Danuta Molenda

Danuta Molenda

Data i miejsce urodzenia	23 czerwca 1931 Warszawa
Data i miejsce śmierci	22 marca 2004 Warszawa
profesor nauk humanistycznych
Specjalność: historia kultury materialnej, nowożytność, średniowiecze
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski
Doktorat	grudzień 1962
Habilitacja	czerwiec 1973
Profesura	1988
Instytut	Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Odznaczenia
Cytaty w Wikicytatach

Danuta Maria Molenda, z domu Mogulska (ur. 23 czerwca 1931 w Warszawie, zm. 22 marca 2004, tamże) – polska historyk i archeolog, mediewistka.

Jako nastolatka uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim. Z tych czasów pochodzi jej opublikowany po śmierci dziennik^[1]. Warszawę opuściła z ludnością cywilną, przybywała w obozie Dulagu 121 w Pruszkowie, a następnie w jego filii w Białaczowie k. Opoczna. Po ucieczce znalazła się w Krakowie^[2]. W 1949 r. ukończyła Liceum Humanistyczne im. Stefanii Sempołowskiej na Żoliborzu^[1]. W tym samym roku rozpoczęła studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, uzyskując stopień magistra historii w lutym 1954 r. na podstawie pracy Organizacja przedsiębiorstw górniczych Fuggerów w południowych Niemczech, napisanej pod kierunkiem profesora Mariana Małowista^[3]. Przez wielu historiografów zaliczana do tzw. szkoły Małowista^[4].

Jej mężem był historyk Jan Molenda, od lat 70. mieszkali w swym domu w Warszawie-Falenicy^[5].

Od marca 1954 zatrudniona została na stanowisku starszego asystenta w Instytucie Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk w Pracowni Historii Górnictwa i Obróbki Metali^[1]. Rozpoczęła wówczas badania nad dziejami górnictwa kruszcowego w Polsce feudalnej, których efektem był rozdział Górnictwo kruszców w Zarysie dziejów górnictwa na ziemiach polskich pod red. Jana Pazdura oraz kilka artykułów. Pracę doktorską Górnictwo kruszcowe na terenie złóż śląsko-krakowskich do połowy XVI w., (promotor: Marian Małowist) obroniła w grudniu 1962, a opublikowała w 1963 r. Pół roku później, tj. 1 czerwca 1963 została adiunktem w IHKM PAN^[3].

W grudniu 1970 dr Danuta Molenda ukończyła rozprawę habilitacyjną Kopalnie rud ołowiu na terenie złóż śląsko-krakowskich w XVI– XVIII w. Z dziejów postępu technicznego w górnictwie kruszcowym. Praca ta została opublikowana w 1972 r. nakładem Ossolineum. Rok później wyróżniona została Nagrodą Sekretarza Naukowego PAN^[1]. W czerwcu 1973 zdała kolokwium habilitacyjne i uzyskała stopień doktora habilitowanego.

W 1974 zdobyła etat docenta IHKM PAN.

W 1988 otrzymała nominację na profesora nadzwyczajnego, a w 1995 na profesora zwyczajnego^[1]. Była uczestniczką wielu sympozjów, kongresów i konferencji w kraju i za granicą, wygłaszając na nich referaty, m.in.: w Austrii, Czechosłowacji, NRD, RFN, Szwecji, Francji i we Włoszech^[3]. Dorobek naukowy profesor Danuty Molendy to kilkadziesiąt artykułów i rozpraw naukowych.

Część spuścizny oraz materiały biograficzne dot. Danuty Molendy jest przechowywana w Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie (sygn. 302/722/)^[6].

Odznaczona:

• Złotym Krzyżem Zasługi,
• Medalem XXV-lecia IHKM,
• Medalem Tysiąclecia,
• Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski,
• medalem „Zasłużony Działacz Kultury”^[3].

• Huty ołowiu w Małopolsce w XIV-XVIII w., "Studia i Materiały z Historii Kultury Materialnej" Wrocław, Zakł. im. Ossolińskich, 1957- T. 52 (1979), s. 115-181
• Nakład w małopolskim górnictwie kruszcowym w XV i XVI w., "Przegląd Historyczny", 1962, Tom 53, nr 4, s. 673-694 Bazhum - wersja elektroniczna
• Górnictwo kruszcowe na terenie złóż śląsko-krakowskich do połowy XVI wieku, Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo PAN 1963.
• [wraz z Antoniną Keckową, Janem Pazdurem] Z wydawnictw Akademii Górniczej we Freibergu : "Freiberger Forschungshefte", Reiche D. "Technik und Kultur", Warszawa 1967
• Kopalnie rud ołowiu na terenie złóż śląsko-krakowskich w XVI-XVIII wieku: z dziejów postępu technicznego w eksploatacji kruszców, Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo PAN 1972.
• Górnictwo chęcińskie w XVI i XVII w. i jego związki z górnictwem śląsko-krakowskim, w: Dzieje i technika świętokrzyskiego górnictwa i hutnictwa kruszcowego Warszawa, Wydawnictwa Geologiczne, 1972 s. 107-120
• Historia kultury materialnej Polski w zarysie, t. III: od XVI do połowy XVII w., red. Antonina Keckowa, Danuta Molenda, Wrocław 1978
• W sprawie badań huty miedzi w Mogile pod Krakowem w XV i XVI wieku, "Przegląd Historyczny", 1975, Tom 66, nr 3, s. 369-382, Bazhum - wersja elektroniczna
• [wraz z Marią Dembińską, Elżbietą Balcerzak], Dzienne racje żywnościowe w Europie w IX-XVI w., Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1979,
• O stosowaniu metod kompleksowych w badaniach zabytków górnictwa, "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki", 1982, Tom 27, nr. 1, s. 107-124, Bazhum - wersja elektroniczna
• Metody badań nad wprowadzeniem innowacji technicznych w górnictwie kruszcowym Europy w XIV-XVII w., "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki", 1987, Tom 32, nr 2, s. 343-362
• [wraz z Elżbietą Balcerzak], Metale nieżelazne na ziemiach polskich od XIV do XVIII wieku (zastosowanie i wyroby), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1987.
• Eksploatacja rud miedzi i handel miedzią w Polsce w późnym średniowieczu i w początkach nowożytności (do 1795 r.), "Przegląd Historyczny", 1989, Tom 80, nr 4, s. 801-814, 851, Bazhum - wersja elektroniczna
• Fuggerowie w polskim górnictwie w XVI wieku, "Przegląd Historyczny": dwumiesięcznik naukowy. 1996, z. 4, s. 737-751 Bazhum - wersja elektroniczna
• Mariána Skladanego najnowsze studia nad historią metali w późnośredniowiecznej Europie Środkowej, "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej". 1997, nr 1, s. 75-78
• Die Beteiligung fremder Fachleute im Erzbergbau im mittelalterlichen Polen, "Quaestiones Medii Aevi Novae", Vol. 3 (1998), s. 177-204
• Rachunki krakowskiej wagi wielkiej jako źródło do dziejów handlu ołowiem i glejtą w Polsce w XVII wieku, "Przegląd Historyczny". 1999, z. 4, s. 433-444, Bazhum - wersja elektroniczna
• Wydobycie i handel galmanem w Polsce od połowy XVII do schyłku XVIII wieku, "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej", 2000, nr 1/2, s. 11-40
• Polski ołów na rynkach Europy Środkowej w XIII-XVII wieku, Warszawa: Wydawnictwo IAiE PAN 2001.

• Dariusz Główka, Danuta Molenda (23 VI 1931 – 22 III 2004), "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej" 53 (2005), nr 2, s. 253–254.