Dariusz Karłowicz

Dariusz Karłowicz

Dariusz Karłowicz w trakcie oprowadzania kuratorskiego po wystawie „Nawiedzenie” w ramach projektu „Namalować katolicyzm od nowa” (2024)
Data i miejsce urodzenia	5 lipca 1964 Warszawa
Zawód, zajęcie	filozof, nauczyciel akademicki, publicysta
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Dariusz Jacek Karłowicz (ur. 5 lipca 1964 w Warszawie^[1]) – polski filozof, publicysta, nauczyciel akademicki, wydawca książek i działacz społeczny. Autor kilkudziesięciu publikacji na temat filozofii i historii filozofii, a także podstaw filozoficznych wczesnego chrześcijaństwa. Jest współzałożycielem i redaktorem naczelnym rocznika filozoficznego „Teologia Polityczna”. Prezes Fundacji Świętego Mikołaja zajmującej się organizacją kampanii społecznych na rzecz potrzebujących i wykluczonych. Publikował i współpracował m.in. z „Przeglądem Filozoficznym”, „Christianitas”, „Więzią”, „Znakiem”, „Gościem Niedzielnym”, „Tygodnikiem Powszechnym” i „Rzeczpospolitą”, „W Sieci”. Kurator wystaw w ramach projektu „Namalować katolicyzm od nowa”^[2]. Od 2020 dyrektor programowy^[3] Instytutu Kultury św. Jana Pawła II na Papieskim Uniwersytecie Świętego Tomasza z Akwinu (Angelicum).Od 2026 roku kieruje Katedrą Polityki, Religii i Kultury im. Jana Pawła II na Angelicum, której misją jest filozoficzna refleksja nad teorią i praktyką religii, polityki i kultury z perspektywy spraw ostatecznych^[4].

Absolwent II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie (matura 1983)^[5]. Absolwent studiów filozoficznych na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1997 uzyskał w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN stopień naukowy doktora filozofii (praca pod kierunkiem prof. Juliusza Domańskiego). W trakcie studiów doktoranckich w PAN pracował równolegle jako copywriter. W latach 1992–1999 był dyrektorem kreatywnym w agencjach reklamowych MarketLink i Data Studio. W 1999 został dyrektorem ds. marketingu w Towarzystwie Ubezpieczeniowym Allianz. W latach 2010 do 2013 był członkiem zarządu Allianz Polska odpowiadającym za sprzedaż, szkolenia i marketing.

W 1999 wraz z Joanną Paciorek stworzył nieformalną Agencję Świętego Mikołaja, która w 2005 została przekształcona w Fundację Świętego Mikołaja (prowadząca przede wszystkim działalność stypendialną, edukacyjną i wydawniczą)^[6]. Od początku pełni w niej funkcję prezesa zarządu^[7]. W 2003 wszedł w skład zespołu tworzącego Muzeum Powstania Warszawskiego (po otwarciu znalazł się w składzie Rady Powierniczej MPW)^[8].

W 2005 wydał drukiem książkę Sokrates i inni święci^[9], traktującą o filozoficznych podstawach idei reprezentowanych przez pierwszych chrześcijan i tzw. Ojców Kościoła. Książka odbiła się szerokim echem i zebrała pozytywne recenzje zarówno w prasie katolickiej^[10][11], jak i wielkonakładowej prasie głównego nurtu^[12][13][14]. W 2017 roku książka ta została przetłumaczona na język angielski pod tytułem Socrates and Other Saints: Early Christian Understandings of Reason and Philosophy. W 2003 wraz z Markiem A. Cichockim założył rocznik filozoficzny „Teologia Polityczna”, który stał się zaczynem powstania ogólnopolskiego środowiska intelektualnego. W 2009 roku został przewodniczącym komitetu redakcyjnego wydawnictwa Teologii Politycznej. W latach 2006–2009 na zaproszenie Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego wraz z Markiem A. Cichockim i Dariuszem Gawinem współorganizował Seminaria Lucieńskie. Od 2006 również razem z Markiem Cichockim i Dariuszem Gawinem prowadzi coroczne seminarium filozoficzne Teologii Politycznej. W latach 2006–2008 wraz z Grzegorzem Górnym tworzył radę programową polskiej edycji kwartalnika „First Things”^[15].

W 2008 zainicjował powstanie Orszaku Trzech Króli (był autorem pomysłu)^[16], a w latach 2009–2010 z ramienia Fundacji Świętego Mikołaja był współorganizatorem przedsięwzięcia, które wraz z Fundacją tworzyły Stowarzyszenie Rodziców Szkoły Sternik oraz Centrum Myśli Jana Pawła II. Od 2015 współpracuje z Centrum Myśli Jana Pawła II w Warszawie, gdzie w ramach Karol Wojtyła Fellowship prowadził seminarium filozoficzne pt. „Tragedia i polityka”^[17].

W 2020 roku powołał do działalności Instytut Kultury św. Jana Pawła II na rzymskim Angelicum, który za cel stawia sobie namysł nad wyzwaniami Kościoła i świata w duchu myśli Jana Pawła II; jest jego dyrektorem programowym.^[18]

Jest inicjatorem i kuratorem wystaw w ramach projektu „Namalować katolicyzm od nowa”, którego celem jest odnowienie zachodniej sztuki sakralnej oraz mecenatu nad nią.^[19] Pierwsza wystawa „Jezu, ufam Tobie” miała swoje odsłony w Krakowie, Warszawie i Rzymie (w latach 2022–2023), II edycja - „Zwiastowanie” była prezentowana w Warszawie, Rzymie, Częstochowie, Białymstoku i Opolu (w latach 2023–2024), III edycja - „Nawiedzenie” w Warszawie, Bielsku-Białej, Rzymie (w latach 2024-2025).^[20] IV edycja - W Warszawie, Bielsku Białej (w latach 2025-2026).

Publikował w prasie codziennej i czasopismach, m.in. w: „Teologii Politycznej”, „Przeglądzie Filozoficznym”, „Christianitas”, „Więzi”, „Znaku”, „Gościu Niedzielnym”, „Tygodniku Powszechnym”, „W Sieci”, „Rzeczpospolitej” i „Życiu”. W latach 2007–2010 oraz 2016–2023 wspólnie z Cichockim i Gawinem prowadził w TVP Kultura cotygodniowy program Trzeci punkt widzenia.

Stypendia naukowe

• Corpus Christi, Oxford, 1995;
• John’s College, Oxford, 2000;
• Stypendium Fundacji Lanckorońskich, Biblioteka Instytutu Studiów Klasycznych Uniwersytetu Londyńskiego, 2014.

• Członek Rady Rzecznika Praw Obywatelskich Janusza Kochanowskiego
• Członek Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa (za czasów Andrzeja Przewoźnika)
• Członek Rady Powierniczej Muzeum Powstania Warszawskiego
• Członek Rady Duszpasterskiej przy Arcybiskupie Warszawy (jedna kadencja)
• Członek Krajowej Rady Katolików Świeckich (jedna kadencja)
• Członek kapituły nagrody Totus
• Członek kapituły nagrody Jana Rodowicza Anody

• Nagroda literacka im. Andrzeja Kijowskiego 2005, za książkę Koniec snu Konstantyna. Szkice z życia codziennego idei. Ośrodek Myśli Politycznej, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004^[21].
• Nominacja do nagrody literackiej im. Józefa Mackiewicza 2006, za książkę Sokrates i inni święci. O postawie starożytnych chrześcijan wobec rozumu i filozofii, Wydawnictwo Fronda, Ośrodek Myśli Politycznej, Warszawa 2005.
• Nagroda Feniks (2007) przyznana przez Związek Polskich Kawalerów Maltańskich za działalność filozoficzno-teologiczną i pracę charytatywną^[22].
• Nominowany do Nagrody im. Dariusza Fikusa „Człowiek Mediów 2008”.
• Nominacja do nagrody Ślad im. biskupa Chrapka 2008 przyznawanej ludziom mediów przyczyniającym się do budowania kultury prawdy, porozumienia i dialogu.
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2 września 2011) za działalność społeczną^[23].
• Nagroda „Wstańcie, chodźmy!”, przyznawana przez tygodnik „Idziemy” (2020)^[24].
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (28 września 2023)^[25].

Książki

• DariuszD. Karłowicz DariuszD., Arcyparadoks śmierci: męczeństwo jako kategoria filozoficzna – pytanie o dowodową wartość męczeństwa, wydanie drugie: Fronda, Warszawa 2007, Kraków: Znak, 2000, ISBN 83-7006-829-4 .
• DariuszD. Karłowicz DariuszD., Koniec snu Konstantyna: szkice z życia codziennego idei, Kraków: Księgarnia Akademicka, 2004, ISBN 83-7188-722-1 .
• DariuszD. Karłowicz DariuszD., Sokrates i inni święci. O postawie starożytnych chrześcijan wobec rozumu i filozofii, Kraków: Fronda, Ośrodek Myśli Politycznej, 2005 .
• Karłowicz D., Polska jako Jason Bourne, Warszawa, Teologia Polityczna, 2017.
• Karłowicz, D., Neokopírovaná budoucnost, Praga, Centrum pro studium demokracie a kultury, 2018 (tłum. Jakub Pacześniak).
• Karłowicz, D., Teby-Smoleńsk-Warszawa, O złudzeniu nietragiczności polityki, Warszawa, Teologia Polityczna 2020.

Prace zbiorowe

• W obronie zdrowego rozsądku, pod red. Marka A. Cichockiego i Tomasza Merty, Ośrodek Myśli Politycznej, Księgarnia Akademicka, Kraków 2000, s.: 19-24; 77-85; 101-108; 196-203; 231-237.
• Seminaria Lucieńskie 2006–2007, referaty wprowadzające do dyskusji organizowanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego, s. 126–134.
• Pamięć i odpowiedzialność, pod red. Roberta Kostro i Tomasza Merty, Ośrodek Myśli Politycznej, Centrum Konserwatywne, Kraków-Wrocław 2005, s. 31–41.
• Polityka historyczna, Historycy-politycy–prasa. Konferencja pod honorowym patronatem Jan Nowaka-Jeziorańskiego, Muzeum Powstania Warszawskiego 2005, s. 232–237.
• Lekcja Sierpnia. Dziedzictwo ‘Solidarności” po dwudziestu latach, pod red. Dariusza Gawina, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2002, s. 39–61.

Inne

• Ta karczma Rzym się nazywa (o rzymskim charakterze polskiej tożsamości), Teologia Polityczna 8, s. 15–27.
• Bitwa i wojna, (o platońskim „Gorgiaszu”), Teologia Polityczna 6, 2012, s. 97–100.
• Konfederaci z Soplicowa (o konfederacyjnym charakterze polskiej polityczności), Teologia Polityczna 6, 2012, s. 19–25.
• Modernizacji nie da się skserować (o ograniczeniach imitacyjnej modernizacji), Teologia Polityczna 5, 2009–2010, s. 73–77.
• Traktat o trutniach (platońska koncepcja degeneracji demokracji), Teologia Polityczna 4, 2006–2007, s. 318–332.
• Pierwszy rok bezkrólewia (analiza politycznej roli JP2 i próba opisu sytuacji po jego śmierci), Teologia Polityczna 3, 2005–2006, s. 43–48.
• Kreon i Dionizos. O tragedii politycznego rozumu (teologia polityczna „Antygony”), Teologia Polityczna 2, 2004–2005, s. 165–182.
• Dylematy demokratycznego kapitalisty, Teologia Polityczna 1, 2003–2004, s. 194–200.

• Profil na portalu Ludzie Nauki

• JarosławJ. Babiński JarosławJ., Sokrates i inni święci - recenzja, „Homo Dei”, 4, R. 76, 2006, s. 173–175 .
• NikodemN. Bończa-Tomaszewski NikodemN., Heidegger i inni święci?, „Nowe Państwo”, 2, 2006, s. 82 .
• MirosławM. Kiwka MirosławM., Sokrates i inni święci - recenzja, „Wrocławski Przegląd Teologiczny”, 2, R. XIV, 2006, s. 270–273 .
• JacekJ. Salij JacekJ., Rozum, filozofia i wiara, „Rzeczpospolita”, 30, Wyd. zasadnicze, 6 lutego 2006, A13 .
• ArturA. Stelmasiak ArturA., Św. Mikołaj jest z nich dumny, „Niedziela”, Ireneusz Skubiś (red. nacz.), Wyd. zasadnicze, Częstochowa: Kuria Metropolitalna, 26 listopada 2008, s. 40, ISSN 0208-872X [dostęp 2016-02-17] .
• BronisławB. Wildstein BronisławB., Recenzje: Racjonalność chrześcijaństwa, „Wprost”, 1206, 22 stycznia 2006, s. 96–97, ISSN 0209-1747 .
• Grzegorz JerzyG.J. Zakrzewski Grzegorz JerzyG.J., Filozofia antyczna w pierwotnym chrześcijaństwie. O recepcji filozofii antycznej w pismach Ojców Kościoła według Dariusza Karłowicza, Lublin: Natan, 2013, ISBN 978-83-63875-15-2  (pol.).