Erna Scheffler

Erna Scheffler z domu Friedenthal^[1] (ur. 21 września 1893 we Wrocławiu, zm. 22 maja 1983 w Londynie^[2]) – niemiecka prawniczka pochodzenia żydowskiego, pierwsza kobieta-sędzia Federalnego Trybunału Konstytucyjnego Niemiec (1951–1963)^[3].

Urodziła się 21 września 1893 r. we Wrocławiu w rodzinie kupieckiej Paula Friedenthala i Margarethe Kupfermann^[4][5][6]. Marzyła o karierze śpiewaczki. Po śmierci ojca, co zmusiło matkę do przyjęcia opiekuna prawnego, Scheffler uznała, że jej przyszły zawód musi zagwarantować niezależność. W wieku 17 lat ukończyła gimnazjum^[5], zdając maturę w szkole dla chłopców, gdyż w żeńskiej nie było to możliwe^[6]. Po maturze rozpoczęła studia medyczne, które następnie zmieniła na prawnicze i w 1914 r. ukończyła je z tytułem doktora^[5]. W trakcie studiów była jedyną kobietą na sali wykładowej, bywała ignorowana przez wykładowców^[6]. Ponieważ w Cesarstwie Niemieckim kobiety nie mogły zdawać egzaminów państwowych, a tym samym wykonywać zawodów prawniczych, Scheffler poświęciła się pracy w poradniach prawnych i jako asystentka urzędnika^[5]. W 1916 r. zawarła związek małżeński z Fritzem Haslacherem^[1]. Dopiero w Republice Weimarskiej zdała w 1925 r. egzaminy państwowe^[6] i po osiągnięciu granicy wieku dla kobiet wstąpiła do służby cywilnej jako sędzia^[5]. W 1930 r. zaczęła pracę jako jedna z pierwszych sędzi w Niemczech. Musiała też rozwieść się, gdyż jedynie kobiety niezamężne mogły wykonywać zawód prawniczy^[6].

Po dojściu do władzy nazistów w 1933 r. straciła pracę z powodu żydowskiego pochodzenia^[5]. W trakcie II wojny światowej ukrywała się w altanie w berlińskich ogródkach działkowych^[6]. W 1945 r. powróciła do orzekania w sądzie okręgowym w Berlinie, a w 1949 r. przeniosła się do sądu administracyjnego w Düsseldorfie^[1]. W swojej karierze skoncentrowała na równouprawnieniu kobiet. W referacie wygłoszonym na Niemieckiej Konferencji Prawników w 1950 r. określiła podstawy do realizacji podstawowego prawa do równouprawnienia jako wywiedzione z art. 3 ust. 2 konstytucji zachodnich Niemiec. W 1951 r. została wybrana na pierwszą kobietę-sędzię Federalnego Trybunału Konstytucyjnego i jako jego członkini przyczyniła się do wprowadzenia kilku istotnych zmian na drodze do równouprawnienia, m.in. w 1959 r. sąd ten wydał orzeczenie o tzw. ojcowskim głosie decydującym, w którym ustanowił równe prawo rodziców do decydowania o sprawach dotyczących ich potomstwa^[5].

Po zakończeniu pracy w Federalnym Trybunale Konstytucyjnym kontynuowała działalność o równouprawnienie kobiet jako publicystka i wykładowczyni. Było to spowodowane jej przekonaniem, że pomimo wprowadzonych zmian w prawodawstwie, różnica między prawnie zagwarantowanym równouprawnieniem a faktycznym równouprawnieniem nadal istniała^[5].

Jej drugim mężem w 1945 został Georg Scheffler (zm. 1975). Scheffler miała jedną córkę z pierwszego małżeństwa – Lorę (ur. 1917), lekarkę^[4].

Zmarła 22 maja 1983 w domu swojej córki w Londynie^[5][2].