Czerlonka
| osada | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2006) |
120 |
| Strefa numeracyjna |
85 |
| Kod pocztowy |
17-230[2] |
| Tablice rejestracyjne |
BHA |
| SIMC |
0023120[3] |
Położenie na mapie gminy Białowieża | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego | |
Położenie na mapie powiatu hajnowskiego | |
Czerlonka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Białowieża[3][4]. Leży na obszarze Puszczy Białowieskiej i na trasie linii kolejowej Hajnówka – Białowieża Towarowa (obecnie nieczynnej).
Wieś jest siedzibą sołectwa Czerlonka w którego skład wchodzi również osada Zwierzyniec.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii św. Mikołaja w Białowieży, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Świętych Cyryla i Metodego w Hajnówce.
Nazwa osady pochodzi od Uroczyska Czerlon.
Historia
- I wojna światowa
Osada robotników leśnych: drwali, smolarzy, karpiniarzy przybyłych na te tereny w poszukiwaniu pracy z terenów całej Polski. Szczególny rozwój osady nasila się w okresie od 1916 do 1919 roku. W tych latach okupujące te tereny wojsko niemieckie rozpoczyna eksploatację Puszczy Białowieskiej na skalę przemysłową. W okresie tym wybudowano szereg linii kolejki wąskotorowej służącej do wywozu drewna. Jedna z linii prowadziła od strony Bud do Czerlonki (obecnie przebiega w tym miejscu droga asfaltowa). Niemcy wybudowali też 3 trakowy tartak, smolarnię i majdan do przechowywania surowca. Do budowy sprowadzono 500 jeńców wojennych (Rosjan i Francuzów), 300 robotników i 30 tzw. żołnierzy fachowców. Dla jeńców i robotników wybudowano prymitywne baraki. Po zakończeniu wojny i opuszczeniu tych terenów przez wojsko niemieckie tartakiem kierował inż. Engelman.
- 1919-1939
Od 1921 r. miejsce niedawnych jeńców wojennych i robotników batalionów karnych przy eksploatacji Puszczy zajęli tak zwani „bałachowcy”- byli żołnierze Ochotniczej Armii generała S. Bułak–Bałachowicza. Znajdowała się tu też fabryka chemiczna zatrudniająca 240 robotników. Na tzw. Majdanie był piec do karpiny w zarządzie Braci Porowskich. Ludność Czerlonki stanowiła typowa mieszanka kulturowo-narodowościowa jaka osiedlała się na tych terenach: Polacy, Białorusini, Rosjanie, Niemcy, Ukraińcy. Przy okazji pierwszego strajku robotników w październiku 1928 r. powstaje tu koło związkowe robotników leśnych. Mieścił się tu ośrodek kierowniczy strajku.
- 1944-1989'
Kolejny etap rozwoju osady nastąpił w latach powojennych. Na początku lat 60. powstało osiedle domków murowanych. Za torem kolejowym znajduje się tzw. Deputat (obecnie Czerlonka Leśna). W tym czasie zaczęła tu napływać ludność z terenów całej Polski. Wybudowano sklep, który działał do końca lat 80.
- Po 1989 roku
W miejscowości był przystanek kolejowy Czerlonka, jego budynek, wartościowy przykład miejscowej sztuki ciesielskiej pierwszej połowy XX wieku, został w 1999 r. przeniesiony do Hajnówki. Służy obecnie jako siedziba Centrum Promocji Regionu i Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej mieści się przy ul. Tamary Sołoniewicz.

Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 20041.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 177 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
Bibliografia
- Borys Nikitiuk, Z dziejów Hajnówki i jej okolic (1915-1939), Hajnówka: Wyd. Starostwo Powiatowe w Hajnówce, 2003, ISBN 83-914635-1-6, OCLC 831055849.
- PRZYSTANEK „CZERLONKA” CENTRUM PROMOCJI REGIONU I MIĘDZYNARODOWEGO FESTIWALU MUZYKI CERKIEWNEJ
Linki zewnętrzne
- Czerlonka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 366.
- Czerlonka - "Czasopis"
- Budynek stacji kolejowej w Czerlonce- Encyklopedia Puszczy Białowieskiej
- Zdjęcia
- Fabryka Terpentyny w Czerlonce
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.