISBN 0-07-293353-4.
Linki zewnętrzne
- The Six Fundamental Concepts about the Earth's Geology - NASA. rst.gsfc.nasa.gov. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-02-20)].
- Wilson cycle - a detailed Plate Tectonics rock cycle. csmres.jmu.edu. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-04-08)].
- The Rock Cycle Song. chariho.k12.ri.us. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-07)].
- Modelling the rock cycle with STELLA. acad.carleton.edu. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-07-08)].
- Wilson cycle. geowords.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-04-22)].
- A circular Wilson cycle?. csmres.jmu.edu. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-08-30)].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.