Domica

Jaskinia Domica

Jeziorka i szata naciekowa jaskini Domica
Państwo	Słowacja
Położenie	powiat Rożniawa
Długość	5368 m
Głębokość	70 m
Wysokość otworów	339 m n.p.m.
Data odkrycia	znana od dawna
Położenie na mapie Słowacji Jaskinia Domica
48°28′43″N 20°28′22″E/48,478611 20,472778
Multimedia w Wikimedia Commons

Domica – słowacka część słowacko-węgierskiego systemu jaskiniowego Baradla, największego w Krasie Słowacko-Węgierskim. Znajduje się w południowej części powiatu Rożniawa, na terenie Parku Narodowego Kras Słowacki. Wyjątkowe zróżnicowanie i bogactwo formacji naciekowych zaliczają Domicę do grona najpiękniejszych jaskiń. Jedną z jej najciekawszych atrakcji stanowi dla zwiedzających spływ po podziemnej rzece o nazwie Styks.

Wraz z jaskinią Čertova diera tworzy jeden system o łącznej długości korytarzy 6 236 m (wg stanu na 1 marca 2016 r.)^[1]. Z 25 kilometrów długości całego systemu Baradla, do samej Domicy przynależy 5368 m.

Przyotworowe partie jaskini znane były od dawna. W 1926 roku Ján Majko przedostał się poprzez głęboką studnię do obszernych podziemnych sal, gdzie odkrył liczne ślady osadnictwa neolitycznego. Zamieszkujący jaskinię ludzie reprezentowali kulturę bukowogórską i wschodnią kulturę ceramiki linearnej. Odnaleziono m.in. naczynia ceramiczne, wyroby z kości, naszyjniki z muszli i zębów zwierzęcych, narzędzia kamienne, a także odciśnięty w glinie ślad utkanego materiału i przedmioty świadczące o tym, że wyrabiano tu tkaniny. Odnalezione w głębszych partiach jaskini naścienne malowidła wykonane węglem drzewnym sugerują, że znajdowało się tu też miejsce kultu. Zamieszkane przez człowieka neolitycznego rejony jaskini Domica tak długo nie były znane w czasach nowożytnych, gdyż dostęp do nich dawno temu odcięły wypełnione wodą syfony.

W 1929 r. J. Majko odnalazł połączenie Domicy z położoną na zach. od niej jaskinią Čertova diera, z której płynie do Domicy wspomniana podziemna rzeka Styks. W tym samym roku H. Kessler uzyskał połączenie Domicy z jaskinią Baradla. W 1930 roku Klub Turystów Czechosłowackich przekopał obecne główne wejście. Dwa lata później, po zainstalowaniu oświetlenia elektrycznego jaskinię udostępniono do zwiedzania na trasie długości ok. 1750 m^[2].

Domica jest jaskinią krasową typu przepływowego, z możliwym do określenia przyszłym rozwojem. Korytarze ciągną się w trzech poziomach o różnicy wzniesień ok. 10 m. Środkowym płynie wspomniana rzeka Styks, najniższy jest wypełniony osadami. Posiada bogatą szatę naciekową^[2]. Temperatura wewnątrz jaskini waha się pomiędzy 10,2 i 11,4 stopni Celsjusza, wilgotność zaś wynosi 95–98%.

Obecnie długość trasy turystycznej wynosi 1315 m, z czego 140 m przepływa się łódkami^[3]. Oberwanie chmury nad okolicą jaskini w 1976 r. i będąca tego następstwem powódź błyskawiczna spowodowały wielomiesięczną przerwę w możliwości zwiedzania jaskini na skutek zamulenia wejść i wielu korytarzy^[2].

W 1995 roku jaskinie Krasu Słowackiego i węgierskiego Krasu Aggtelek, w tym system Baradla-Domica, zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO^[4].

• Oficjalna strona jaskini. Zarząd Jaskiń Słowackich. (pol. • słow. • ang. • niem. • węg.).