Dominik Merlini

Dominik Merlini
Domenico Martino Merlini
Data i miejsce urodzenia	22 lutego 1730 ; Castello nad jeziorem Lugano
Data i miejsce śmierci	20 lutego 1797 ; Warszawa
Narodowość	Włochy
Dziedzina sztuki	architektura
Epoka	klasycyzm
	Ważne dzieła
	Pałac Na Wyspie; Domek Holenderski; Pałac Borchów w Warszawie; Cerkiew i monaster Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Warszawie
	Multimedia w Wikimedia Commons

Dominik Merlini, właśc. Domenico Martino Merlini (ur. 22 lutego 1730 w Castello Valsolda nad jeziorem Como, zm. 20 lutego 1797 w Warszawie) – działający w Polsce architekt pochodzący z regionu jezior Como (Lombardia, Włochy) i Lugano (Ticino, Szwajcaria), z którego wywodzą się najwybitniejsi komaskowie epoki baroku.

Życiorys

W wieku dwudziestu lat opuścił Lombardię i przyjechał do Warszawy. W mieście tym mieszkała wpływowa rodzina Fontanów, z którą Merlini był spokrewniony.

W chwili przybycia Merliniego do Rzeczypospolitej królem był August III Sas, zaś architektem królewskim − Jakub Fontana. To właśnie od niego się uczył. W wieku trzydziestu lat został architektem królewskim i pozostał nim aż do swej śmierci. Stanowisko piastował najpierw za rządów Augusta III Sasa, potem Stanisława Augusta Poniatowskiego. Po śmierci Jakuba Fontany, w 1773 roku objął urząd naczelnego architekta Rzeczypospolitej. Do jego najbardziej znanych dzieł zalicza się pałac Na Wyspie w warszawskim kompleksie pałacowo-ogrodowym w Łazienkach Królewskich.

Na początku swej pracy budował on w stylu późnego baroku, który jeszcze podówczas utrzymywał się w Europie. To, że zaczął projektować w stylu klasycystycznym, było w dużej mierze zasługą króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Charakterystyczne dla stylu Merliniego są kamienne balustrady, którymi wieńczył fasady (widoczne w pałacu Na Wyspie), liczne ozdobne wsporniki, czyli elementy znajdujące się między kolumną a podpieraną przez nią częścią dachu (gzymsem).

Merlini nie tworzył wyłącznie dla króla. Budował wiele dworów, pałaców i kamienic magnackich. Pozostawił po sobie ok. 50 dzieł. Największe z nich to Łazienki, poza tym przebudowa wnętrz Zamku Królewskiego, kilka ratuszy w całej Polsce, m.in. w Piotrkowie Trybunalskim, obiekty użyteczności publicznej, teatry i kaplice.

Został desygnowany przez konfederację targowicką do zasiadania w Komisji Skarbowej Koronnej^[1].

Zmarł w 1797 w Warszawie i został pochowany w katakumbach cmentarza Powązkowskiego (rząd 184-4)^[2].