Czapka
Czapka – nakrycie głowy, wykonane przeważnie z miękkiego materiału (niekiedy z twardymi wstawkami jak denko lub daszek), którego głównym zadaniem jest ochrona głowy przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi: zimnem, gorącem, deszczem, śniegiem, wiatrem, promieniami słonecznymi itp.
Na kształt, fason i kolor czapki istotny wpływ ma moda panująca w danym czasie i miejscu[1]. Niektóre rodzaje czapek noszone są ze względów religijnych (np. piuska, jarmułka), inne jedynie przy okazjach ceremonialnych (np. infuła)[2][3]. Czapki wojskowe i służb mundurowych mają ściśle określony krój i kolor i mogą być noszone tylko przez uprawnionych przedstawicieli tych służb (przy tym wyróżnia się czapki galowe, używane tylko w przypadku uroczystości i ceremonii, oraz czapki polowe – noszone na co dzień i podczas ćwiczeń).
W Polsce cechy czapnicze istniały od XIV wieku[4].
Przykłady
W przeglądzie historycznym wyróżnić można następujące rodzaje i typy czapek:
- baranica
- batorówka
- bejsbolówka
- bermyca
- biret
- budionnówka
- budyniówka (czapka kucharska)
- bustina
- camauro
- chaperon
- chullo (czapka peruwiańska)
- coroza (caroja)
- cyklistówka
- czako
- czapka błazeńska
- czapka frygijska
- czapka garnizonowa
- czapka marynarska
- czapka polowa
- czapka studencka (akademicka)
- czapka uczniowska (gimnazjalna)
- czapka Monomacha
- deerstalker (zwana też czapką Sherlocka Holmesa)
- degolówka
- dekiel (rondel)
- desperatka
- dokerka
- dżokejka
- fez
- furażerka
- giwer
- glengarry
- hauba lotnicza (pilotka)
- jarmułka (kipa)
- jołom
- kapuza
- kaszkiet
- kepi
- kofia (kufi)
- kokosznik
- kołpak
- kominiarka
- krymka
- leninówka
- magierka
- maciejówka
- mazepinka
- mirliton
- infuła
- oprychówka
- pakol
- papacha
- piuska (kalotka, zucchetto)
- rogatywka
- szlafmyca
- sztrajmł (lisiurka)
- toczek
- uszanka
Inne znaczenia
Nazwą „czapka” (lub „czapa”) określa się także grubszą pokrywę (np. lodową lub śniegową) okrywającą jakieś przestrzenie, rzeczy lub przedmioty.
W teorii organizacji termin „czapka” (bądź „czapa”) może także oznaczać jakieś władze nadrzędne (zwykle w odcieniu pejoratywnym).
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Maria Giuseppina Muzzarelli: Veils, Caps and Hats: The Language of Headgear between the Middle Ages and the Renaissance. Academia.edu, 2014. [dostęp 2025-12-04]. (ang.).
- ↑ Charles D. Cheek: Hats and Titles: Maya Courtier Dress and Hierarchy in the Late Classic Maya Court. Cambridge University Press, 2024. [dostęp 2025-12-04]. (ang.).
- ↑ Headwear Across the Ages: Its Religious, Political and Social Significance and How It Affects the Current Form of Beil in the Middle East. International Design Journal (8/2), s. 21–26, 2018. [dostęp 2025-12-04]. (ang.).
- ↑ Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-11785-0.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.