Czesław Filipowicz
| |
 pułkownik obserwator inżynier
| |
| Data i miejsce urodzenia |
23 kwietnia 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
9 września 1967 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
21 eskadra niszczycielska, |
| Stanowiska |
dyrektor departamentu ministerstwa, |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
             
| |
.svg){kind=small}
Czesław Filipowicz (ur. 23 kwietnia 1892 w Ucianej, zm. 9 września 1967 w Londynie) – pułkownik obserwator inżynier Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 23 kwietnia 1892[1] jako syn Feliksa[2]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. W lotnictwie wojskowym II RP został zweryfikowany w stopniu porucznika. W tym stopniu brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920–1921 jako obserwator 21 eskadry niszczycielskiej, pododdziale lotnictwa bombowego Wojska Polskiego. Od 3 do 10 września 1922 wraz z mjr. pil. Ludomiłem Rayskim na samolocie Breguet 14A2 brał udział I Międzynarodowych Zawodach Lotniczych w Zurychu uzyskując wyróżnienie i nagrodę specjalną w okrężnym locie alpejskim[3]. Jako oficer nadetatowy 1 pułku lotniczego w stopniu kapitana w 1923 pracował w Departamencie IV Żeglugi Powietrznej[4]. Ukończył studia z tytułem inżyniera. 23 stycznia 1928 roku awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa. Pełnił wówczas służbę w Ministerstwie Komunikacji, pozostając w kadrze oficerów lotnictwa[5]. W lipcu 1932 roku został dyrektorem (naczelnikiem) samodzielnego Departamentu Lotnictwa Cywilnego w Ministerstwie Komunikacji (wcześniej Wydziału)[6][7][8]. W tej funkcji m.in. uczestniczył w obradach Międzynarodowej Federacji Lotniczej[9] i wygłaszał odczyty przez radio w Rozgłośni Lwowskiej[10].
11 września 1933 podjął wraz z kpt. pil. Józefem Lewoniewskim próbę pobicia międzynarodowego rekordu długości lotu w linii prostej bez lądowania dla samolotów turystycznych I kategorii (w 1929 ustanowionego przez pilota Lalouetta), na trasie Warszawa – Kazań – Swierdłowsk – Omsk (3400 km) oraz ewentualnie – Krasnojarsk (4600 km), na specjalnie przerobionym samolocie PZL.19 (m.in. dodanie dodatkowych zbiorników z paliwem) ze znakami SP-AHH. Po starcie z lotniska Okęcie i ośmiu i pół godzinach lotu, w wyniku silnej turbulencji w chmurach, doszło do przeciągnięcia i wejścia w niezamierzony korkociąg. Samolot udało się wyprowadzić z korkociągu tuż nad ziemią, jednak maszyna zahaczyła skrzydłem o ziemię i rozbiła się we wsi Zasurskoje koło miejscowości Jadrino pod Kazaniem. Pilot Józef Lewoniewski zginął, a Czesław Filipowicz został lekko ranny[11][12]. Zbiegiem okoliczności, wypadek miał miejsce dokładnie rok po wypadku śmiertelnym Żwirki i Wigury. Do wypadku mogła się przyczynić cecha samolotu PZL.19 jaką była mała stateczność w ślizgu i przesunięty do tyłu środek masy (w wyniku zabudowy dodatkowych zbiorników z paliwem) – co zmniejszało zapas stateczności podłużnej. Po powrocie do Polski Czesław Filipowicz przebywał w szpitalu[13][13][14].
W maju 1935 roku został przeniesiony z dyspozycji szefa Departamentu Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych do Kierownictwa Zaopatrzenia Lotnictwa na stanowisko kierownika[15][16][17]. 27 czerwca 1935 roku awansował na pułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów aeronautyki[18]. W 1937, po utworzeniu korpusu oficerów lotnictwa, został zaliczony do grupy technicznej[19].
W 1939 był szefem kontroli przemysłowej Dowództwa Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych. Działał w ramach Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej[20][21]
Po wybuchu II wojny światowej 1939 i kampanii wrześniowej przedostał się na Zachód. Został oficerem Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Posiadał numer służbowy RAF P-0893 [22].
Po wojnie pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Zmarł 9 września 1967 w Londynie. Pochowany na cmentarzu Gunnersbury. Był żonaty.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 8081 (27 lipca 1922)[23][4]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1922)[4][24][25]
- Krzyż Walecznych (trzykrotnie[4], po raz pierwszy w 1922)[26]
- Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 19 marca 1931[27], 11 listopada 1934[28][29])
- Medal Niepodległości (20 lipca 1932)[30]
- Polowa Odznaka Obserwatora nr 5 „za loty bojowe nad nieprzyjacielem czasie wojny 1918–1920” (11 listopada 1928)[31]
- Złota Odznaka Honorowa LOPP I stopnia[32]
- Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Wojskowej (Bułgaria, 1936)[33]
- Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Orła (Estonia, 1934)[33][34]
- Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja, 1931)[35]
- Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Południa (Brazylia)[36]
- Krzyż Wojenny („Croix de guerre”) (Francja)
- Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja)
- Medal Zwycięstwa (międzysojuszniczy)
Przypisy
- ↑ Oficerowie. muzeumwp.pl. [dostęp 2015-03-31].
- ↑ Powrót płk. Czesława Filipowicza po zakończonej katastrofą próbie pobicia rekordu lotu na odległość. audiovis.nac.gov.pl. [dostęp 2015-04-13].
- ↑ Okres międzywojenny. Kalendarium. [dostęp 2015-04-13].
- ↑ a b c d Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 19.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 540, 547.
- ↑ Inżynier Czesław Filipowicz dyrektorem Departamentu Lotnictwa. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 161 z 17 lipca 1932.
- ↑ Czy wiesz, że. „Nasze Korzenie”, s. 50, 1 / 2011.
- ↑ Rokowania lotnicze polsko-czechosłowackie w Warszawie. audiovis.nac.gov.pl. [dostęp 2015-04-13].
- ↑ Wyjazd dyr. Filipowicza i mjr. Kwiecińskiego do Hagi. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 201 z 3 września 1932.
- ↑ Co usłyszymy przez radio?. „Gazeta Lwowska”, s. 8, Nr 248 z 28 października 1932.
- ↑ Sytuacje niebezpieczne podczas prób w locie i demonstrowania sprzętu lotniczego – cz. 1. „Polska Technika Lotnicza”, s. 4, Nr 6 / 2010.
- ↑ Andrzej Glass, Polskie konstrukcje lotnicze 1893–1939, Warszawa, WKiŁ, 1977, s. 243–244.
- ↑ a b Podpułkownik Czesław Filipowicz w szpitalu w Jadrinie po katastrofie samolotowej podczas próby bicia międzynarodowego rekordu długości lotu w linii prostej bez lądowania dla samolotów turystycznych z pilotem Józefem Leniowskim, który zginął. audiovis.nac.gov.pl. [dostęp 2015-04-13].
- ↑ Podpułkownik Czesław Filipowicz w szpitalu w Jadrinie po katastrofie samolotowej podczas próby bicia międzynarodowego rekordu długości lotu w linii prostej bez lądowania dla samolotów turystycznych z pilotem Józefem Leniowskim, który zginął. audiovis.nac.gov.pl. [dostęp 2015-04-13].
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 52.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 504.
- ↑ Jerzy Konieczny: Kronika lotnictwa polskiego 1241–1945. Warszawa: 1984, s. 92–97.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 65.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 223.
- ↑ Robert Gujski: Prawda wybiórcza. 2009-04-30. [dostęp 2015-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- ↑ Otwarcie kursu instruktorów lotniczych Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej w Warszawie. audiovis.nac.gov.pl. [dostęp 2015-04-13].
- ↑ Krzystek 2012 ↓, s. 178.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1922, s. 807.
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 32.
- ↑ Monitor Polski Nr 100 z 2 maja 1922. polona.pl. s. 10. [dostęp 2025-05-16].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych L. 6087/22 G.M.I. (Dziennik Personalny MSWojsk. z 1922 r. Nr 13, s. 385)
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 64, poz. 101 (ISAP) „za zasługi na polu lotnictwa wojskowego”.
- ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 230, 11 listopada 1934.
- ↑ M.P. z 1934 r. Nr 259, poz. 339 (ISAP) „za zasługi na polu propagandy i rozwoju lotnictwa komunikacyjnego i sportowego”.
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 167, poz. 198 (ISAP) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928 roku, s. 437.
- ↑ Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 280.
- ↑ a b Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 20, 11 listopada 1936.
- ↑ Eesti tänab 1919-2000, Tallinn: Eesti Vabariigi Riigikantselei, 2000, s. 152–155, ISBN 9985-60-778-3 [dostęp 2014-10-23] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-27] (est.).
- ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 380, Nr 8 z 11 listopada 1931. Ministerstwo Spraw Wojskowych.
- ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 38, 11 listopada 1937.
Bibliografia
- Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Czesław Filipowicz. niebieskaeskadra.pl. [dostęp 2015-04-13].
- Czesław Filipowicz. listakrzystka.pl. [dostęp 2015-04-13].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.