Edmund Stein
| |
| Data i miejsce urodzenia |
20 listopada 1893 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 listopada 1943 |
| profesor | |
| Alma Mater |
Uniwersytet Jagielloński |
| 1929 | |
| Uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1928 – 1939 |
Edmund Menahem Stein (ur. 20 listopada 1893 w Dobromilu, zm. 5 listopada 1943 na Majdanku) – polski historyk filozofii, starożytności, filolog klasyczny, nauczyciel, pisarz żydowskiego pochodzenia. Profesor i rektor Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie[1].
Życiorys
Urodził się 20 listopada 1893 roku w rodzinie Lejby i Bruchy z Reicherów. Ojciec był pracownikiem kancelarii adwokackiej w Starym Samborze. Edmund uczył się prywatnie, 4 klasy szkoły powszechnej i 7 gimnazjalnej. W 1914 roku został powołany do armii austriackiej w której służył do lutego 1918 roku. W 1918 roku zdał do 8 klasy gimnazjum w Samborze. Po zdaniu matury (1919 rok) zostaje przyjęty na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1921 roku składa pracę Szkoła eleacka w świetle dialogu platońskiego „Parmenides” oraz Epikureizm Lukrecjusza. W lipcu 1921 roku składa pracę z zakresu archeologii Głowa Meduzy. Kończy równolegle Studium Pedagogiczne (1922). 26 czerwca 1923 roku profesorowie: Sinko, Sternbach i Mycielski, pod przewodnictwem dziekana profesora Kallenbacha, przyjmują egzamin Steina z archeologii i filologii klasycznej, wystawiając mu ocenę celującą[2][1].
W 1928 roku otrzymał posadę wykładowcy w Instytucie Judaistyki w Warszawie. Wykładał historię Żydów w okresie hellenistycznym i rzymskim, midrasz i średniowieczną historię Żydów.
W 1929 roku ukończył studia w Hochschule für die Wissenschaft des Judentums w Berlinie jako uczeń Leo Baecka i Juliusa Guttmana. Jako członek Tarbutu został mianowany inspektorem hebraistyki dla dwujęzycznych liceów z siedzibą w Łodzi. Ponadto zasiadał w zarządzie Związku Pisarzy i Dziennikarzy Hebrajskich w Polsce, a od 1937 roku został jego przewodniczącym[3].
W roku akademickim 1929/1930 był jednym z dziewięciu pracujących w Instytucie docentów. Był docentem Midraszu oraz historii i literatury Żydów w epoce grecko-rzymskiej.
Edmund Stein był też głównym i najbardziej wnikliwym krytykiem tez znanego filologa klasycznego Tadeusza Zielińskiego.
W 1933 roku odbył się Międzynarodowy Kongres Nauk Historycznych w Warszawie, na którym historycy żydowscy zorganizowali osobną sekcję. Wśród referentów tej sekcji byli: Majer Bałaban, Ignacy Schiper, Emanuel Ringelblum i Edmund Stein.
W latach 1938–1939 był rektorem Instytutu Judaistyki w Warszawie.
W czasie wojny przebywał w getcie w Warszawie. Wiosną 1941 roku, kiedy Judenrat zorganizował seminarium nauczycielskie, kształcił nauczycieli judaistycznych. Równolegle działał w getcie w hebrajskiej organizacji kulturalnej Tekumah od początku 1941 roku do lata 1942 roku. Współpracował z „Gazetą Żydowską”, za co był krytykowany. Tłumaczył w tym czasie na hebrajski dzieła Platona, Anakreona oraz innych greckich myślicieli i filozofów. Poza tym wygłaszał prelekcje na rozmaitych seminariach He-Chalucu, Ha-Szomer Ha-Cair, w hebrajskim gimnazjum, w towarzystwie hebraistów „Tkuma”[3].
W 1943 roku jego żonę i syna deportowano do Treblinki, gdzie zostali zamordowani. Mimo propozycji, nie chciał przejść na stronę aryjską, by szukać ratunku. W tym samym roku wywieziono go do esesowskiego obozu pracy w Trawnikach. W bardzo ciężkich warunkach wygłaszał nadal różne prelekcje. Komendant obozu stworzył listę wybitnych Żydów, dla ewentualnej wymiany na Niemców. Wywieziono ich do Lublina, następnie rozstrzelano w Majdanku 5 listopada 1943 roku.
Przetłumaczył na język hebrajski pisma historyczne Filona z Aleksandrii (1936); pisma filozoficzne Marka Tulliusza Cycerona (1937); trzy księgi apokryfów (1937); oraz autobiografię Józefa Flawiusza (1933)[3]. Jego książki zostały przetłumaczone na język hebrajski, niemiecki, francuski i łaciński[1].
Publikacje
- Ideały judaizmu, Warszawa 1939.
- Majmonides jako arystotelik żydowski, Warszawa 1937.
- Świat zwierzęcy w Biblji i Talmudzie, Warszawa 1932.
- Judaizm i hellenizm (1928).
- Dat we-daat (Religia i wiedza; 1938).
- Die allegorische exegese des Philo aus Alexandreia (1929).
- Philo und der Midrasch; Philos Schilderung der Gestalten des Pentateuch verglichen mit der des Midrasch.
- Filon z Aleksandrii. Człowiek, dzieła i nauka filozoficzna (1931).
Przypisy
- ↑ a b c Edmund Menachem Stein [online], www.ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2022-06-16] (pol.).
- ↑ M. Kulczykowski, Żydzi-studenci Uniwersytetu Jagellońskiego w Drugiej Rzeczypospolitej (1918–1939), Kraków 2004, s. 669.
- ↑ a b c YIVO | Stein, Edmund [online], yivoencyclopedia.org [dostęp 2022-06-16].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.