Endel Lippmaa

Endel Lippmaa (ur. 15 września 1930 w Tartu, zm. 30 lipca 2015) – estoński fizyk, chemik i działacz polityczny.

Życiorys i działalność naukowa

Był synem botanika, Teodora Lippmaa. Ukończył Gimnazjum Nõmme w 1948, a w 1953 Politechnikę w Tallinnie, specjalizując się w technologii łupków naftowych. W 1956 obronił pracę kandydata nauk pod tytułem „Dynamika estońskich produktów łupkowych na bazie oleju w trakcie rozkład termicznego”. W 1971 uzyskał tytuł profesora w dziedzinie fizyki chemicznej i chemii fizycznej. Od 1972 był członkiem Estońskiej Akademii Nauk[1].

Od 1956 do 1961 był starszym wykładowcą i profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie Technicznym w Tallinie. W latach 1961–1980 kierował działem fizyki w Instytucie Cybernetyki. Od 1980 związany był z procesem tworzenia Instytutu Fizyki Chemicznej i Biologicznej. W latach 2001–2006 był szefem Centrum Spektrometrii Analitycznej, a później jego główne wyzwania naukowe związane były z Europejskim Centrum Badań Jądrowych (CERN)[1].

Był doktorem honoris causa kilku uniwersytetów i członkiem stowarzyszeń zawodowych zarówno w Estonii, jak i poza jej granicami. W 1999 został wybrany w plebiscycie najważniejszych postaci Estonii XX wieku[2]. W 2000 uzyskał nagrodę państwową za całokształt badań. W tym samym roku otrzymał Order Godła Narodowego II klasy. W 2006 otrzymał nagrodę National Thought Award[1].

Działalność polityczna

Uczestniczył w działaniach Frontu Ludowego i był członkiem Kongresu Estońskiego oraz członkiem założycielem Partii Konwentu. Pełnił urząd ministerialny w rządzie Edgara Savisaara, w drugim oraz trzecim rządzie Tiit Vähi, jak również był członkiem VIII Riigikogu jako kandydat na listę Partii Ustawodawczej i Zgromadzenia Państwowego w latach 1995–1999[1].

W latach 80. XX wieku, gdy Estonia pozostawała republiką radziecką, wykorzystał swoją zgodę na wyjazd za granicę na spotkania naukowe w celu zbadania niemieckich i rosyjskich dokumentów dotyczących paktu Ribbentrop-Mołotow i jego dodatkowego tajnego protokołu w amerykańskich i niemieckich archiwach[3].

Był zwolennikiem integracji Estonii z Unią Europejską[1].

Rodzina

Z żoną Helle miał dwóch synów[3].

Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Õpetajate Leht, Suri akadeemik Endel Lippmaa
  2. ↑ Delfi, Suri teadlane ja poliitik Endel Lippmaa
  3. ↑ a b The Telegraph, Endel Lippmaa, physicist – obituary
  4. ↑ Endel Lippmaa [online], president.ee [dostęp 2025-03-07].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya