Dołhinów
 Handel uliczny na placu przed kościołem św. Stanisława w Dołhinowie (2007) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Populacja (2009) |
|
| • liczba ludności |
1110[1] |
| Nr kierunkowy |
+375 1771 |
| Kod pocztowy |
231442 |
| Tablice rejestracyjne |
5 |
Położenie na mapie obwodu mińskiego  | |
Położenie na mapie Białorusi  | |
 54°38′47″N 27°28′49″E/54,646389 27,480278
| |
Dołhinów (biał. Даўгінава, ros. Долгиново, jid. דאלהינאוו) – wieś na Białorusi w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim; centrum sielsowietu.
Siedziba parafii prawosławnej (pw. Świętej Trójcy)[2] i rzymskokatolickiej (pw. św. Stanisława).
Historia
W l. 1440–1443 Dołhinów należał do Jana Dowgirda, wojewody wileńskiego, następnie do Jana Moniwidowicza, a w 1485 r. do Bohdana Andruszkowicza Sakowicza, wojewody trockiego. W 1525 znajdował się w posiadaniu jego córki Elżbiety Sakowiczówny. Na początku XVI w. wzniesiono tu cerkiew Świętej Trójcy, a w 1553 – kościół[3].
W wyniku reformy administracyjno-terytorialnej (1565–1566) Dołhinów znalazł się w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiego. Od 1567 miejscowość należała do Jerzego Chodkiewicza, a w 1569 do jego córki.
W trakcie marszu na wyprawę połocką król Stefan Batory wysłał z Dołhinowa oddział pod dowództwem oficera Chmielewskiego w kierunku Mińska dla osłony przed nieprzyjacielem przeprawy sił głównych przez Wilię.
W 1622 miejscowość należała do Janusza Kiszki, wojewody połockiego, który w 1634 r. sprzedał ją Józefowi Welaminowi Rutskiemu, ówczesnemu unickiemu metropolicie kijowskiemu.
W 1643 r. Dołhinów wspominany jest jako miasteczko.
W 1661 w okolicy Dołhinowa miała miejsce potyczka pomiędzy wojskami litewskimi i moskiewskimi, o czym świadczyły widoczne jeszcze w końcu XIX wieku pozostałości okopów.
W 1690 r. miasteczko należało do Karola Michała Druckiego-Sokolińskiego. W 1704 Karol i Ewa Druccy-Sokolińscy ufundowali tu nowy kościół pod wezwaniem św. Stanisława[4].
Dekanat dołhinowski unickiej archieparchii kijowskiej, utworzony w 1746 r., obejmował 29 parafii, natomiast rzymskokatolicka parafia w Dołhinowie w 1744 r. obejmowała 16 wsi[5]. W XVIII w. wzniesiono w Dołhinowie nową cerkiew greckokatolicką[6].
W następstwie II rozbioru Rzeczypospolitej (1793) Dołhinów znalazł się w zaborze rosyjskim. Stał się stolicą włości w ujeździe wilejskim guberni mińskiej, a następnie wileńskiej Imperium Rosyjskiego.
W 1800 r. w miasteczku było 88 domów i 305 mieszkańców, odbywały się dwa jarmarki rocznie.
Kościół drewniany św. Stanisława z 1704 r. zniszczał, dlatego z funduszy parafian, dzięki staraniom długoletniego proboszcza ks. Józefa Kalasantego Lwowicza, w 1853 r. zbudowano nowy, murowany.
W 1866 r. miasteczko Dołhinów posiadało 362 domy i 1469 mieszkańców[7]. Znajdowała się tam szkółka włościańska, cerkiew prawosławna oraz zarząd gminy włościańskiej. Dzięki właścicielom miasteczka – hrabiom Kamieńskim – rozwijał się tu przemysł włókienniczy (istniał zakład sukienniczy).
W końcu maja 1920 roku w okolicach Dołhinowa 8 pułk piechoty Legionów toczył ciężkie boje z nacierającymi wojskami bolszewickimi.
W okresie międzywojennym w granicach Polski, w gminie Dołhinów, powiecie wilejskim, województwie wileńskim[8]. Według spisu powszechnego z 1921 r. folwark i miasteczko Dołhinów liczyły 393 domy i 2671 mieszkańców: 1271 mężczyzn, 1400 kobiet. Pod względem wyznania byli to przede wszystkim żydzi (1747), resztę stanowili rzymscy katolicy (693), prawosławni (202) i 29 muzułmanów. Kryterium deklarowanej narodowości również wskazywało na dominację Żydów (1395). Jako Polacy określiło się 1052 osób, jako Białorusini – 211, pozostali (13) wskazali inną narodowość[a][9].
W 1931 w 547 domach zamieszkiwało 3181 osób[10]. Umiejscowiony był tu sąd grodzki i urząd pocztowy obsługujący znaczną część gminy[11].
W 1928 roku kierownik szkoły powszechnej Maksymilian Matros został odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi za „zasługi w społecznej i oświatowej”[12].
Po agresji ZSRR na Polskę (1939) Dołhinów znalazł się w granicach BSRR, gdzie 12 października 1940 r. został centrum sielsowietu. 1 maja 1940 r. miejscowość otrzymała oficjalnie status osiedla typu miejskiego.
Po agresji hitlerowskiej na ZSRR (1941) miejscowość znalazła się pod okupacją niemiecką. W tym okresie naziści dokonali prawie całkowitej eksterminacji żydowskiej ludności Dołhinowa. Do lata 1942 z 5000 przebywających w Dołhinowie Żydów przeżyło zaledwie 278. 218 z nich przeprowadził przez linię frontu radziecki partyzant Nikołaj Kisieliow[13][14].
Dołhinów został wyzwolony 3 lipca 1944 r. Po wojnie miejscowość znalazła się ponownie w granicach ZSRR. W 1954 r. status Dołhinowa został obniżony do rangi wsi.
W 1971 r. było tu 501 domów, a w 1993 – 596.
Znane osoby
W Dołhinowie urodził się w 1794 Józef Kalasanty Lwowicz – polski pijar, filareta, nauczyciel, a także w 1928 Bohdan Ejmont – polski aktor.
Tu także mieszkał i uczył się białoruski poeta żydowskiego pochodzenia Zmitrok Biadula (1886–1941)[15].
W miejscowości tej na początku maja 2022 pochowany został zmarły przed 2 miesiącami w niewyjaśnionych okolicznościach polski dezerter Emil Czeczko[16].
Uwagi
- ↑ Kryterium „narodowość inna” objęło w gminie Dołhinów 20 Rosjan, 16 Tatarów, 4 Litwinów i 1 Estończyka.
Przypisy
- ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu mińskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
- ↑ Приход храма Святой Живоначальной Троицы аг. Долгиново. molod-eparchy.by. [dostęp 2021-03-02]. (ros.).
- ↑ J. Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1990, s. 65.
- ↑ J. Kurczewski, Biskupstwo wileńskie, Wilno 1912, s. 215.
- ↑ Jerzy Ochmański: Litewska granica etniczna na wschodzie od epoki plemiennej do XVI wieku. Stosunki wyznaniowe na pograniczu litewsko-ruskim do połowy XVI wieku. 2006-10-8. [dostęp 2012-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-17)].
- ↑ Даўгінаўска – Будслаўска – Крывіцкі рэгіён на даўняй Віленшчыне (гістарычная хроніка) – Гісторыя рэгіёну да канца XVIII стагоддзя – XVIII стагоддзе. 2008-10-11. [dostęp 2012-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-17)]. (biał.).
- ↑ „Encyklopedyja powszechna” – Tom 27, Samuel Orgelbrand, Warszawa 1867.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Część II – Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 7, cz. 2: Ziemia Wileńska. Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Dzisna i Wilejka. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 79. [dostęp 2012-10-10].
- ↑ Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1, Warszawa 1938, s. 58.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 354.
- ↑ Monitor Polski, „{{{czasopismo}}}” (148), Warszawa, 30 czerwca 1928, s. 1.
- ↑ Рейд обреченных. [dostęp 2012-10-10]. (ros.).
- ↑ Инна Герасимова: Список Киселева: предисловие и послесловие. 2008-10-21. [dostęp 2012-10-10]. (ros.).
- ↑ Долгиново, Вилейский район, Минская область. 2007-07-23. [dostęp 2012-10-10]. (ros.).
- ↑ Białoruś: Emil Czeczko został wreszcie pochowany. [dostęp 2022-05-05]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Dołhinów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 106.
- Dołhinów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 426.
- Долгиново, Вилейский район, Минская область. 2007-07-23. [dostęp 2012-10-10]. (ros.).
- Урачыстасць у Даўгінаве „Ave Maria” nr 5–6 (96–97): 2003
- Даўгінаўскай школе – 150 гадоў! biał. na stronie internetowej tygodnika «Rehijanalnaja Hazieta»
- Тайны адступаюць. Парад вядзе Юзаф Петражыцкі. rh.by. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)]. biał. na stronie internetowej tygodnika «Rehijanalnaja Hazieta»
- Historia Żydów w Dołhinowie na portalu Wirtualny Sztetl
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.