Dariusz Matelski
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| doktor habilitowany nauk humanistycznych | |
| Specjalność: historia najnowsza | |
| Alma Mater |
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |
Dariusz Grzegorz Matelski (ur. 18 stycznia 1963 w Poznaniu) – polski historyk i archiwista, doktor habilitowany nauk humanistycznych.
Edukacja
Studiował na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w 1987 uzyskał magisterium. Jego promotorami byli – prof. Edmund Makowski (historia) i prof. Stanisław Nawrocki (archiwistyka).
W 1994 uzyskał doktorat z nauk humanistycznych w zakresie historii pod kierunkiem prof. Stanisława Nawrockiego (formalnym promotorem był prof. Stanisław Sierpowski – kierownik Zakładu Archiwistyki IH UAM). Praca doktorska dotyczyła mniejszości niemieckiej w Wielkopolsce w latach 1919–1939[1].
W 2008 uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii najnowszej[2].
Praca zawodowa i naukowa
- 1987–2009 pracownik naukowo-dydaktyczny (asystent) w Zakładzie Archiwistyki, a od 1997 w Zakładzie Historii Europy Wschodniej Instytutu Historii UAM,
- 2008–2010 profesor nadzwyczajny w Wyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi (WSHE) (od 2009 Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna – AHE) Wydział Zamiejscowy w Bydgoszczy,
- 1995–2014 członek Kommission für die Geschichte der Deutschen in Polen (RFN),
- od 2003 członek Komisji Najnowszych Dziejów Słowian przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów,
- od 2003 współpracownik Komisji Wschodnioeuropejskiej PAU,
- od 2004 członek American Biographical Institute,
- w 2004 ekspert Ministerstwa Kultury ds. restytucji dóbr kultury,
- od 2005 członek Instytutu Badań Dokumentacji i Poszukiwań Dzieł Sztuki im. Karola Estreichera jr. w Krakowie,
- od 12 czerwca 2008 członek Rady Naukowej Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz członek Rady Naukowej Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
- 2009–2013 asystent z habilitacją w Zakładzie Historii Stosunków Międzynarodowych Instytutu Wschodniego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza,
- 2013–2015 pracownik Zakładu Historii Kultury Instytutu Wschodniego UAM,
- 2015–2017 pracownik Zakładu Rosji Współczesnej Instytutu Wschodniego UAM,
- 2017-2018 pracownik Zakładu Badań nad Kulturą Europy Wschodniej i Azji w Instytucie Wschodnim UAM.
Działalność społeczna
- od 1983 do 1990 (do rozwiązania) należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, 1986–1987 sekretarz Studenckiej Grupy Partyjnej na UAM.
- od 1985 do 1990 należał do Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP).
- od 1996 do 1999 (do rozwiązania) należał do Partii Chrześcijańskich Demokratów (PChD) w Poznaniu; w 1996 delegat na Kongres PChD w Warszawie.
- 1983–1990 członek Zrzeszenia Studentów Polskich, w latach 1984–1986 był przewodniczącym ZSP na UAM.
- od 1986 członek Stowarzyszenia Archiwistów Polskich (SAP).
- 1987–2011 (do wystąpienia) członek Polskiego Towarzystwa Historycznego (PTH).
Kwestia współpracy z SB
Jesienią 2005 Tomasz Schramm podał informację, że Dariusz Matelski został pozyskany w październiku 1984 r. jako tajny współpracownik SB o pseudonimie "Leński"[3][4][5].
Publikacje
- "Dzieje archiwistyki polskiej. Wybór źródeł". Wstęp: Stanisław Sierpowski i Dariusz Matelski. Materiały zebrał, opracował i przypisami opatrzył Dariusz Matelski (Tom I, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1988; Nagroda Rektora UAM)
- Polska i Europa w XIX-XX wieku. Studia historyczno-politologiczne, Red. Jadwiga Kiwerska, Bogdan Koszel, Dariusz Matelski. Wydawnictwo Arpress, (Poznań 1992)
- "Quellen zur Geschichte der deutschen Minderheit in Polen von 1919 bis 1939 in deutschen und polnischen Archiven sowie in polnischen Bibliotheken". Nakładem Instytutu Herdera, (Marburg 1993), (współautor: Albert Stefan Kotowski); ISBN 3-87969-233-5
- "Dzieje archiwistyki polskiej. Wybór źródeł". Wstęp: Stanisław Sierpowski i Dariusz Matelski. Materiały zebrał, opracował i przypisami opatrzył Dariusz Matelski (Tom II, Wielkopolska Agencja Wydawnicza, Poznań 1993;, ISBN 83-5524-09-06
- Polska – Niemcy – mniejszość niemiecka w Wielkopolsce. Przeszłość i teraźniejszość. Praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Saksona. Redaktor wydania: Dariusz Matelski. Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, (Poznań 1994) ISBN 83-85003-70-3
- "Mniejszości narodowe w Wojsku Polskim w 1922 roku", Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 1995), ISBN 83-905243-2-5
- "Ukraińcy i Rusini w Polsce 1918-1935", Wydawnictwo Inter-Arpress (Poznań 1996), ISBN 83-905243-0-9
- Pomorze – trudna ojczyzna? Kształtowanie się nowej tożsamości 1945-1995. Praca zbiorowa pod redakcją Andrzeja Saksona. Redaktor wydania: Dariusz Matelski, Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, (Poznań 1996) ISBN 83-85003-78-9
- Urząd wojewody w Poznaniu. Od X wieku do współczesności. Wydawnictwo Kroniki Wielkopolski, (Poznań 1997) (współautorzy: Zbigniew Dworecki, Stanisław Nawrocki, Wojciech Radomski), ISBN 83-85811-48-6
- "Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939", Wydawnictwo Naukowe UAM, (Poznań 1997 – Nagroda Naukowa KLIO), ISBN 83-232-0759-3
- "Grodzisk Wielkopolski. Dzieje powiatu i starania o jego restytucję". Wydawnictwo: Muzeum Ziemi Grodziskiej, (Grodzisk Wlkp. 1998), ISBN 83-904694-6-4
- "Niemcy w Polsce w XX wieku", Wydawnictwo Naukowe PWN, (Warszawa-Poznań 1999), ISBN 83-01-12931-X
- "Niemcy w Polsce w 1939 r. w świetle raportów Wydziału Narodowościowego MSW", Wydawnictwo Inter-Arpress, (cz. I-IV, Poznań 2002),
- "Losy polskich dóbr kultury w Rosji i ZSRR", Wydawnictwo Inter-Arpress, (Poznań 2003), ISBN 83-89353-00-8
- "Die Deutschen in der Zweiten Polnischen Republik in der Geschichtsschreibung", Wydawca: Kommission für die Geschichte der Deutschen in Polen (Marburg 2003),
- "Problemy restytucji polskich dóbr kultury od czasów nowożytnych do współczesnych", Dom Wydawniczy Harasimowicz, (Poznań 2003 – Nagroda im. prof. Jerzego Skowronka w Warszawie; Nagroda im. Ireny i Franciszka Skowyrów na KUL), ISBN 83-89245-25-6
- "Dokumenty w sprawie polityki narodowościowej władz polskich wobec Niemców w latach 1938-1939" (Poznań 2004), Wydawnictwo Inter-Arpress, ISBN 83-89353-05-9
- "Grabież dóbr kultury w wojnach Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569–1795)". Książka dedykowana pamięci kierowników Katedry Historii Wschodu Europy Uniwersytetu Poznańskiego – prof. Józefowi Paczkowskiemu (1861–1933), prof. Kazimierzowi Chodynickiemu (1890–1942) i prof. Henrykowi Łowmiańskiemu (1898–1984), Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2005), ISBN 83-87350-40-0
- "Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku". Książka dedykowana prof. Jerzemu Krasuskiemu, Wydawnictwo Adam Marszałek, (Toruń 2005, ISBN 83-7441-173-2; wyd. II popr. Toruń 2007, ISBN 978-83-7441-584-2),
- "Grabież i restytucja polskich dóbr kultury od czasów nowożytnych do współczesności", Przedmowa: Zbigniew Witek. Wydawnictwo: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, (t. I-II, Kraków 2006; reprint: Kraków 2012), ISBN 83-88121-86-3
- "Siedemdziesiąt lat służby Polsce. Dzieje Szkoły Powszechnej i Podstawowej nr 46 w Poznaniu", Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2007), ISBN 978-83-87350-48-2
- Działalność Stowarzyszenia "Poznański Czerwiec '56" w latach 1989-2008, Wydawnictwo GRAFIKA, (Poznań 2008), ISBN 978-83-87350-61-1
- „Przegląd Polsko-Polonijny” (współredaktor), nr 1/2011 (ss. 333, il.); nr 2/2011 (ss. 380, il.)
- Poczet królów i książąt władców Polski, Wydawca: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie(Kraków 2012).
- Karol Estreicher jr, Dziennik wypadków, Red. Zbigniew K. Witek i Anna M. Joniak, Konsultacja historyczna Dariusz Matelski, wydawca; Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, t. I (1939-1945) Kraków 2001 ss. 852, il.; t. II (1946-1960), Kraków 2002, ss. 819, il.; t. III (1961-1966), Kraków 2003, ss. 884, il.; t. IV (1967-1972), Kraków 2004, ss. 695, il.; t. V (1973-1977), Kraków 2006, ss. 752, il.; t. VI (1978-1980), Kraków 2013, ss. 879, il.; t. VII (1980-1984), Kraków 2013, cz. I ss. 794, il.; cz. II ss. 849.
- Dokumenty rewindykacji polskich dóbr kultury zrabowanych przez Niemców w latach 1939-1944 z archiwum Karola Estreichera jr. największego rewindykatora w historii Europy. Redakcja: Zbigniew K. Witek. Konsultacja historyczna – Dariusz Matelski, Kraków: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, 2015, ISBN 83-88121-53-7, ss. 832, il., 5 płyt DVD z 9994 dokumentami.
- Karol Estreicher jr (1906-1984) – biografia wielkiego Polaka, tom I (do 1939 roku), Kraków: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, 2016, ISBN 83-88121-93-6, ss. 799, il., mapy.
- Karol Estreicher jr 1906-1984 – biografia wielkiego Polaka, tom II (1939-1945), Kraków: Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, 2017, ISBN 83-88121-09-X, ss. 895, il., mapy.
- Niemcy w II Rzeczypospolitej (1918-1939). Wydawnictwo Adam Marszałek, Tom I, Toruń 2018, ss. 611, il., mapy. ISBN 978-83-8019-905-7.
- Niemcy w II Rzeczypospolitej (1918-1939). Wydawnictwo Adam Marszałek, Tom II, Toruń 2018, ss. 628. ISBN 978-838019-906-4.
- Anatomia grabieży. Polityka Rosji wobec polskiego dziedzictwa kultury od XVII do XXI wieku. Książka dedykowana prof. zw. dr. hab. Janowi Pruszyńskiemu (1941-2008). Wydawnictwo AVALON, Kraków 2021, ss. 928, il., mapy ISBN 978-83-7730-451-8.https://www.academia.edu/48789994/30_04_2021_Dariusz_Matelski_Anatomia_grabie%C5%BCy_Polityka_Rosji_wobec_polskiego_dziedzictwa_kultury_od_XVII_do_XXI_wieku
Przypisy
- ↑ Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939 w bazie „Prace badawcze” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 29 grudnia 2008].
- ↑ Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku w bazie „Prace badawcze” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 29 grudnia 2008].
- ↑ Piotr Bojarski: Poznań. Paradoks lustracyjny na UAM. [dostęp 2008-12-23].
- ↑ Barbara Mińska: Agent SB autorem książki o Czerwcu '56. [dostęp 2008-12-23].
- ↑ Czerwiec '56 nie będzie kolportować książki autorstwa agenta SB. [dostęp 2008-12-23].
Linki zewnętrzne
- Dr hab. Dariusz Grzegorz Matelski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2008-05-10].
- ORCID
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.