Ezechiel Paritius

Ezechiel Paritius
Data i miejsce urodzenia

16 kwietnia 1622
Litomierzyce

Data i miejsce śmierci

w sierpniu 1671
Brzeg

Narodowość

śląska

Dziedzina sztuki

malarstwo portretowe

Epoka

barok

Ważne dzieła
  • Portret Martina Schmidta
  • Portrety książąt legnicko-brzeskich: Jerzego III, Chrystiana oraz Ludwiki Anhalckiej
Multimedia w Wikimedia Commons
Portret Martina Schmidta – burmistrza Brzegu, miedzioryt Jacoba Sandrarta wg obrazu Ezechiela Paritiusa, 1668

Ezechiel Paritius (ur. 16 kwietnia 1622 w Litomierzycach[1], zm. w sierpniu 1671 w Brzegu[1]) – nadworny artysta malarz ostatnich Piastów śląskich oraz malarz królewski w Polsce.

Życiorys

Prawdopodobnie pochodził ze rodziny Paritiusów, wyznania ewangelickiego, którzy co najmniej od XVI wieku mieszkali na Śląsku[a]. Wykształcenie artystyczne zdobył prawdopodobnie we Włoszech[4][5]. W latach 40. przebywał w Warszawie na dworze polskiego magnata, Adama Kazanowskiego; tam został nadwornym malarzem królewskim w Polsce[4][6]. Po śmierci Kazanowskiego w 1649 opuścił Warszawę i udał się na Śląsk; po krótkim pobycie w Byczynie, w 1651 zamieszkał we Wrocławiu, gdzie zamierzał uprawiać zawód portrecisty[4][7]. W roku następnym doszło do zatargu Paritiusa z cechem malarzy, którzy zabronili mu uprawiania zawodu malarza-portrecisty na terenie miasta; zmuszony ciągłymi procesami, około 1654 lub 1655 opuścił Wrocław i udał się do Brzegu, gdzie został zatrudniony przez księcia legnicko-brzeskiego Jerzego III[4][8]. 28 marca 1662 książę nadał artyście oficjalny tytuł nadwornego malarza dworu piastowskiego[4][9].

Zmarł w połowie sierpnia 1671 w Brzegu, jego pogrzeb odbył się 18 sierpnia, został pochowany w krypcie kościoła św. Mikołaja[1].

Twórczość artystyczna

Jego twórczość artystyczna jest mało znana, gdyż nie zachowało się żadne jego dzieło malarskie. Był głównie portrecistą, ale z przekazów źródłowych wiadomo, że oprócz portretów malował również obrazy o tematyce alegorycznej i religijnej (Zuzanna w kąpieli, Mojżesz, Dawid, Św. Piotr)[10][11]. Dla zamku brzeskiego i oławskiego namalował portrety książąt legnicko-brzeskich (m.in. Jerzego III, Chrystiana oraz jego żony Ludwiki Anhalckiej); jest również autorem portretu burmistrza Brzegu – Martina Schmidta; portrety te znane są jedynie z miedziorytów sztycharzy Jana Baptysty Paraviciniego oraz Jacoba Sandrarta[12][11].

Uwagi

  1. ↑ Czeski badacz Józef Smolik identyfikuje Ezechiela Paritiusa z Ezechielem Sykorą (po polsku sikora), urodzonym 17 kwietnia 1622 roku w Litomyślu w Czechach[2]. Na podstawie nieznanych wcześniej archiwaliów Aleksander Rombowski podważył tezę Smolika[3].

Przypisy

  1. ↑ a b c Rombowski 1966 ↓, s. 371.
  2. ↑ Smolik J., Ezechiel Paritius – Ezechiel Sykora ..., „Památky archeologické a místopisné”, tom 25, Praha 1913 s. 9–12.
  3. ↑ Rombowski 1966 ↓, s. 372-373.
  4. ↑ a b c d e Rombowski 1952 ↓, s. 44.
  5. ↑ Więcek 1962 ↓, s. 410.
  6. ↑ Więcek 1962 ↓, s. 410–411.
  7. ↑ Więcek 1962 ↓, s. 411.
  8. ↑ Więcek 1962 ↓, s. 411–412.
  9. ↑ Więcek 1962 ↓, s. 413–414.
  10. ↑ Rombowski 1952 ↓, s. 43.
  11. ↑ a b Więcek 1962 ↓, s. 415.
  12. ↑ Rombowski 1952 ↓, s. 43–44.

Bibliografia

  • Aleksander Rombowski. Ezechiel Paritius, nadworny malarz piastowski w Brzegu. „Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego”. Tom 7, 1952. 
  • Aleksander Rombowski. Malarz Ezechiel Paritius. Nowe fakty i nowe wątpliwości. „Opolski Rocznik Muzealny”. Tom 2, 1966. 
  • Adam Więcek. Ezechiel Paritius: nadworny malarz Piastów śląskich. „Biuletyn Historii Sztuki”. Tom 24, 1962. 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya