Czulent

Koszerny czulent z ziemniakami
Czulent z jajkami

Czulent, ciulent (jid. טשאָלנט czolnt) – tradycyjna gulaszowa potrawa mięsno-warzywna kuchni żydowskiej typu ragoût spożywana w szabat[1].

Czulent to bardzo wolno gotowany (duszony) rodzaj gulaszu, przyrządzany z koszernego mięsa (zwykle z tłustej wołowiny), z fasolą (często ciecierzycą), cebulą, kaszą jęczmienną (perłową, pęczakiem) lub jaglaną, z dodatkiem rosołu oraz przypraw (sól, pieprz i papryka). Niekiedy w jego skład wchodzą też jaja na twardo lub knedle. Pomału pieczony w piekarniku aż do zbrązowienia, podawany jest na nagrzanym talerzu.

Wobec szabatowego zakazu pracy (wraz z gotowaniem na ogniu), czulent zwykle przygotowywano poprzedniego dnia przed zachodem słońca[2], krótko pieczono, a następnie pozostawiano na noc w rozgrzanym piekarniku (duchówce), ażeby do południa był gotowy na sobotni obiad[3].

Dawniej w niewielkich miasteczkach zamieszkiwanych przeważnie przez ludność żydowską (sztetl) noszono przygotowany czulent do miejscowej piekarni, ażeby udusił się w ciepłym, powoli stygnącym piecu chlebowym, w przeznaczonym do tego „szabaśniku”[2].

Źródłosłów i pochodzenie nazwy tej potrawy nie jest dostatecznie rozpoznane. Wśród prób wyjaśnienia wskazuje się m.in. na związek z hebrajskim szeulim (przenocować). Inne wytłumaczenie kojarzy to miano z francuskim chaud (gorący), jeszcze inne wywodzi je od zbitki w jidysz niemieckich słów Schule (szkoła) i Ende (koniec), co miałoby związek ze spożywaniem czulentu po powrocie z bożnicy (szul), często będącej zarazem szkołą[2].

Przypisy

  1. ↑ Por. «czulent» w Słowniku języka polskiego PWN on line.
  2. ↑ a b c Maciej E. Halbański: Potrawy z różnych stron świata. Warszawa: Książka i Wiedza, 2000, s. 222.
  3. ↑ Hanna Szymanderska: Dania jednogarnkowe. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2004, s. 38.

Bibliografia

  • Maciej E. Halbański: Leksykon sztuki kulinarnej. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1987, s. 35, ISBN 83-225-0106-4
  • Maria Różycka: Kuchnia żydowska. Warszawa: Wydawnictwo „Tenten”, 1991

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya