Dariusz Filar

Dariusz Filar

Data i miejsce urodzenia	18 lipca 1950 Gdynia
Zawód, zajęcie	ekonomista, nauczyciel akademicki, publicysta
Alma Mater	Uniwersytet Gdański
Stanowisko	członek Rady Polityki Pieniężnej (2004–2010)
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Dariusz Filar (ur. 18 lipca 1950 w Gdyni) – polski ekonomista, doktor habilitowany nauk ekonomicznych, nauczyciel akademicki, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego, pisarz, członek Rady Polityki Pieniężnej w latach 2004–2010.

Ukończył I Liceum im. Asnyka w Kaliszu^[1][2], a w 1973 studia z zakresu handlu zagranicznego na Uniwersytecie Gdańskim. Obronił następnie doktorat, a w 1989 uzyskał habilitację. Po studiach pozostał na uczelni, pracując kolejno na stanowiskach od asystenta do profesora nadzwyczajnego w 1992.

W latach 1992–1995 prowadził zajęcia w Center for Russian and East European Studies na Uniwersytecie Michigan. Współpracował również z Central European University. Specjalizuje się w historii myśli ekonomicznej, makroekonomii oraz funkcjonowaniu przedsiębiorstw transnarodowych. Podczas swojej kariery naukowej do 2016 był promotorem 18 rozpraw doktorskich.

Od 1999 zajmował stanowisko głównego ekonomisty Banku Pekao. Wchodził również w skład Europejskiej Rady Ekonomistów. Od 2000 był komentatorem ekonomicznym „Rzeczpospolitej”. W 2004 został powołany w skład Rady Polityki Pieniężnej II kadencji. Funkcję tę pełnił do 2010.

W 2006 otrzymał Order Gwiazdy Solidarności Włoskiej III klasy^[3][4], w 2010 Odznakę Honorową „Za zasługi dla bankowości Rzeczypospolitej Polskiej”^[5], a w 2022 Złoty Medal Uniwersytetu Gdańskiego „Doctrinae Sapientae Honestati”^[6].

Działalność pisarską rozpoczął w 1968, pisząc recenzje i krótkie formy prozatorskie dla „Radaru”. Zadebiutował w 1969 opowiadaniem Mortigena intellectualis, które ukazało się na łamach „Młodego Technika” nr 10/1969. Zaliczany do pisarzy science-fiction. W latach 1970–1975 był współpracownikiem krakowskiego dwutygodnika „Student”^[7], gdzie pełnił rolę publicysty i korespondenta zagranicznego^[8]. W 1976 opublikował swój pierwszy zbiór opowiadań pt. Czaszka. Jego pierwsza powieść zatytułowana Pies wyścigowy ukazała się w 1985^[7]. W 2015 nakładem Wydawnictwa Novae Res wydana została siódma w jego dorobku powieść pt. Drugie wejrzenie^[9][10]. W 2021 za książkę Szklanki żydowskiej krwi był nominowany do Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza”^[11].

Twórczość Dariusza Filara skupia się na tradycyjnych tematach dla literatury fantastycznonaukowej, jest nie do końca konwencjonalna często dzięki ironicznemu przełamywaniu wątków narracyjnych^[8].

W języku angielskim

• From Autarky to Joint Ventures: Toward the Post-Communist Opening of the Polish Economy, „The Mid-Atlantic journal of business”, Vol. 27, Nr 2, W. Paul Stillman School of Business, Seton Hall University, South Orange, New Jersey, 1991, s. 181–191
• Post-Socialist Socio-Economic Transformation. Are There General Rules or Is Each Case Exceptional?, „PPRG discussion papers”, Nr 27, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 1993
• The Post-Communist Economic Transformation as a Challenge to the Established Social Security System, [w:] Brunon Synak, Miroslav Ružica (red.), Voluntary Sector in a Changing Society. A Polish-American dialogue, Uniwersytet Gdański i Indiana University, Gdańsk-Sopot-Indianapolis 1996, s. 199–206, ISBN 83-86230-19-3
• Trade in Goods and its Influence on Incomes and Employment, [w:] Andrzej Stępniak (red.), Enlargement of the European Union to the East – Consequences for Prosperity and Employment in Europe, Government Plenipotentiary for Poland’s Accession Negotiations to the European Union, Warszawa 2000, s. 13–23, ISBN 83-914861-0-9

W języku polskim

• Spór o podział dochodów w rozwiniętym kapitalizmie, „Zeszyty Naukowe Rozprawy i Monografie”, Nr 135, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1989, ISBN 83-7017-235-0.
• Liberalizm społeczny Ferdynanda Zweiga, „Zeszyty Naukowe – Carl Menger Research Group”, Nr 3, Wydawnictwo DiG, Warszawa 1994, ISBN 83-85490-32-9.
• Ekonomia po polsku (z Andrzejem Rzońcą i Grzegorzem Wójtowiczem), CeDeWu.Pl-Wydawnictwa Fachowe, Warszawa 2007, ISBN 978-83-60089-53-8.
• Między zieloną wyspą a dryfującą krą, Arche, Gdańsk 2015, ISBN 978-83-88445-54-5.

• Nota biograficzna na stronie NBP. [dostęp 2010-09-12].
• Dr hab. Dariusz Filar, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2017-12-10] .
• Nota biograficzna na stronie Uniwersytetu Gdańskiego. [dostęp 2017-05-08].
• Filar Dariusz. gedanopedia.pl. [dostęp 2025-10-13].