Edward Witten

Edward Witten
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

26 sierpnia 1951
Baltimore

Zawód, zajęcie

fizyk, matematyk

Odznaczenia
Narodowy Medal Nauki (USA)
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Edward Witten (ur. 26 sierpnia 1951 w Baltimore) – amerykański fizyk teoretyczny i matematyk, profesor Institute for Advanced Study (IAS) w Princeton[1]. Laureat prestiżowych nagród fizycznych, ustępujących statusem tylko Nagrodzie Nobla jak Medal Lorentza (2010) czy Nagroda Fizyki Fundamentalnej (2012), a także najwyższych wyróżnień matematycznych – w tym Medalu Fieldsa (1990); w 2021 roku Witten pozostaje jedynym fizykiem, który otrzymał tę nagrodę[2].

W 1986 i 2002 wygłosił wykłady plenarne na Międzynarodowym Kongresie Matematyków[3].

Witten zasłynął w teorii cząstek elementarnych i kwantowej grawitacji dzięki pracom nad teorią superstrun. W latach 90. zunifikował jej główne warianty – opisujące czasoprzestrzeń 10-wymiarową – oraz supergrawitację zawierającą jeszcze jeden, jedenasty wymiar. Zaproponował tak M-teorię[4]. Witten wprowadził również topologiczną kwantową teorię pola[potrzebny przypis] i miał wpływ na rozwój samej matematyki, przez badanie pokrewnych obszarów topologii i geometrii.

Członkostwa

Wyróżnienia

  1. 1985: Medal Diraca (ICTP),
  2. 1990: Medal Fieldsa,
  3. 1998: Dannie Heineman Prize for Mathematical Physics,
  4. 2000: Nagroda Frederica Essera Nemmersa w dziedzinie matematyki,
  5. 2002: National Medal of Science,
  6. 2006: Nagroda Henriego Poincarégo,
  7. 2008: Nagroda Crafoorda w dziedzinie matematyki,
  8. 2010: Medal Lorentza,
  9. 2010: Medal Isaaca Newtona,
  10. 2012: Nagroda Fizyki Fundamentalnej,
  11. 2014: Nagroda Kioto w dziedzinie matematyki[6],
  12. 2016: Albert Einstein World Award of Science,
  13. 2023: Hamburg Prize for Theoretical Physics[7].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Witten Edward, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-29].
  2. ↑ Christophe Galfard, Wszechświat w twojej dłoni, tłum. Sławomir Paruszewski, wyd. Otwarte, Kraków 2017, s. 234.
  3. ↑ ICM Plenary and Invited Speakers | International Mathematical Union (IMU) [online], www.mathunion.org [dostęp 2022-10-09].
  4. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać The Second Revolution: Beyond Strings (Post 1995), whystringtheory.com [dostęp 2021-12-30].
  5. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Edward Witten (ang.), casinapioiv.va [dostęp 2021-10-20].
  6. ↑ Kyoto Prize. [dostęp 2017-06-24].
  7. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hamburg Prize for Theoretical Physics (ang.), joachim-herz-stiftung.de [dostęp 2023-07-07].

Linki zewnętrzne

publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Wywiady z Wittenem na YouTube (ang.) [dostęp 2023-05-01]:

Edward Witten – nagrody
Laureaci Nagrody i Medalu Diraca (ICTP)
XX wiek
XXI wiek
Laureaci Medalu Fieldsa
XX wiek
XXI wiek

Laureaci Dannie Heineman Prize for Mathematical Physics
XX wiek
XXI wiek
Laureaci Nagrody Frederica Essera Nemmersa w dziedzinie matematyki
XX wiek
XXI wiek
Laureaci National Medal of Science (lata 2000–2009)
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

Laureaci Nagrody Crafoorda w dziedzinie matematyki
XX wiek
XXI wiek
Laureaci Medalu Lorentza
XX wiek
XXI wiek

Medal Lorentza

Laureaci Medalu Isaaca Newtona
do 2009
2010–2019
lata 20.
XXI wieku

Laureaci Nagrody Fizyki Fundamentalnej
2012
Nagrody
specjalne
2013
2014
2015
2016
Nagroda
specjalna
2017
2018
Nagroda
specjalna
2019
Nagroda
specjalna
2020
Nagroda
specjalna
2021
2022
2023
2024
Laureaci Nagrody Kioto (nauki podstawowe)
Nauki biologiczne
Nauki matematyczne
Ziemia i wiedza o planetach,
astronomia i astrofizyka
Nauki przyrodnicze
Kognitywistyka
Laureaci Albert Einstein World Award of Science
XX wiek
XXI wiek
Laureaci Nagrody Henriego Poincarégo
XX wiek
XXI wiek

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya