Danuta Zdebska

Danuta Zdebska (ur. 5 stycznia 1946 w Kołobrzegu[1], zm. 24 lipca 2025[2]) – polska paleobotaniczka.

Dane biograficzne

Kariera zawodowa Danuty Zdebskiej była związana z Uniwersytetem Jagiellońskim, gdzie uzyskała magisterium (1970)[3] na podstawie rozprawy przygotowanej pod kierunkiem Marii Reymanówny, choć ze względów administracyjnych wypromowanej przez Jadwigę Dyakowską[4]. Tamże uzyskała doktorat (1975) i habilitację (1994), a potem pracowała aż do emerytury w 2011. Pod kierunkiem Danuty Zdebskiej została przygotowana wystawa paleobotaniczna, która istniała w budynku sąsiadującym z Ogrodem Botanicznym w Krakowie w latach 2003–2019[1].

Znaczenie w historii nauki

Przedmiotem badań Danuty Zdebskiej były flory kopalne, przede wszystkim paleozoiczne, ponadto triasowe. Z wierceń w okolicach Bielska-Białej i Andrychowa (ems podłoża Karpat) opisała nowy rodzaj i gatunek zosterofilofita Konioria andrychoviensis Zdebska[5]. Konioria jest w skali światowej jednym z najlepiej poznanych zosterofilofitów[6]. Ze wczesnego dewonu Gór Świętokrzyskich opisała gatunek trymerofita (wczesnego eufilofita) Psilophyton szaferi Zdebska[7]. Badania te były oparte na materiale spirytyzowanym, co wymagało stosowania specjalnych metod preparacji[6]. Zajmowała się też karbońskimi paprociami nasiennymi[8]. Z triasu południowej Polski (miejscowość Patoka) Zdebska opisała (we współautorstwie) rodzaj i gatunek Patokaea silesiaca Pacyna, Barbacka & Zdebska (typ rodziny Patokaeaceae Pacyna, Barbacka & Zdebska z rzędu Voltziales)[9][10].

Przypisy

  1. ↑ a b Grzegorz Pacyna, Sławomir Florjan, Wspomnienie o dr hab. Danucie Zdebskiej (1946-2025), [w:] Artur Górecki, Danuta Drzymulska, Irena Agnieszka Pidek (red.), Sympozjum Sekcji Paleobotanicznej Polskiego Towarzystwa Botanicznego 13.12.2025, Program i streszczenia wystąpień, Warszawa 2025, s. 7–13.
  2. ↑ Danuta Zdebska: Nekrologi [online], www.nekrologi.net [dostęp 2025-12-13].
  3. ↑ dr hab. Danuta Maria Zdebska [online], Ludzie Nauki [dostęp 2025-12-13].
  4. ↑ Grzegorz Pacyna, Danuta Zdebska (1946–2025), „Acta Palaeobotanica”, 65 (2), 2025, s. 285–292, DOI: 10.35535/acpa-2025-0012 [dostęp 2026-01-27].
  5. ↑ Danuta Zdebska, A new zosterophyll from the Lower Devonian of Poland, „Palaeontology”, 25 (2), 1982, s. 247–263.
  6. ↑ a b Grzegorz Pacyna, Maria Barbacka, Polish Palaeobotany: 750 Million Years of Plant History as Revealed in a Century of Studies. Palaeozoic Macrofossils, „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”, 91 (0), 2022, DOI: 10.5586/asbp.9123, ISSN 2083-9480 [dostęp 2025-12-13] (ang.).
  7. ↑ Danuta Zdebska, Psilophyton szaferi sp. nov. from the Lower Devonian of the Holy Cross Mountains. Poland, „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”, 55 (3), 1986, s. 315–324, DOI: 10.5586/asbp.1986.030, ISSN 2083-9480 [dostęp 2025-12-13] (ang.).
  8. ↑ Grzegorz Pacyna, Danuta Zdebska, Upper Carboniferous seed fern (Pteridospermophyta) pollen organs from Silesia (Poland) and related evolution considerations, „Monographiae Botanicae”, 100 (0), 2010, s. 1–81, DOI: 10.5586/mb.2010.001, ISSN 2392-2923 [dostęp 2025-12-13] (ang.).
  9. ↑ Grzegorz Pacyna i inni, A new conifer from the Upper Triassic of southern Poland linking the advanced voltzialean type of ovuliferous scale with Brachyphyllum-Pagiophyllum-like leaves, „Review of Palaeobotany and Palynology”, 245, 2017, s. 28–54, DOI: 10.1016/j.revpalbo.2017.05.015, ISSN 0034-6667 [dostęp 2025-12-13].
  10. ↑ Zdebska D., Suprageneric [online], The International Fossil Plant Names Index (IFPNI) [dostęp 2025-12-13].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya