Damasko

Damasko

niestandaryzowana część wsi
Państwo	Polska
Województwo	opolskie
Powiat	prudnicki
Gmina	Głogówek
Część miejscowości	Kazimierz
Strefa numeracyjna	77
Kod pocztowy	48-250[2]
Tablice rejestracyjne	OPR
SIMC	nie nadano[1]
Położenie na mapie gminy Głogówek Damasko
Położenie na mapie Polski Damasko
Położenie na mapie województwa opolskiego Damasko
Położenie na mapie powiatu prudnickiego Damasko
50°17′42″N 17°54′03″E/50,295000 17,900833[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Damasko – część wsi Kazimierz w Polsce położonej w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek^[1]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Doliny Górnej Straduni, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Stradunia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Damasko położone jest na wschód od Kazimierza, przy drodze do Ciesznowa (dawna trasa z Głogówka do Raciborza)^[3]. Po jego zachodniej stronie przepływa rzeka Stradunia^[4]. Pod względem typu osadnictwa Damasko stanowi przykład widlicy^[5].

W historycznych dokumentach nazwę miejscowości wzmiankowano w różnych językach oraz formach: Domescowic (1310), Damasko (1345), Dometek (1446)^[6], a także Damaszek^[7]. Według zbioru słowiańskich nazw miejscowości opracowanego w 1896 przez Stanisława Drażdżyńskiego, polskim odpowiednikiem niemieckiej nazwy Damasko było Damaszko^[8].

Miejscowość Damasko wyodrębniła się w wyniku pokoju kłodzkiego w 1137, kiedy wyznaczając granicę polsko-czeską podzielono wieś Kazimierz na dwie części. Damasko znalazło się wówczas w granicach Czech, oddzielone od polskiego Kazimierza rzeką Stradunia^[4]. Stanowiło ważny ośrodek gospodarczy^[7]. Pomimo zniesienia granicy w XVI wieku, podział na Kazimierz i Damasko zachował się do czasów współczesnych^[4]. Ze wsi wywodził się śląski szlachecki ród Damasko^[9].

Od 1532 do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów^[10]. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk^[11]. W 1783 w Damasku znajdowała się szkoła, folwark, kościół. Mieszkały w nim 224 osoby, w tym 25 ogrodników i 15 chałupników^[12].

Do czasu sekularyzacji w 1810 majątek Damasko był własnością probostwa cystersów, w odróżnieniu od „hrabiowskiego” Kazimierza^[12]. Następnie stał się własnością magnackiego rodu von Prittwitz. W 1843 w Damasku naliczono 76 domów i 565 mieszkańców. W 1855 miejscowość zamieszkiwało 619 osób, a w 1861 – 662^[13].

Miejscowość posiadała swoją napisową pieczęć gminną ^{[14] [15]}. We wrześniu 1898 w Damasku doszło do dwóch pożarów. W pierwszym – 23 września – spłonęła posiadłość cieśli Rotkegla, zginęło trzyletnie dziecko^[16]. Do drugiego pożaru doszło 26 września w gospodarstwie Jandera, zginęła dwulatka^[17].

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego w 53 domach w Damasku mieszkało 246 osób^[3]. W XIX wieku w Damasku funkcjonował młyn wodny^[18]. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 318 mieszkańców Damaska 306 posługiwało się językiem niemieckim, a 12 językiem polskim^[19]. Do głosowania podczas plebiscytu na Górnym Śląsku uprawnionych było w Damasku 287 osób, z czego 191, ok. 66,5%, stanowili mieszkańcy (w tym 189, ok. 65,8% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 284 głosy (ok. 98,9% uprawnionych), w tym 284 (100%) ważne; za Niemcami głosowało 284 osób (100%), a za Polską 0 osób (0%)^[20].

• 1783 – 224^[12]
• 1843 – 565^[13]
• 1855 – 619^[13]
• 1861 – 662^[13]
• 1910 – 318^[19]

• Damasko, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 897 .