Emil Wedel

Emil Wedel
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

15 czerwca 1841
Berlin

Data i miejsce śmierci

16 listopada 1919
Warszawa

Zawód, zajęcie

przemysłowiec

Multimedia w Wikimedia Commons
Pamiątkowa tablica przy alei Emila Wedla
Grobowiec rodzinny Wedlów na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie

Emil Albert Fryderyk Wedel (ur. 15 czerwca 1841 w Berlinie, zm. 16 listopada 1919 w Warszawie) – przemysłowiec, syn Karola Wedla, założyciela fabryki słodyczy Wedel w Warszawie.

Życiorys

Jego matką miała być Karolina Wisnowska, ale ożenek ojca notujemy dopiero w 1850 r., czyli 9 lat po narodzinach Emila. Dlatego bardziej prawdopodobne jest, że Emil był synem drugiej żony ojca, Johanne Charlotte Emilie Assmann. Ochrzczono go jako Alberta Fryderyka, imię Emil dodano później na pamiątkę zmarłej matki[1].

Odbył studia i praktyki w Niemczech, Szwajcarii, Anglii i Francji, które ukończył w 1865 r.[2] W 1861 r. rozpoczął przejmowanie rodzinnego interesu, umieszczając na szyldach swoje imię[1].

W 1865 r. przeniósł produkcję do nowego zakładu przy ulicy Szpitalnej[3]. Rozwinął zakład, unowocześnił produkcję i rozszerzył asortyment. Aby to osiągnąć, sprzedał cukiernię przy ulicy Miodowej w Warszawie cukiernikowi Janowi Wróblewskiemu i przeniósł przedsiębiorstwo do wybudowanej w 1893 r. oficyny kamienicy przy ul. Szpitalnej 8. Kamienicę w 1869 r. kupił od Karoliny Guzowskiej Karol Wedel[2]. Tabliczki czekolady zaczęły być oznaczone faksymile E. Wedla, które stało się znakiem towarowym.

W 1908 r. partnerem spółki został jego syn Jan Wedel (1874–1960), a firma zmieniła nazwę na E. Wedel i Syn. Po jego śmierci zarząd przejęła Eugenia Wedel, a po jej śmierci syn Jan[4].

Angażował się w działalność społeczną. W 1872 r. wraz z innymi właścicielami warszawskich cukierni postulował powołanie Zgromadzenia Cukierników m.st. Warszawy[1]. Założono je w 1892 r. Organizowało szkolenia zawodowe oraz inicjowało akcje patriotyczne[5]. Wedel zaangażował się w działalność Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego[6].

Uczestniczył w życiu ewangelicko-augusburskiej wspólnoty religijnej w Warszawie. Kilka razy brał udział w wyborach do kolegium parafii. Został do niego wybrany w 1901, 1904, 1907 i 1912 r. Do zboru ewangelickiego w Warszawie podarował dwa okna malowane przez niemieckich artystów[1].

Wraz z żoną prowadził działalność dobroczynną. W 1886 r. ufundował dzwon dla stacji misyjnej „Polonia” w Pretorii[1].

Inwestował w nieruchomości. W Warszawie kupił m.in. kamienice przy ul. Nowogrodzkiej 37, ul. Rybaki 12 (okolice dzisiejszego Multimedialnego Parku Fontann) i ul. Czerniakowskiej 8. W 1904 r. kupił folwark Wolimontowice w podwarszawskim Świdrze. W 1910 Wedlowie postawili tam willę[1].

W 1898 r. z kilkoma innymi przedsiębiorcami założył spółkę, która zbudowała fabrykę cementu we Wrzosowej koło Częstochowy[1].

Wraz z żoną wyjeżdżał na kuracje zdrowotne do dzisiejszego Sopotu[1].

Został pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (aleja A, grób 31)[7].

W 2004 r. został upamiętniony przez nadanie jego imienia alejce pieszej na tyłach fabryki na Kamionku[8][9].

Życie prywatne

W dniu 9 sierpnia 1872 zawarł intercyzę z Eugenią z Böhmów (1853–1923), córką Eugeniusza i Augusty z Wisnowskich. Dzień później pastor Karol Gustaw Manitius udzielił im ślubu. Eugenia była siostrzenicą Karoliny, macochy Emila. W prezencie ślubnym Emil otrzymał od ojca rodzinne przedsiębiorstwo, ale proces przejęcia zakończono dopiero 6 lat później[1].

Emil i Eugenia mieli czworo dzieci: Jana Józefa (ur. 1874), Karola (1877–1881), Eleonorę Józefę (ur. 1884) i Zofię (ur. 1893)[1][10].

Został wychowany w duchu polskim, uważał się za Polaka. Interesował się ogrodnictwem, którym zaraził go ojciec[1][2]. W 1904 Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami doceniło jego pomysł rozmieszczenia w ogrodzie w Świdrze gniazd dla ptaków[1].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i j k l Łukasz Garbal, Wedlowie. Czekoladowe imperium, wyd. 1, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2021, ISBN 978-83-8191-330-0, OCLC 1290479499 [dostęp 2022-01-08].
  2. ↑ a b c Olgierd Budrewicz, Opowieść pachnąca czekoladą, Kraków: Padjas, 2004, s. 34, ISBN 83-905938-8-2, OCLC 69640325 [dostęp 2021-05-26].
  3. ↑ Polacy z wyboru, Wedel, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej.
  4. ↑ Iwona Kienzler, Dwudziestolecie międzywojenne, t. 48: Kultowe marki, Warszawa: Edipresse Polska, 2014, s. 41–44, ISBN 978-83-7945-029-9, OCLC 899863645 [dostęp 2022-01-08].
  5. ↑ Mieczysław Kowalski, Dzieje firmy E.Wedel, Warszawa 1993, s. 20.
  6. ↑ Jerzy S. Majewski, Wedel. Dynastia królów czekolady [online], warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2021-05-28].
  7. ↑ Emil Wedel. GROBONET. Wyszukiwarka osób pochowanych. Cmentarz Ewangelicko-Augsburski w Warszawie [online], wawamlynarska.grobonet.com [dostęp 2022-01-08].
  8. ↑ Fabryka Czekolady E.Wedel [online], www.iwaw.pl [dostęp 2021-05-30].
  9. ↑ Aleja Emila Wedla na Kamionku w Warszawie w Targeo
  10. ↑ Jan Józef Wedel – Historia nie tylko firmy E.Wedel [online] [dostęp 2022-01-08] (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya