Eidguenots

Eidguenots – stronnictwo w szesnastowiecznej Genewie, aktywne w latach 1519–1535, obejmujące zwolenników reformacji, ścisłego związku Genewy z Bernem i innymi protestanckimi kantonami szwajcarskimi, przeciwstawiające się zarazem władzy księcia Sabaudii Karola III nad miastem.

Inicjatorem ruchu i jego pierwszym przywódcą był Philibert Berthelier. Pierwsze porozumienie Eidguenotów – wynegocjowane przez Besançon Huguesa i Étienne’a de la Mar – zostało zawarte przez Genewczyków z Fryburgiem i ratyfikowane przez przedstawicieli społeczności Genewy 6 lutego 1519 roku. Zostało ono jednak uchylone 11 kwietnia tego samego roku pod naciskiem księcia Karola III, który domagał się od Fryburga anulowania układu o combourgeoisie i zajął zbrojnie Genewę. Jego kuzyn, biskup Genewy Jean de Savoie, nakazał wówczas aresztowanie i egzekucję Bertheliera, którego ścięto 23 sierpnia 1519 r. Inny z przywódców stronnictwa, Amé Lévrier, został stracony w roku 1524 w niedalekim Bonne. Jesienią 1525 roku czołowi przedstawiciele stronnictwa Eidguenotów, którzy znaleźli schronienie we Fryburgu, rozpoczęli negocjacje z władzami tego miasta w sprawie zawarcia nowego traktatu. Zawarte 8 lutego 1526 roku z Fryburgiem – a także z Bernem – i ratyfikowane 25 lutego porozumienie to ustanowiło pakt o wzajemnej pomocy i ostatecznie wykluczyło dom sabaudzki z władania Genewą, kładąc tym samym podwaliny pod powstanie autonomicznego miasta-państwa. Gdy zapewnione zostało bezpieczeństwo zewnętrzne, najbardziej radykalne skrzydło Eidguenotów – znane jako Communautaires – pozbawiło księcia-biskupa pozostałych mu uprawnień^[1].

Słowo Eidguenots wywodzi się od określenia Eidgenosse ze szwajcarskiej odmiany języka niemieckiego i w dosłownym sensie oznacza sprzymierzeńcy, skonfederowani. Wyraz ten mógł stać się etymologiczna podstawą powstania słowa "hugenoci", określającego francuskich protestantów.

Eidguenotom przeciwstawiali się Mammelus-i – stronnicy pozostania miasta pod władzą Sabaudii^[1].

• B. Cottret, Kalwin, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000.