Dodona

Dodona
Δωδώνη
Ilustracja
Fragment ruin w Dodonie z pozostałościami okręgu kultowego
Państwo

 Grecja

Administracja zdecentralizowana

Epir-Macedonia Zachodnia

Region

Epir

Jednostka regionalna

Janina

Gmina

Dodona

Populacja (2011)
• liczba ludności


55

Położenie na mapie Grecji
Mapa konturowa Grecji, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Dodona”
39,54639°N 20,78778°E/39,546389 20,787778
Multimedia w Wikimedia Commons

Dodona (stgr. Δωδώνα Dōdṓnā, Δωδώνη Dōdṓnē, ngr. Dodoni) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Epir-Macedonia Zachodnia, w regionie Epir, w jednostce regionalnej Janina, w gminie Dodona, w pobliżu góry Tomaros. W 2011 roku liczyła 55 mieszkańców[1].

W starożytności miasto epirockich Molossów położone w pobliżu góry Tomaros. Ośrodek kultu Zeusa Naiosa i Diony[2], słynny z najstarszej wyroczni greckiej w świętym gaju dębowym Zeusa. Jej powstanie tradycja przypisywała Pelazgom. Tamtejsi kapłani, zwani selloj (gr. σελλοί), wieszczyli na podstawie szumu świętych dębów lub dźwięku poruszanych przez wiatr mis z brązu[3].

Gdy Atena pomagała Argosowi w budowie okrętu dla Jazona wyruszającego po złote runo, miała nakazać użycie twardego drewna dębów z dodońskiego świętego gaju[4]. Według innej wersji tego mitu, w dziobie statku „Argo” wmontowano kawał drewna ze świętego dębu z Dodony: potrafiło ono przemawiać ludzkim głosem i wskazywać żeglarzom drogę na morzu[5].

Bardzo sławna wcześniej w świecie greckim wyrocznia miejscowa stopniowo traciła znaczenie na rzecz innej panhelleńskiej wyroczni w Delfach. Do ok. II wieku p.n.e. miała jedynie charakter lokalny. Ponadto w 219 p.n.e. miasto zostało zniszczone przez Etolczyków[3][6].

W odkryciu ruin Dodony i badaniach sfinansowanych w 1875 r. przez bankiera i polityka Konstantinosa Karapanosa, doniosły udział miał polski zesłaniec Zygmunt Mineyko[a]. W ramach długotrwałych prac archeologicznych udało się odsłonić ruiny miasta z teatrem oraz resztki okręgu kultowego z propylejami, świątynią Zeusa, wieloma budynkami sakralnymi i bazami pomników wotywnych[6].

Uwagi

  1. ↑ Późniejsi badacze Dodony zmarginalizowali jego dokonanie i pozbawili polskiego odkrywcę istotnego znaczenia (Kazimierz Michałowski; Jak Grecy tworzyli sztukę. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1970, s. 13). Jako inżynier w służbie tureckiej faktycznie zainicjował poszukiwania tego historycznego miejsca (Jacek Knopek: Polacy w Grecji. Historia i współczesność. Bydgoszcz: Wyd. Uczelniane WSP, 1997, s. 108). Tytuł odkrywcy przypisał sobie jednak K. Karapanos, będący kontynuatorem jego prac (Encyklopedia sztuki starożytnej. Europa–Azja–Afryka–Ameryka. Warszawa: WAiF/Wyd. Nauk. PWN, 1998, s. 184).

Przypisy

  1. ↑ Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός
  2. ↑ Oxford – Wielka Historia Świata. Cywilizacje Europy. Anglia – Słowianie. Cywilizacje Australii i Oceanii. Papuasi. T. 13. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 71. ISBN 83-7425-368-1.
  3. ↑ a b Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Z. Piszczek). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, ISBN 83-010-3529-3, s. 198.
  4. ↑ Maria Ziółkowska: Gawędy o drzewach. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1988, ISBN 83-205-4053-4, s. 66.
  5. ↑ Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1987, ISBN 83-210-0677-9, s. 166.
  6. ↑ a b Słownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (red. L. Winniczuk). Wyd. 6. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, ISBN 83-214-0406-5, s. 119.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya