Cytadelowcy

Rekonstrukcja umundurowania „cytadelowca” w Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu
Cmentarz i pomnik „cytadelowców” na Cytadeli w Poznaniu

Cytadelowcy – cywilni uczestnicy walk o Fort Winiary (Cytadelę) w Poznaniu w dniach 20/21–23 lutego 1945, walczący razem z jednostkami Armii Czerwonej przeciwko niemieckiej załodze twierdzy w czasie bitwy o Poznań podczas II wojny światowej.

Udział w walkach

Termin bywa używany nieprecyzyjnie, jednak w istocie określa tych, którzy walczyli i ginęli w tych dniach w rejonie poznańskiej Cytadeli. Przymusowy pobór prowadzony był za pośrednictwem komisariatów Milicji Obywatelskiej[potrzebny przypis] z udziałem żołnierzy Armii Czerwonej. Cytadelowców należy traktować jako jednostkę polską współuczestniczącą w zdobywaniu Cytadeli, nie zaś jako pomocniczą Armii Czerwonej. Oddziały polskie, o łącznej liczebności około 2000 osób, podzielono na grupy szturmowe lub pomocnicze (tak zwane saperskie), pod polskim lub radzieckim dowództwem. W walkach zginęło 94 poznaniaków, 300 zostało rannych. Lista polskich uczestników walk znajduje się w książce Feliksa Róg-Mazurka Poznaniacy w walce o Cytadelę.

Bezpośrednią przyczyną sformowania polskich oddziałów był rozkaz Józefa Stalina, w którym nakazał on zdobycie poznańskiej Cytadeli w dniu 23 lutego, to jest w 27. rocznicę powstania Armii Czerwonej. Cel był niewykonalny przy użyciu samych tylko Sowietów, gdyż brakowało podówczas żołnierzy, przetrzebionych wcześniejszymi walkami ulicznymi w mieście, w szczególności zaś nie było do dyspozycji służb inżynieryjno-saperskich[1].

Upamiętnienie

Cytadelowcy Poznańscy są od 23 kwietnia 1961 patronami Szkoły Podstawowej nr 13 w Poznaniu, zlokalizowanej przy alei Niepodległości 32[2]. Ich imieniem, w 2021 roku, nazwany został także stu kilkudziesięcioletni dąb szypułkowy rosnący w Parku Cytadela[3]. Decyzję tę podjęła Rada Miasta Poznania w ramach uchwały ustanawiającej to drzewo pomnikiem przyrody[4]. Walczący upamiętnieni zostali również pomnikiem na Cytadeli, przy cmentarzu Cytadelowców z napisem o treści:

Poznaniakom poległym w walce o wolność miasta przy boku Armii Czerwonej w 1945 roku.

Przypisy

  1. ↑ Piotr Bojarski, Poznaniacy przeciwko swastyce, Warszawa: Agora, 2015, s. 218-219, ISBN 978-83-268-2268-1, OCLC 924970563.
  2. ↑ Patroni. Zespół Szkół Mistrzostwa Sportowego nr 2 w Poznaniu. [dostęp 2020-06-07]. (pol.).
  3. ↑ Cytadela: Dąb ma otrzymać nazwę „Cytadelowców Poznańskich” – Radio Emaus [online] [dostęp 2022-01-13] (pol.).
  4. ↑ Uchwała nr XLIII/763/VIII/2021 Rady Miasta Poznania z dnia 9 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody – dębu szypułkowego o imieniu „Cytadelowców Poznańskich” (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 17 marca 2021 r. poz. 2357).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya