Cziprowci

Cziprowci
Чипровци
Ilustracja
Monastyr w Cziprowci (2008)
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Bułgaria

Obwód

Montana

Gmina

Cziprowci

Powierzchnia

65,467 km²

Wysokość

478 m n.p.m.

Populacja (31.12.2013)

 

• liczba ludności

1776[1]

Nr kierunkowy

09554

Kod pocztowy

3460

Położenie na mapie Bułgarii
Mapa konturowa Bułgarii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Cziprowci”
Ziemia43°23′N 22°53′E/43,383333 22,883333
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Cziprowci[2] (bułg. Чипровци) – miasto w północno-zachodniej Bułgarii, w obwodzie Montana, w zachodniej Starej Płaninie, nad rzeką Ogostą, siedziba administracyjna gminy Cziprowci.

Nazwa

Pochodzenie nazwy Cziprowci badał lingwista Iwan Duridanow[3]. Według Duridanowa pierwotna nazwa miasta to Kipurowec (bułg. Кипуровец), która ewoluowała w wyniku procesu fonetycznego i synkopy[3]. Nazwa jest słowiańska, lecz może pochodzić od zapożyczenia z języka greckiego – kipos gr. κήπος, pol. ogród[3]. Inni badacze wyprowadzają nazwę Cziprowci od łacińskiego cuprum, pol. miedź, wskazując na bogactwo złóż miedzi znanych już w czasach rzymskich[3].

Historia

Od średniowiecza Cziprowci było ośrodkiem górniczo-hutniczym[4], jednym z najważniejszych na Bałkanach ośrodkiem wydobycia srebra i złota[5]. W pierwszych wiekach panowania Osmanów kopalnie w okolicach Cziprowci przyciągnęły katolickich górników niemieckich[4] – głównie Niemców naddunajskich[6]. Wraz z górnikami do Cziprowci przybyli mnisi franciszkańscy a miasto stało się prężnym ośrodkiem misyjnym z pierwszym na tych terenach klasztorem[5][6]. W okresie tym miasto rozwinęło się gospodarczo, a władze osomańskie przyznały mu prawa i swobody większe niż jakiemukolwiek innemu ośrodkowi na terenie ówczesnej Bułgarii[4].

Zainspirowani wygraną bitwą pod Wiedniem, mieszkańcy miasta zorganizowali w 1688 roku powstanie antytureckie[4]. Powstanie zakończyło się klęską – wojska tureckie zrównały miasto z ziemią, mieszkańców zabito lub wzięto do niewoli[4]. Przez 30 lat miasto pozostawało niezamieszkane[4]. Na początku XVIII wieku miasto odrodziło się i stało ośrodkiem tradycyjnego wyrobu dywanów[4][5].

Zabytki

Około 6 km od Cziprowci znajduje się prawosławny monaster (bułg. Чипровски манастир) zbudowany w okresie pierwszego państwa bułgarskiego w ok. X wieku i poświęcony Iwanowi Rylskiemu[7].

Kilimy z Cziprowci

Kilimy z Cziprowci
 Osobny artykuł: Kilimy z Cziprowci.

Produkcja kilimów w Cziprowci rozwinęła się na początku XVIII wieku[5]. Kilimy tkane są do dziś w tradycyjny sposób – mężczyźni zajmują się gręplowaniem i farbowaniem włóczki a tkaniem – na krośnie pionowym – kobiety[8]. Do farbowania używane są głównie farby pochodzenia naturalnego z liści i kwiatów lokalnych roślin i kory drzew[9].

Tkaczki produkują ok. 2–3 m² na miesiąc[9]. Kilimy są utrzymane w stonowanych, pastelowych kolorach, pokryte motywami geometrycznymi i symbolicznymi[5], np. ptaków, kwiatów w doniczkach[9]. W użyciu jest 25 różnych motywów[9]. Gęsto tkane, dwustronne kilimy używane są jako dywany[8], a każda strona utrzymuje kolory i jakość przez ok. 30 lat[9].

W 2014 roku tradycja produkcji kilimów z Cziprowci została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[8].

Upamiętnienie

Nazwa Chiprovtsi Point(inne języki) – cypel na Rugged Island w archipelagu Szetlandów Południowych – pochodzi od angielskiej nazwy Cziprowci – Chiprovtsi[10].

Przypisy

  1. ↑ National Statistical Institute: POPULATION BY TOWNS AND SEX AS OF 31.12.2013. [dostęp 2015-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-03)]. (ang.).
  2. ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 11. Europa. Część 1. Warszawa: GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII, 2009, s. 60. [dostęp 2015-04-07]. (pol.).
  3. ↑ a b c d Чипровци и неговата покрайнина. W: Петър Чолов: Чипровското въстатие 1688 г.. София: Народна Просвета, 1988. (bułg.).
  4. ↑ a b c d e f g Leslie Strnadel, Patrick Erdley: Bulgaria (Other Places Travel Guide). Other Places Publishing, 2012, s. 115–116. ISBN 978-0-9822619-9-6. [dostęp 2015-04-07].
  5. ↑ a b c d e Dorling Kindersley Ltd: DK Eyewitness Travel Guide: Bulgaria. Dorling Kindersley Ltd, 2011, s. 182. ISBN 978-1-4053-6852-0. [dostęp 2015-04-07].
  6. ↑ a b Charles A. Frazee: Catholics and Sultans: The Church and the Ottoman Empire 1453-1923. Cambridge University Press, 2006, s. 109. ISBN 978-0-521-02700-7. [dostęp 2015-04-07].
  7. ↑ Leslie Strnadel, Patrick Erdley: Bulgaria (Other Places Travel Guide). Other Places Publishing, 2012, s. 117. ISBN 978-0-9822619-9-6. [dostęp 2015-04-07].
  8. ↑ a b c UNESCO ICH: The tradition of carpet-making in Chiprovski. [dostęp 2015-04-07]. (ang.).
  9. ↑ a b c d e Annie Kay: Bulgaria: The Bradt Travel Guide. Bradt Travel Guides, 2008, s. 142. ISBN 978-1-84162-155-5. [dostęp 2015-04-07].
  10. ↑ Secretariat SCAR (1992, updated 2014). Chiprovtsi Point. „Composite Gazetteer of Antarctica, Scientific Committee on Antarctic Research”. (ang.). 

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya