Edward Marczewski

Edward Marczewski
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

15 listopada 1907
Warszawa

Data i miejsce śmierci

17 października 1976
Wrocław

Zawód, zajęcie

matematyk

profesor nauk matematycznych
Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Doktorat

1932 – Matematyka
Uniwersytet Warszawski

Polska Akademia Nauk
Status

członek rzeczywisty[1]

Uczelnia

Uniwersytet Wrocławski

Okres zatrudn.

1945-

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Grób profesora Edwarda Marczewskiego na Cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu

Edward Marczewski, właśc. Szpilrajn (ur. 15 listopada 1907 w Warszawie, zm. 17 października 1976 we Wrocławiu[2]) – polski matematyk pochodzenia żydowskiego, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego[3].

Życiorys

Pierwotnie nosił nazwisko Szpilrajn, zmienione podczas II wojny światowej, kiedy posługiwał się fałszywymi dokumentami na nazwisko Marczewski[4].

Po ukończeniu w 1925 Państwowego Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie[5], podjął studia na Uniwersytecie Warszawskim. Już na pierwszym roku spotkał Kazimierza Kuratowskiego, który wraz ze Stefanem Mazurkiewiczem oraz Wacławem Sierpińskim mieli duży wpływ na jego studia i późniejsze prace. W 1932 roku złożył pracę doktorską[6][7], napisaną pod kierunkiem Sierpińskiego[4].

Po wybuchu II wojny światowej (1939) został wykładowcą uniwersytetu we Lwowie, zajętego przez Sowietów. Od 1941 przebywał w Warszawie, brał udział w tajnym nauczaniu[8].

Pod koniec wojny uwięziony przez Niemców i wysłany do obozu pracy przymusowej we Wrocławiu. Po wojnie pozostał w tym mieście, od jesieni 1945 roku pracując na Uniwersytecie Wrocławskim[4].

Od 1945 roku był kierownikiem Katedry Funkcji Rzeczywistych, ale z powodów politycznych przeniesiony został w stan spoczynku w 1969 roku. Ponadto pełnił w latach 1945-1967 funkcję dyrektora Instytutu Matematycznego Uniwersytetu oraz prezesa Polskiego Towarzystwa Matematycznego (1957-1959) i Wrocławskiego Towarzystwa Nauk[9].

W 1946, razem z Bronisławem Knasterem, Hugonem Steinhausem i Władysławem Ślebodzińskim założył czasopismo matematyczne Colloquium Mathematicum, którego był później długoletnim redaktorem naczelnym[4].

Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1950)[10]. Członek korespondent (od 1958), członek rzeczywisty PAN (od 1966)[1].

Jego żoną była Zofia Bursche, córka pastora ewangelickiego Edmunda Burschego.

Dorobek naukowy i dydaktyczny

Autor około 100 prac naukowych z zakresu topologii, teorii miary, teorii mnogości i algebry. 92 z tych prac zebrano i wydano w 1996 roku w formie dzieł zebranych tego matematyka[4]:

Twórca wrocławskiej szkoły algebraicznej i algebraicznej teorii niezależności[9]. Nauczyciel Siemiona Fajtlowicza, Kazimierza Głazka i innych[6].

Był autorem haseł w Polskim Słowniku Biograficznym.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b Członkowie PAN: Skorowidz
  2. ↑ BillionGraves. pl.Billiongraves.com, 2019-04-22.
  3. ↑ Marczewski Edward, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-02].
  4. ↑ a b c d e Sylwetki rektorów UWr – Edward Marczewski
  5. ↑ Edmund Kujawski (red.), Witold Grabski (red.): „Pochodem idziemy...” Dzieje i legenda Szkoły im. Stefana Batorego w Warszawie. Warszawa: Stowarzyszenie Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, 2003, s. 304. ISBN 83-06-02325-0.
  6. ↑ a b Edward Marczewski (Szpilrajn): Mathematical Genealogy Project. 1932. [dostęp 2021-03-13]. Cytat: "O funkcjach miarowych i warunku Baire’a." (ang.).
  7. ↑ Walerian Piotrowski. Doktoraty z matematyki i logiki na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1915 - 1939. „Annales Societatis Mathematicae Polonae, Series VI, Antiquitates Mathematicae”. VI, s. 97-131, 2014. Więsław, Witold (ed.) Dzieje matematyki polskiej II., Instytut Matematyki, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2013, 326 pp. (ISBN 978-83-910055-8-3). Warszawa: Polskie Towarzystwo Matematyczne. DOI: 10.14708/am.v6i0.610. ISSN 2353-8813. 
  8. ↑ Profesorowie po 1945 r. Edward Marczewski (1907-1976). Uniwersytet Wrocławski. [dostęp 2026-04-08]. (pol.).
  9. ↑ a b Poczet byłych rektorów Uniwersytetu Wrocławskiego
  10. ↑ M.P. z 1950 r. Nr 85, poz. 1021

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Rektorzy Uniwersytetu Wrocławskiego (od 1945)
Prezesi Polskiego Towarzystwa Matematycznego
XX wiek
XXI wiek

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya