Edward Honkisz

Edward Honkisz

chorąży
Data i miejsce urodzenia	15 września 1897 Oświęcim
Data i miejsce śmierci	30 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Lata służby	1914–1921, 1923–1940
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	78 Pułk Piechoty
Stanowiska	szef kompanii
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Edward Honkisz (ur. 15 września 1897 w Oświęcimiu, zm. 30 kwietnia 1940 w Katyniu) – chorąży Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Jana i Stanisławy z Jankowskich, urodzony 15 września 1897 w Oświęcimiu, w ówczesnym powiecie bialskim Królestwa Galicji i Lodomerii^[1][2][3]. Ukończył dwie klasy szkoły wydziałowej w Krakowie, po czym wystąpił ze szkoły i zajął się prowadzeniem własnego sklepu kolonialnego^[4]. Przed I wojną światową był członkiem Drużyn Strzeleckich w Krakowie^[2][5].

15 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do 11. kompanii 2 pułku piechoty^[6]. W styczniu 1915 w bitwie pod Kirlibabą został ranny w lewe biodro^[7]. W 1917 był wymieniony jako starszy szeregowiec w spisie oficerów, podoficerów i żołnierzy skierowanych na 2. Kurs Wyszkolenia^[8].

W ramach osadnictwa wojskowego otrzymał ziemię w osadzie Drohobyl, w gminie Stołowicze^[9]. W 1923 ponownie wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do 78 pułku piechoty w Baranowiczach^[10]. Uzupełnił wykształcenie do siedmiu klas szkoły powszechnej^[7]. W 1934, w stopniu starszego sierżanta, był szefem 1 kompanii 78 pp^[11]. Później został awansowany na chorążego^[2].

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Od kwietnia 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku^[12][2]. 28 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego^[12] – lista wywózkowa 052/4 z 27 kwietnia 1940^[12][2]. 30 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu^[12][2] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[13][14]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[15][16][17], jednak Edward Honkisz nie został zidentyfikowany.

Postanowieniem nr 112-49-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został pośmiertnie mianowany na stopień podporucznika^[18][19]. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był wdowcem, miał syna Edwarda (ur. 9 czerwca 1925)^[7].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7329 – 17 maja 1922^[20][1][21]
• Krzyż Niepodległości – 16 września 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^{[22][23][24][25][2]}
• Krzyż Zasługi^[2][26]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[5]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[5]
• Medal Zwycięstwa^[5]

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Honkisz Edward. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.76-7188 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-03-01].
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
• Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Janina Snitko-Rzeszut. Pro memoria. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (157), 1996. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny.