Endochoria

Rozsiewające się przez endochorię owoce malin oferują zwierzętom słodkie owoce
Rozsiewające się przez endochorię cisy zwabiają zwierzęta jaskrawą osnówką

Endochoria, endozoochoria – sposób rozsiewania się roślin poprzez przenoszenie ich diaspor wewnątrz organizmu zwierząt (w tym ludzi). Endochoria jest jedną z odmian obcosiewności. Diaspory są zjadane głównie ze względu na wartość odżywczą, atrakcyjny smak i zapach. Tkanki miękiszu, zwykle owocu są trawione, zaś nasiona przechodzą nieuszkodzone przez przewód pokarmowy i są wydalane wraz z kałem. W przypadku niektórych gatunków diaspory nie są atrakcyjnym pożywieniem a dostają się do przewodu pokarmowego przypadkiem wraz z masą pokarmu. Nasiona roślin rozprzestrzeniających się przez endochorię są odporne na działanie soków trawiennych. Działanie enzymów może powodować pęcznienie łupiny lub okrywy co ułatwia a nawet jest warunkiem koniecznym kiełkowania. Przez kilka godzin, gdy pokarm jest przemieszczany w przewodzie pokarmowym zwierzęta przebywają znaczne odległości, szczególnie ptaki wędrujące[1], które mogą istotnie wpływać na kolonizację wysp przez rośliny[2][3]. Z endochorii jako metody rozprzestrzeniania korzystają rośliny wielu zbiorowisk. Poza roślinami w przewodzie pokarmowym rozprzestrzeniają się zarodniki grzybów[1].

Zwykle do rozprzestrzeniania diaspor dochodzi latem. Jednak część roślin przystosowała się do rozsiewania zimą. Diaspory tych gatunków pozostają na roślinie nie opadając. Miąższ takich roślin może stawać się zimą mączysty, nie musi też zawierać dużo węglowodanów. Zimą rozprzestrzeniane są diaspory jarzębiny, konwalijki, jemioły, głogu, róży, tarniny, derenia, ligustru, psianki słodkogórz, kaliny i innych[1].

W rozprzestrzenianiu zjadanych diaspor uczestniczą zwierzęta z różnych grup taksonomicznych. Ryby biorą udział w rozsiewaniu roślin wodnych. Krokodyle i żółwie biorą udział w rozprzestrzenianiu roślin z rodzaju Durio i Guayanita. Ślimaki przemieszczają nasiona poziomki, maliny, borówki czernicy. Ważna dla wielu roślin jest endochoria z udziałem ptaków i ssaków. Możliwa jest też endochoria złożona, gdy zwierzę żywiące się diasporami zostaje zjedzone przez drapieżnika a wraz z nim nasiona, które ostatecznie wydostają się z jego przewodu pokarmowego[1].

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d Podbielkowski Zbigniew, Podbielkowska Maria: Przystosowania roślin do środowiska. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1992, s. 510–521. ISBN 83-02-04299-4.
  2. Paweł Wąsowicz, Ádám Lovas-Kiss, Andy J. Green. Putative ‘Dispersal Adaptations’ Do Not Explain the Colonisation of a Volcanic Island by Vascular Plants, but Birds Can. „Ecology Letters”, 2025-10-16. DOI: 10.1111/ele.70234. ISSN 1461-0248. (ang.). 
  3. Mariusz Błoński: Zaskakujące wyniki badań nad kolonizacją wysp przez rośliny. kopalniawiedzy.pl, 2025-10-20. [dostęp 2025-10-21].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya