Edward Łabno

Edward Łabno

major piechoty
Data i miejsce urodzenia	23 maja 1908 Nowy Sącz
Data i miejsce śmierci	26 sierpnia 1995 Sanok
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie Polskie Siły Zbrojne
Jednostki	2 Pułk Strzelców Podhalańskich 1 Dywizja Grenadierów (2 Pułk Grenadierów Wielkopolskich) 1 Brygada Strzelców 1 Dywizja Pancerna (9 Batalion Strzelców Flandryjskich)
Stanowiska	dowódca kompanii
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa (kampania wrześniowa, kampania francuska 1940, Lądowanie w Normandii, bitwa pod Falaise)
Późniejsza praca	urzędnik leśnictwa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Edward Paweł Łabno (ur. 23 maja 1908 w Nowym Sączu, zm. 26 sierpnia 1995 w Sanoku) – major piechoty Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, kawaler Orderu Virtuti Militari, radny Rad Narodowych w okresie PRL.

Edward Paweł Łabno urodził się 23 maja 1908 w Nowym Sączu jako syn Stanisława i Heleny z domu Baruch^[1][2]. W rodzinnym mieście ukończył szkołę powszechną, po czym rozpoczął naukę w tamtejszym gimnazjum. Po przeprowadzeniu się rodziny do Tarnowa, kontynuował edukację w tym mieście, zakończoną maturą w 1928. Następnie od 1928 do 1929 odbył służbę wojskową w Batalionie Szkolnym Podchorążych Piechoty w Różanie, a od 1929 do 1931 odbył kurs unitarny w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Został awansowany do stopnia podporucznika piechoty ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1931^[3], po czym przydzielony do służby w 2 pułku strzelców podhalańskich w Sanoku^[4] na stanowisko dowódcy plutonu. 1 stycznia 1934 otrzymał awans do stopnia porucznika. Od 1937 do 1939 pełnił funkcję dowódcy 3 kompanii ckm w III batalionie pułku stacjonującym w Olchowcach. W latach 30. był uprawniony do protokołowania „Górskiej Odznaki PZN” (1937)^[5].

Po wybuchu II wojny światowej w 1939 został zmobilizowany w 4 batalionie ckm macierzystego pułku w Sanoku^[6]. Uczestniczył w polskiej wojnie obronnej na stanowisku zastępcy dowódcy 4 samodzielnego batalionu^[7] 2 pułku (w oddziale pod dowództwem mjr. Józefa Kiczki^[8]) w ramach 6 Dywizji Piechoty i przeszedł szlak bojowy od Krakowa po Lubelszczyznę (służył jednocześnie jako oficer zwiadowczy, służąc m.in. na stacji kolejowej w Brzeźnicy koło Będzina^[9][10]). Po klęsce wojny obronnej i agresji ZSRR na Polskę trafił do niewoli radzieckiej, z której zbiegł, na krótko powrócił do Sanoka, po czym 25 października 1939 opuścił miasto przedostając się na Węgry. Został internowany w obozie Lengyeltóti, z którego uciekł 13 grudnia w kierunku Zagrzebia. Tam jako ochotnik przystąpił do Wojska Polskiego. Trafił do Francji, gdzie w ramach Polskich Sił Zbrojnych został przydzielony do 1 Dywizji Grenadierów. W jej szeregach brał udział w walkach kampanii francuskiej 1940, w stopniu kapitana był dowódcą 2 kompanii I batalionu 2 pułku grenadierów^[11]. Podczas walk 18 czerwca 1940 został ranny, po klęsce Francji przedostał się do Lyonu, a na terenach francuskich był do września 1942. Odegrał rolę kuriera w transporcie sztandaru 2 pułku grenadierów (akcja pod kryptonimem „Ewa”, podobnie jak inny pochodzący z Sanoka oficer kpt. Aleksander Florkowski), który pierwotnie w wyniku aresztowań dostał się w ręce żandarmerii francuskiej w Cassis, po czym został zwrócony Polakom, a od września 1942 na pokładzie brytyjskiego okrętu podwodnego dotarł do Gibraltaru, 1 listopada trafił do Plymouth, potem 12 listopada poprzez Londyn i docelowo do Cupar w Szkocji; 13 listopada 1942 Edward Łabno przekazał sztandar byłemu dowódcy 1 Dywizji Grenadierów, gen. Bronisławowi Duchowi^[12].

Na terenie Szkocji służył w 1 Brygadzie Strzelców, od października 1943 był dowódcą kompanii w 9 batalionie strzelców flandryjskich, wchodzącym w skład 3 Brygady Strzelców z 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. W czerwcu 1944 brał udział w lądowaniu w Normandii, w sierpniu 1944 brał udział w bitwie pod Falaise^[13] oraz w Chambois w ramach Operacji Overlord. Został ranny pod Barie Nassau. Wraz z dywizją gen. Maczka walczył do końca zmagań w Wilhelmshaven. W styczniu 1945 został awansowany do stopnia majora i w tej randze od 15 maja do 7 lipca 1945 był p.o. dowódcy 9 batalionu strzelców flandryjskich.

Po zakończeniu II wojny światowej powrócił do Polski i osiadł w Sanoku. Był prześladowany przez władze komunistyczne, został uznany za agenta i wroga klasowego^[13], był poddany ciężkim śledztwom, represjonowany także za rozgłaszanie informacji o zbrodni katyńskiej^[14]. Po aresztowaniu był przetrzymywany w aresztach UB w Szczecinku i Koszalinie oraz więziony. Po odwilży gomułkowskiej 1956 został uniewinniony i zrehabilitowany.

Ponownie zamieszkał w Sanoku, rozpoczął pracę zawodową i działalność społeczną. Był pracownikiem Zarządu Lasów Państwowych. Pod koniec lat 60. był zastępcą dyrektora Ośrodka Transportu Leśnego w Sanoku^[15]. Od 1957 był członkiem Komisji Handlu Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku (nie pełniąc mandatu radnego)^[16], był wybierany radnym Powiatowej Rady Narodowej w Sanoku (1965^[17], 1969)^[18]. Przeszedł na emeryturę w 1973.

Był działaczem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, wybrany członkiem zarządu oddziału powiatowego ZBoWiD w Sanoku 17 marca 1963^[19], 6 lutego 1966 wybrany członkiem zarządu oddziału (w toku zmian w nomenklaturze z 1964 oddział powiatowy został zastąpiony oddziałem)^[20], ponownie 20 października 1968^[21], 23 maja 1971^[22], 21 października 1973 wybrany członkiem zarządu oddziału miejskiego (działającego od 1 stycznia 1973 wskutek przekształcenia oddziału powiatowego na podstawie zmian administracyjnych)^[23], potem został też przewodniczącym komisji historycznej^[24]. Był też prelegentem z ramienia ZBoWiD^[25]. We wrześniu 1973 został delegowany przez zarząd oddziału miejskiego w Sanoku ZBoWiD do Komisji Oficerów Rezerwy przy Zarządzie Miejskim LOK^[26]. Po kolejnej restrukturyzacji ZBoWiD z 1975 w dniu 15 listopada 1976 wybrany członkiem zarządu koła miejsko-gminnego w Sanoku i ponownie przewodniczącym komisji historycznej^[27][28], a z zrezygnował z tej funkcji latem 1979 z uwagi na swój stan zdrowia^[29]. Był też członkiem Klubu Oficerów Rezerwy i Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych. W okresie PRL był bezpartyjny^[25].

20 czerwca 1939 w Sanoku poślubił Barbarę Annę Nowak (1917-2008, wnuczka właścicieli ziemskich Stanisława Nowaka i Henryka Kapiszewskiego), a świadkiem na ich ślubie był dowódca 2psp, podpułkownik Stefan Szlaszewski^[1][30]. Zmarł 26 sierpnia 1995^[31]. Został pochowany w grobowcu rodziny Nowaków na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 10408, decyzją Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych)^[32][33][34]
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969)^[15]
• Krzyż Walecznych czterokrotnie^[35]
• Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1982)^[28]
• Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie^[36]
• Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1987)^[37]
• Krzyż Wojenny z palmami (Francja)^[38]
• Odznaczenia za walki w Normandii i wyzwolenie Belgii^[39]
• Państwowa Odznaka Sportowa^[40]
• Odznaka „Zasłużony dla Sanoka” (1981)^[41]
• „Jubileuszowy Adres” (1984)^[42]

• Andrzej Brygidyn. Polacy na frontach II wojny światowej. Z bronią lub bez broni. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 4 (238) z 20-30 czerwca 1982. 
• Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej. Polacy na ziemi francuskiej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 5 (239) z 20-30 czerwca 1982. 
• Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej. Wierność do końca – dewizą żołnierzy Września (I). „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 11 (245) z 1-10 września 1982. 
• Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej. Wierność do końca – dewizą żołnierzy Września (II). „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 12 (246) z 10-20 września 1982. Sanocka Fabryka Autobusów. 
• Andrzej Brygidyn. Na frontach II wojny światowej. Wierność do końca – dewizą żołnierzy Września (II). „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 13 (247) z 10-30 września 1982. 
• Andrzej Brygidyn. Pułkownik Łabno odszedł na wieczną wartę. „Tygodnik Sanocki”, s. 5, Nr 37 (201) z 15 września 1995. 
• Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka. Kraków: Secesja, 1995. ISBN 83-86077-57-3.
• Generał z sanockim epizodem. „Tygodnik Sanocki”, s. 7, Nr 18 (599) z 2 maja 2003. 
• Pułkownik Łabno odszedł na wieczną wartę. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Sanockie reminiscencje. Sanok: 2013, s. 279-281. ISBN 978-83-903080-2-9.
• Lubelszczyzna - 1939 r. Edward Łabno. stankiewicze.com. [dostęp 2014-05-29].
• Franciszek Oberc. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.