Fabian Birkowski

Fabian Birkowski OP
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1566
Lwów

Data i miejsce śmierci

9 grudnia 1636
Kraków

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

Kościół łaciński

Inkardynacja

dominikanie

Śluby zakonne

1596

Cytaty w Wikicytatach

Fabian Birkowski (ur. w 1566 we Lwowie, zm. 9 grudnia 1636 w Krakowie) – polski kaznodzieja.

Życiorys

Syn Tomasza Birkowskiego – majstra kuśnierskiego i Elżbiety – córki ławnika miejskiego. Od 1585 uczył się w Akademii Krakowskiej; stopień bakałarza uzyskał w 1587, a magistra w 1593. Dla dokończenia studiów odbył podróż zagraniczną do Włoch.

W latach 1596–97 wykładał literaturę grecką i rzymską w Akademii Krakowskiej. Był znawcą teologii i literatury antycznej. Przypisano mu też tytuł doktora teologii; wykładał ją m.in. w konwencie dominikańskim w Krakowie. Od 1596 dominikanin. Po śmierci Piotra Skargi (1612) kaznodzieja królewski – syna królewskiego Władysława IV w Warszawie.

Tak sam określa rolę kaznodziei (z kazania na pogrzebie Piotra Skargi[1] – pisownia oryginalna):

Pierwszą ozdobą kaznodziei jest, iż w oczach ludzkich porywa się na ogień. Winien być jak ogień: czystym, jasnym i gorejącym.... Kapłani wnet jak aniołowie, wnet jak pioruny szybko i szeroko wolę boską roznoszą. Oni od Japonów, wysp filipińskich i Moluk, jakby na przechadzkę zbiegali. Non erat terra, quae se abconderet a calore eorum. Czyniła to wielka miłość, która skrzydła ogniste ich nogom przyprawowała.... Nie przez mowców słowa bożego państwo greckie zginęło. Błogo było Carogrodowi, gdy widział na mownicy Chryzostoma, Grzegorza i innych patryarchów. Nie stało tych – wnet Nestroyusze, Cerularyowie się wznieśli, którzy mówili dla pochlebstwa, dogody łaskom cesarskim i co innego przed oczyma mieli, niż prawdę

Towarzyszył królewiczowi w wyprawach wojennych (Moskwa, Chocim).

I jeszcze jeden fragment z kazania wygłoszonego podczas mszy dziękczynnej po zawarciu pokoju po bitwie pod Chocimiem[1] (pisownia oryginalna):

Synowie Korony i Litwy! którzyście dusze wasze nieśli na szańc z dobrej woli, błogosławcie panu.... Zraziliście nieraz ufce tureckie sercem waszem bohaterskiem.... Gdy mi przychodzą na myśl niektórzy żołnierze, którem widział z potrzeby do obozu przychodzące, zbroczone krwią pogańską i swoią, o! jako błogosławię pana, że mi dał widzieć syny kraju mego wielkie dzieła rycerskie odprawujące.

Był jednym z członków Rady Duchownej mającej doprowadzić do pokoju z dysydentami. Do 1634 r. przebywał w Warszawie. Następnie osiadł w Krakowie, gdzie pełnił funkcję przeora klasztoru.

Twórczość

Powszechnie podziwiany przez współczesnych i wysoko ceniony przez historyków. Mówca pełen życia, silnie poruszający słuchaczy. Największe uznanie zyskały jego kazania pogrzebowe i obozowe. Są one cennym źródłem do poznania myśli i życia codziennego epoki staropolskiej.

Najsłynniejsze kazania pogrzebowe:

Kazania obozowe:

  • Panu Bogu podziękowanie za uspokojenie Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego (1621),
  • Kazanie obozowe o Bogarodzicy[3] (1623),
  • Kantymir basza porażony[4] (1624).

Zbiory innych kazań:

  • Orationes Ecclesiasticae[5] (1622),
  • Kazania na niedziele i święta (1628).

Inne utwory[6]:

  • Lacrimae in funere Annae Jagellonicae Kraków 1596, drukarnia Łazarzowa
  • Na pogrzebie x. Piotra Skargi... kazanie Kraków 1612, drukarnia A. Piotrkowczyk, wyd. nast.: Kraków 1613; Kraków 1615
  • Syn Korony abo na pogrzebie... Joachima Ocieskiego... kazanie Kraków 1613, drukarnia A. Piotrkowczyk
  • Jozue za kolędę dany roku 1613. Jan Zamoyski na mszy zadusznej... wspomniany roku 1605. Kazania dwoje Kraków 1613, drukarnia A. Piotrkowczyk
  • Kazania na niedziele i święta doroczne cz. 1-3, Kraków 1620, drukarnia A. Piotrkowczyk, wyd. nast.: Kraków 1623-1628
  • Kawaler maltański na pogrzebie... Zygmunta Srzedzińskiego Kraków 1623, drukarnia A. Piotrkowczyk
  • Jan Karol Chodkiewicz i Jan Weyher, wojewodowie Kraków 1627, drukarnia A. Piotrkowczyk

Przypisy

  1. ↑ a b Kazimierz Brodziński: Życiorysy niektórych poetów i uczonych, Wydawca: Kazimierz Józef Turowski, Sanok, 1856 ss 7 – 29
  2. ↑ Kwiaty koron krolewskich nieśmiertelne abo pamięć [...] Zygmvnta III krola polskiego y szwedskiego, także pamięć [...] Konstanciey krolowey polskiey y szwedskiey [online], polona.pl [dostęp 2020-10-02].
  3. ↑ Kazanie obozowe o Bogarodzicy ; przy tym Nagrobek Osmanowi, cesarzowi tureckiemu, y insze kazania o s. Iackv y b. Kantym przez [...] Fabiana Birkowskiego [...] na swiat podany [!] [...]. [online], polona.pl [dostęp 2020-10-02].
  4. ↑ Kantymir basza porażony albo O zwycięstwie z Tatar przez [...] Stanisława Koniecpolskiego [...] w roku 1624 dnia 20 [...] czerwca [...] między Haliczem a Bolszowcem otrzymanym kazanie [online], polona.pl [dostęp 2020-10-02].
  5. ↑ R. P. Fr. Fabiani Bircovii S. T. Doct. Ord. Praedicat. s. Dominici Orationes ecclesiasticae, jn quibus eiusdem ordinis tum et alij viri sancti memorantur. Theologis, divini verbi praeconibus, omnibusq[ue] literarum studiosis, ob variam eamq[ue] raram doctrinam S. Scripturae multorum locorum enodationes, allegoricas, hieroglyphicas explicationes, historiarum illustrationes et eloquentiam singularem lectu utiles ac pernecessariae. [online], polona.pl [dostęp 2020-10-02].
  6. ↑ Roman (1886-1972) Oprac Pollak i inni, Nowy Korbut, „IBL PAN, sygn. III-10.971, s. 33-34”, 1964 [dostęp 2026-02-27].

Literatura dodatkowa

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya