Ekson

Uproszczone porównanie genu komórki eukariotycznej i prokariotycznej

Ekson[1][2][3], egzon[1][4][5] (z ang. exon – expressed region, „region ulegający ekspresji”[6]) – region DNA lub pierwotnego transkryptu RNA, który pozostaje w dojrzałym, funkcjonalnym RNA po wycięciu intronów podczas splicingu[2][7][8]. Sekwencje eksonowe poprzedzielane intronami występują w komórkach eukariotycznych i archaeonach[9]. Część genomu odpowiadająca kompletnemu zestawowi eksonów organizmu lub komórki to eksom[10].

Eksony kodujące i niekodujące

Często termin „eksony” jest ograniczany do poprzedzielanych intronami odcinków genów kodujących sekwencje aminokwasów w cząsteczkach białek[7][1][3][11][12][9]. Jednak eksony znajdują się także w regionach RNA niepodlegających translacji („UTR”, z ang. untranslated region) i w niekodującym RNA. Ponadto, ze względu na możliwość startu translacji w różnych miejscach mRNA, ten sam ekson może być kodujący w jednym transkrypcie, a niekodujący w innym[7].

Eksony kodujące białka

Pierwotny transkrypt (pre-mRNA) zawiera na przemian ułożone odcinki intronowe i eksonowe, przy czym introny są wycinane w trakcie transkrypcji w procesie splicingu. Po zsyntetyzowaniu czapeczki, poliadenylacji i eksporcie cząsteczki RNA z jądra do cytoplazmy transkrypt staje się funkcjonalną cząsteczką informacyjnego RNA (mRNA), który w tej postaci może zostać użyty w procesie translacji.

Przypisy

  1. ↑ a b c eksony, [w:] Słownik terminów biologicznych [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-09-24].
  2. ↑ a b Przepływ informacji genetycznej. Streszczenie, [w:] Lubert Stryer, Biochemia, wyd. 2, Warszawa: PWN, 2003, s. 118–119, ISBN 83-01-13978-1.
  3. ↑ a b Cząsteczki RNA zwykle są przekształcane zanim staną się aktywne, [w:] Robert Kincaid Murray, Daryl K. Granner, Victor W. Rodwell, Biochemia Harpera ilustrowana, wyd. 6, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 431–435, ISBN 978-83-200-3573-5.
  4. ↑ Izabela Makałowska, Michał Kabza, Joanna Ciomborowska, Ewolucja struktury genów, „Kosmos”, 58 (1–2), 2009, s. 5–16 [dostęp 2024-09-24].
  5. ↑ Zofia Szweykowska-Kulińska, Świat RNA, „Biotechnologia”, 2 (61), 2003, s. 15–27 [dostęp 2024-09-24].
  6. ↑ Walter Gilbert, Why genes in pieces?, „Nature”, 271 (5645), 1978, s. 501–501, DOI: 10.1038/271501a0 [dostęp 2024-09-24] (ang.).
  7. ↑ a b c Julie L. Aspden, Edward W.J. Wallace, Nicola Whiffin, Not all exons are protein coding: Addressing a common misconception, „Cell Genomics”, 3 (4), 2023, s. 100296, DOI: 10.1016/j.xgen.2023.100296, PMID: 37082142, PMCID: PMC10112331 [dostęp 2024-09-24] (ang.).
  8. ↑ Exons, [w:] MeSH Browser [online], National Library of Medicine [dostęp 2024-09-25] (ang.).
  9. ↑ a b exon, [w:] J.M. Lackie, The Dictionary of Cell & Molecular Biology, wyd. 5, Elsevier, 2013, s. 227, DOI: 10.1016/c2009-0-64239-2, ISBN 978-0-12-384931-1 (ang.).
  10. ↑ Exome, [w:] MeSH Browser [online], National Library of Medicine [dostęp 2024-09-25] (ang.).
  11. ↑ Encyklopedia. Biologia. Agnieszka Nawrot (red.). Kraków: Wydawnictwo GREG, s. 147. ISBN 978-83-7327-756-4.
  12. ↑ Słownik tematyczny. Biologia, cz. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 56, ISBN 978-83-01-16529-1.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya