Duranta
Duranta wzniesiona | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
duranta | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Duranta L. Sp. Pl. 637. 1 Mai 1753[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
D. erecta Linnaeus[3] | |||
| Synonimy | |||
|
| |||
Duranta (Duranta L.) – rodzaj roślin należących do rodziny werbenowatych (Verbenaceae). Obejmuje 17[5] do ok. 20[6] gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej obu kontynentów amerykańskich[5][6] (od Bermudów i Florydy po Argentynę[7]). Duranta wzniesiona D. erecta introdukowana została do południowej i wschodniej Azji[5][8], do międzyzwrotnikowej Afryki[4] i Australii[7].
Niektóre gatunki z tego rodzaju uprawiane są jako rośliny ozdobne, przy czym zdecydowanie najbardziej popularna jest duranta wzniesiona[5][9]. Roślina ta uprawiana może być w gruncie w strefach mrozoodporności od 10 do 12. Nadaje się do formowania i prowadzona jest zarówno jako niewielkie drzewko, jak i przycinany krzew, często też sadzona jest w formie żywopłotów. Mięsiste owoce opisywane są jako trujące[9]. Walorami tego gatunku jest szybki wzrost i efektowne kwiaty[10]. Wyhodowano różne odmiany ozdobne o odmiennym niż typowe ubarwieniu liści i kwiatów[9].
Nazwa rodzajowa upamiętnia francuskiego botanika i lekarza papieskiego Castora Durante (ok. 1529–1590)[7].
Morfologia

- Pokrój
- Niewielkie drzewa i krzewy o pędach prosto wzniesionych lub przewisających, czasem ciernistych[6], niewyraźnie czworokanciastych, nagich lub owłosionych[7].
- Liście
- Zimozielone[9] lub sezonowe[4]. Ogonkowe[4], naprzeciwległe lub w pozornych okółkach, pojedyncze, całobrzegie, piłkowane lub ząbkowane[6][8].
- Kwiaty
- Zebrane w szczytowe lub wyrastające w kątach liści silnie zwykle wydłużone i luźne kłosy. Kwiaty zwykle szypułkowe wsparte są drobnymi przysadkami. Kielich kształtu rurkowatego lub dzwonkowatego tworzony jest przez pięć zrośniętych działek na końcu z 5 łatkami. Płatki korony niebieskie, fioletowe lub białe, mniej lub bardziej promieniste, w dole zrośnięte w rurkę, w górze z szeroko rozpostartymi łatkami[6]. Czasem opisywana jest jako dwuwargowa z dolną wargą trójłatkową i większą, górną, dwułatkową[8]. Pręciki płodne są cztery, schowane w rurce korony. Zalążnia powstaje z czterech owocolistków, każdy z dwiema komorami, w których rozwijają się pojedyncze zalążki, których w sumie jest 8. Szyjka słupka na szczycie słabo rozdziela się na czworo i zakończona jest główkowatymi znamionami[6].
- Owoce
- Mięsiste pestkowce[4] z czterema dwunasiennymi pestkami, na szczycie z trwałymi działkami kielicha[6].
Systematyka
Rodzaj z rodziny werbenowatych Verbenaceae[2][11]. W obrębie rodziny rodzaj jest blisko spokrewniony z Citharexylum, cechuje się też szeregiem podobieństw do roślin z rodzaju rafitamnus Rhaphithamnus[7].
- Wykaz gatunków[4]
- Duranta arida Britton & P.Wilson
- Duranta armata Moldenke
- Duranta cajamarcensis Moldenke
- Duranta costaricensis (Donn.Sm.) Standl.
- Duranta dombeyana Moldenke
- Duranta erecta L. – duranta wzniesiona[9]
- Duranta × lineata Hayek
- Duranta mandonii Moldenke
- Duranta mutisii L.f.
- Duranta neblinensis Aymard & J.R.Grande
- Duranta obtusifolia Kunth
- Duranta parvifolia Moldenke
- Duranta × penlandii Moldenke
- Duranta peruviana Moldenke
- Duranta × rupestris Hayek
- Duranta serratifolia (Griseb.) Kuntze
- Duranta × skottsbergiana Moldenke
- Duranta sprucei Briq.
- Duranta stenostachya Tod.
- Duranta steyermarkii Moldenke
- Duranta triacantha Juss.
- Duranta vestita Cham.
- Duranta woronowii Moldenke
- Duranta wrightii Moldenke
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-04-09] (ang.).
- ↑ a b c Duranta L.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-04-09].
- ↑ a b c d e f g Duranta L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-04-09].
- ↑ a b c d David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 459, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ a b c d e f g K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 467. ISBN 978-3-642-62200-7.
- ↑ a b c d e Ahmad Abid Munir. A taxonomic revision of the genus Duranta L. (Verbenaceae) in Australia. „Journal of the Adelaide Botanic Gardens”. 16, s. 1-16, 1995.
- ↑ a b c Duranta Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2020-04-09].
- ↑ a b c d e Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, s. 317, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
- ↑ Christopher Brickell (red.): Encyclopedia of plants & flowers. New York: American Horticultural Society, 2012, s. 568. ISBN 978-0-7566-6857-0.
- ↑ Genus: Duranta L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2020-04-09].
- African Plant Database ID: 190362
- EoL: 61900
- Flora of China: 111082
- Flora of North America: 111082
- GBIF: 2925654
- iNaturalist: 157164
- IPNI: 41264-1
- ITIS: 32168
- NCBI: 167916
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:330601-2
- Tela Botanica: 118581
- identyfikator Tropicos: 40000130
- USDA PLANTS: DURAN
- IRMNG: 1333038
- CoL: 99F2P
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.