Disa

Disa
Ilustracja
Disa uniflora
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

storczykowate

Podrodzina

storczykowe

Rodzaj

Disa

Nazwa systematyczna
Disa P.J.Bergius
Descriptiones Plantarum ex Capite Bonae Spei, ... 348. 1767[3]
Typ nomenklatoryczny

D. uniflora P.J.Bergius[4]

Synonimy

Amphigena Rolfe
Forficaria Lindl.
Gamaria Raf.
Herschelia Lindl.
Herschelianthe Rauschert
× Herscheliodisa H.P.Linder
Monadenia Lindl.
Orthopenthea Rolfe
Penthea Lindl.
Repandra Lindl.
Schizodium Lindl.[5][6]

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Disa – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje ok. 185 gatunków. Rośliny te występują w Afryce subsaharyjskiej w takich krajach jak: Kenia, Tanzania, Uganda, Etiopia, Sudan, Angola, Malawi, Mozambik, Zambia, Zimbabwe, RPA, Gwinea, Lesotho, Wybrzeże Kości Słoniowej, Liberia, Niger, Nigeria, Sierra Leone, Burundi, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Kongo, Gabon, Rwanda, DRK, Madagaskar, Reunion oraz na Półwyspie Arabskim w Jemenie[7].

Morfologia

Płonne pędy wytwarzane są rzadko, osiągają do 15 cm długości z kilkoma ostro zakończonymi liśćmi do 40 cm długości. Płodne pędy mają do 100 cm długości. Liście lancetowate do owalnych, zwykle ostro zakończonymi. Kwiatostan z pojedynczym lub dużą liczbą kwiatów. Kwiat nie odwrócony, czasem podwójnie. Kwiaty od 4 do 80 mm średnicy, najczęściej czerwone lub białe, rzadziej niebieskie, żółte lub zielone[7].

Biologia i ekologia

Rośliny rosną w bardzo zróżnicowanych środowiskach. Choć większość gatunków rośnie na siedliskach naturalnych, niektóre preferują także siedliska przekształcone np. wycinki pod drogi (D. woodii, D. chrysostachya) lub rośnie na sosnowych plantacjach (D. bracteata). Większość gatunków występuje w wilgotnych i mokrych środowiskach. Jednym z niewielu wyjątków, który występuje na terenach suchych jest gatunek D. karooica. Kilka gatunków rozwija się tylko po pożarach (D. introrsa, D. micropetala, D subtenuicornis, D. atrorubens, D. bodkinii, D. begleyi), a u większości zaobserwowano wzmożone kwitnienie po pożarach lasów[7]. Kwitnienie u większości gatunków następuje wiosną, tylko gatunki występujące w wyższych górach oraz na brzegach strumieni kwitną późną wiosną lub wczesnym latem. Rzadko kwitnienie ma miejsce latem lub jesienią[7].

Niektóre gatunki rosną pojedynczo (np. D. cornuta) albo w mniej lub bardziej rozproszonych skupiskach (D. ferruginea, D. graminifolia, D. purpurascens). Wiele gatunków można także zaobserwować w wielkich skupiskach po kilkaset okazów rosnących blisko siebie (D. tenella, D. sagittalis, D. cooperi, D. obtusa, D. bivalvata, D.comosa, D. bolusiana)[7].

Systematyka

Rodzaj sklasyfikowany do monotypowego podplemienia Disinae (Benth.[8][9][10]) w plemieniu Diseae z podrodziny storczykowych (Orchidoideae) w rodzinie storczykowatych (Orchidaceae), rząd szparagowce (Asparagales) w obrębie roślin jednoliściennych[4][11][12][5].

Wykaz gatunków[6][5]
Hybrydy[5][6]

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-30] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-30] (ang.).
  3. ↑ Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2016-01-17].
  4. ↑ a b Disa. Tropicos.org. [dostęp 2016-01-17].
  5. ↑ a b c d Disa. [w:] Plants of the World online [on-line]. Kew Royal Botanic Gardens. [dostęp 2023-04-30].
  6. ↑ a b c Disa. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-04-30].
  7. ↑ a b c d e Disa. e-Monocot.org. [dostęp 2016-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-31)].
  8. ↑ Disinae. NCBI. [dostęp 2025-01-01].
  9. ↑ Disinae. NCBI. [dostęp 2025-01-01].
  10. ↑ Disinae. Tropicos.org. [dostęp 2025-01-01].
  11. ↑ Mark W. Chase, Kenneth M. Cameron, John V. Freudenstein, Alec M. Pridgeon i inni. An updated classification of Orchidaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 151–174, 1 lutego 2015. Linnean Society of London. DOI: 10.1111/BOJ.12234. (ang.). 
  12. ↑ Disa. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-04-30].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya