Enkiant
Enkianthus campanulatus | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
enkiant |
| Nazwa systematyczna | |
| Enkianthus Loureiro Fl. Cochinch. 258, 276. Sep 1790[3] | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
E. quinqueflorus Loureiro[3] | |

Enkiant (Enkianthus) – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Tworzy klad bazalny w obrębie rodziny. Obejmuje w zależności od ujęcia od ok. 12 do 17 gatunków[4]. Rośliny te występują w Azji Wschodniej na obszarze od Himalajów do Japonii i Półwyspu Indochińskiego. W Chinach rośnie 7 gatunków, w tym cztery endemity[5]. W Japonii dziko występują trzy gatunki rodzime[4]. Rosną w widnych lasach i na terenach skalistych. Ich kwiaty zapylane są przez owady[6].
Kilka gatunków z tego rodzaju uprawianych jest jako rośliny ozdobne i wyhodowano ich szereg kultywarów[4]. Walorem ich jest obfite kwitnienie i jaskrawe kolory przebarwiających się jesienią liści[6]. W klimacie chłodniejszym (np. w Polsce) w uprawie spotykany jest niemal wyłącznie enkiant dzwonkowaty[7]. Enkiant pięciokwiatowy jest w południowych Chinach popularną ozdobą w okresie noworocznym[8].
Rodzaj opisany został przez portugalskiego misjonarza jezuickiego – João de Loureiro w 1790 roku, na podstawie badań, które prowadził podczas 30-letniego pobytu w Kochinchinie. Nazwę rodzajową utworzył z greckich słów enkyos (= być brzemienną, w ciąży) i anthos (=kwiat)[4].
Morfologia
- Pokrój
- Krzewy, rzadko małe drzewa (do 6 m wysokości[6]), zwykle zrzucające liście zimą, rzadziej zimozielone[5][7]. Charakterystyczne dla tych roślin są okółkowe rozgałęzienia pędów[7].
- Liście
- Skrętoległe (często zebrane w nibyokółkach[2][4]), zwykle skupione na końcach pędów, ogonkowe, blaszka pojedyncza, piłkowane[5][7].
- Kwiaty
- Zebrane w zwisające grona lub baldachogrona[7] na końcach pędów, rzadko pojedyncze lub wyrastające parami[5]. Kwiaty 5-krotne. Płatki zrośnięte, tworzą koronę dzwonkowatą lub dzbanuszkowatą, z krótkimi łatkami. Korona barwy białej, żółtawej, różowej do czerwonej[7]. Pręciki znacznie krótsze od korony, o nitkach spłaszczonych. Pylniki otwierają się podłużnymi pęknięciami rozszerzającymi się ku szczytowi, na końcach wybiegające w ostry różek. Zalążnia górna z kilkoma zalążkami w komorze. Znamię ucięte[5][2].
- Owoce
- Drobne[7] (o średnicy 6–19 mm), suche[4] torebki otwierające się 5 klapami[7]. Nasiona nieliczne lub pojedyncze[5], drobne[4], często oskrzydlone[6].
Systematyka
Jedyny, współczesny gatunek podrodziny Enkianthoideae Kron, Judd & Anderberg w obrębie rodziny wrzosowatych Ericaceae. Rodzina ta ma pozycję bazalną w obrębie rodziny[2]. W obrębie rodzaju wyróżnia się cztery sekcje: Andromedina (E. nudipes, E. subsessilis), Enkiantella (E. chinensis, E. deflexus, E. pauciflorus, E. ruber), Enkianthus (E. perulatus, E. quinqueflorus, E. serotina, E. serrulatus) i Meisteria (E. campanulatus, E. cernuus). Podział na gatunki jest jednak zmienny u różnych autorów i ich liczba waha się od 12 do 17[4].
- Enkianthus campanulatus (Miq.) G.Nicholson – enkiant dzwonkowaty
- Enkianthus cernuus (Siebold & Zucc.) Benth. & Hook.f. ex Makino – enkiant wygiętoszypułkowy
- Enkianthus chinensis Franch.
- Enkianthus deflexus (Griff.) C.K.Schneid.
- Enkianthus nudipes (Honda) Ueno
- Enkianthus pauciflorus E.H.Wilson
- Enkianthus perulatus (Miq.) C.K.Schneid. – enkiant woreczkowaty, e. japoński
- Enkianthus quinqueflorus Lour. – enkiant pięciokwiatowy
- Enkianthus ruber Dop
- Enkianthus serotina Chun & W.P.Fang
- Enkianthus serrulatus (E.H.Wilson) C.K.Schneid.
- Enkianthus sikokianus (Palib.) Ohwi
- Enkianthus subsessilis (Maxim.) Makino
Uprawa
Rośliny te najlepiej rosną w miejscach dobrze nasłonecznionych, ewentualnie w półcieniu. Najlepiej rosną na glebach wilgotnych, kwaśnych i przepuszczalnych. Znoszą okresowe susze, ale w takich przypadkach na stanowiskach nasłonecznionych cierpią od oparzeń[4].
Rośliny łatwo rozmnażają się z siewu nasion, trudniej z sadzonek. Dla zachowania cech kultywarów konieczne jest rozmnażanie za pomocą sadzonek pozyskiwanych późną wiosną lub na początku lata. Konieczne jest stosowanie ukorzeniaczy[4].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b c d Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2018-12-16] (ang.).
- ↑ a b Enkianthus Loureiro. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-12-16].
- ↑ a b c d e f g h i j Thomas Clark, Eric Hsu, Koen Camelbeke. Enkianthus in cultivation. „The Plantsman”, s. 78-85, 2011.
- ↑ a b c d e f Fang Ruizheng, Peter F. Stevens: Enkianthus Loureiro. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-12-16].
- ↑ a b c d Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs. London: MacMillan, 2002, s. 199. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ a b c d e f g h i Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste. D-H. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 68-70. ISBN 83-01-12029-0.
- ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 331, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ Enkianthus. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2018-12-16]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.