Dimorphos

Dimorphos
ilustracja
Odkrywca

Pravec i in.[1]

Data odkrycia

20 listopada 2003[1]

Tymczasowe oznaczenie

S/2003 (65803) 1

Charakterystyka orbity
Półoś wielka

1,19 ± 0,03 km[1]

Mimośród

0,02 +0,03−0,02[2]

Okres obiegu

Do 27.09.2022: 11,92 ± 0,005 h[2]
Po 27.09.2022: 11,38 ± 0,03 h[3]

Nachylenie do płaszczyzny orbity planety

160° ± 20[2]

Długość węzła wstępującego

60° ± 20[2]

Własności fizyczne
Średnica równikowa

170 ± 30 m[1]

Multimedia w Wikimedia Commons

(65803) Didymos I Dimorphos – księżyc planetoidy (65803) Didymos. Był on celem misji kosmicznej Double Asteroid Redirection Test (DART) agencji NASA i ma być obserwowany przez misję Hera Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Odkrycie

14 zdjęć; czarno-białe, mała plamka księżyca przemieszcza się ponad większym sierpem planetoidy
Sekwencja zdjęć radarowych Didymosa i jego księżyca

Na podstawie obserwacji zmian krzywej blasku oraz radarowych Didymosa odkryto podwójność tej planetoidy[2][4]. Obserwacji dokonano w listopadzie 2003 roku w Obserwatorium Ondřejov, Steward Observatory, Rhode Island oraz Obserwatorium Arecibo w Portoryko[1][2][4].

Nazwa

Oznaczenie prowizoryczne satelity to S/2003 (65803) 1. Obiekt był też określany jako Didymos B lub Didymoon (gra słów, połączenie nazw Didymos i moon – księżyc)[5]. W 2020 został on oficjalnie nazwany Dimorphos. Nazwa pochodzi z greki i oznacza „mający dwie formy”, co odnosi się do zmiany powierzchni i orbity, jaką ma wywołać ludzkie działanie – uderzenie sondy kosmicznej[6].

Orbita

Pierwotnie obydwa składniki układu obiegały wspólny środek masy w czasie ok. 11 godzin i 55 minut[3]. Półoś wielka orbity Dimorphosa była około 1,5 razy większa od średnicy Didymosa[2] i miała długość ok. 1,2 km[1].

Według założeń misji DART, wskutek uderzenia sondy DART okres obiegu Dimorphosa miał zmaleć o co najmniej 73 sekundy, chociaż część naukowców oceniała, że zmiana może sięgnąć 10 minut[7]. Po dwóch tygodniach analiz okazało się, że okres obiegu księżyca zmalał aż o 32 minuty, do 11 godzin i 23 minut; naukowcy uważają, że za efekt uderzenia został znacznie wzmocniony przez odrzut materii księżyca z miejsca uderzenia[3].

Właściwości fizyczne

Dimorphos ma średnicę ok. 160 m[4]. Ma owalny kształt i kamienistą powierzchnię[8]; przewiduje się, że uderzenie sondy DART mogło pozostawić na niej krater o średnicy do 20 m[9].

Podejrzewa się, że księżyc mógł powstać poprzez oderwanie części materii szybko wirującej planetoidy[4].

Misje kosmiczne

Pierwotnie NASA i Europejska Agencja Kosmiczna zamierzały wysłać do Didymosa i Dimorphosa równocześnie dwie sondy w ramach misji AIDA (ang. Asteroid Impact and Deflection Assessment). Zasadniczym celem misji był eksperyment mający na celu zmianę orbity księżyca planetoidy za pomocą impaktora kinetycznego, a oprócz tego badania obu ciał. Miały ją tworzyć amerykańska sonda DART (ang. Double Asteroid Redirection Test) i europejska AIM (Asteroid Impact Mission)[10]. ESA zmieniła plany i 7 października 2024 roku wysłała do tego układu osobną misję Hera[11].

Agencja NASA zbudowała i 24 listopada 2021 roku wystrzeliła sondę DART do układu Didymosa[4]. Sonda była impaktorem, którego autonomiczna nawigacja pozwoliła nakierować ją na Dimorphosa i zderzyć się z nim w celu zmiany okresu obiegu księżyca[9]. Kamera DRACO (Didymos Reconnaissance and Asteroid Camera for Optical navigation) będąca instrumentem badawczym tej sondy przekazała pierwsze szczegółowe obrazy obu planetoid. 27 września 2022 o 1:14 CEST sonda uderzyła w Dimorphosa. Zderzenie było rejestrowane przez obserwatoria naziemne i CubeSat o nazwie LICIACube, podróżujący razem z DART[8].

W 2026 misja Hera ma dotrzeć do układu Didymosa. Jej najważniejsze badania będą dotyczyły krateru powstałego na Dimorphosie i precyzyjnego wyznaczenia masy tego księżyca[8].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f Wm. Robert Johnston, (65803) Didymos and Dimorphos [online], Asteroids with Satellites Database--Johnston’s Archive, 9 października 2021 [dostęp 2022-09-28] (ang.).
  2. ↑ a b c d e f g Dimorphos w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.) [dostęp 2022-09-27].
  3. ↑ a b c Josh Handal, Justyna Surowiec, NASA Confirms DART Mission Impact Changed Asteroid’s Motion in Space [online], 11 października 2022 [dostęp 2022-10-12] (ang.).
  4. ↑ a b c d e Didymos & Dimorphos [online], NASA Solar System Exploration, 27 września 2003 [dostęp 2003-09-27].
  5. ↑ NASA Will Aim a DART at Target Asteroid in Upcoming Deflection Test [online], Space.com, 10 maja 2019 [dostęp 2022-09-27] (ang.).
  6. ↑ Grey Hautaluoma, Joshua Handal, Justyna Surowiec: NASA’s First Planetary Defense Mission Target Gets a New Name. NASA, 2020-06-23. [dostęp 2020-06-24]. (ang.).
  7. ↑ Tereza Pultarova, When will we know how much DART changed the orbit of asteroid Dimorphos? [online], Space.com, 26 września 2022 [dostęp 2022-10-03] (ang.).
  8. ↑ a b c Josh Handal, Justyna Surowiec, Michael Buckley: NASA’s DART Mission Hits Asteroid in First-Ever Planetary Defense Test. NASA, 2022-09-27. [dostęp 2022-09-27]. (ang.).
  9. ↑ a b Jason Davis, DART impact: What to expect [online], The Planetary Society, 21 września 2022 [dostęp 2022-09-28] (ang.).
  10. ↑ Asteroid Impact & Deflection Assessment (AIDA) study / NEO / Space Engineering & Technology / Our Activities / ESA [online], ESA, 7 czerwca 2015 [dostęp 2022-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2015-06-07].
  11. ↑ Planetary defence mission Hera heading for deflected asteroid [online], www.esa.int [dostęp 2025-01-01] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya