Fan Zhongyan
| |||||||||
| Nazwisko chińskie | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
Fan Zhongyan (ur. 989, zm. 1052) – chiński uczony, polityk i reformator z czasów dynastii Song.
Pochodził z Xuzhou w prowincji Jiangsu[1]. Osierocony, zdobył jednak wykształcenie i zdał egzaminy urzędnicze na najwyższy stopień jinshi w 1015 roku[2].
Zwolennik konfucjanizmu, znawca Sześciu Klasyków, w szczególności Yijingu[2]; przyczynił się do ugruntowania pozycji tej księgi oraz Doktryny Środka jako kanonicznych tekstów filozofii konfucjańskiej. Cnotę nabożności synowskiej interpretował jako bezgraniczne poświęcenie się państwu. Zaciekły przeciwnik buddyzmu[1]. Popierał nauczanie Sun Fu i Hun Yuana, a do jego uczniów należał Zhang Zai; jego poglądy dotyczące m.in. kontroli nad własnymi pożądaniami, czyniły zeń prekursora neokonfucjanizmu[2].
Piastował wiele urzędów, m.in. w departamencie edukacji[2]. W latach 1040–1043 dowodził obroną północnych granic cesarstwa podczas wojny z państwem Xixia. W 1043 roku mianowany przez cesarza Renzonga kanclerzem. Próbował przeprowadzić reformy administracyjne, których program przedstawił w 10-punktowym memoriale przedłożonym dworowi. Jego działania obejmowały m.in. zwalczanie protekcjonizmu i korupcji, wzmocnienie lokalnych milicji jako podstawy obronności państwa i wprowadzenie do egzaminów urzędniczych przedmiotów praktycznych[3]. Działał na rzecz rozwoju szkolnictwa, zakładając akademię w Kaifengu i sieć szkół prefekturalnych w całym kraju. Choć reformy zostały poparte przez cesarza i wpływowego Ouyang Xiu, napotkały na opór konserwatywnych urzędników dworskich i ostatecznie zostały przerwane w 1044 roku, a samego Fana odesłano na prowincję. Znaczna część jego postulatów została zrealizowana później przez Wang Anshi[4].
Przypisy
- ↑ a b Fan Zhongyan, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2012-11-09] (ang.).
- ↑ a b c d Fan Chung-yen. W: Rodney L. Taylor: The Illustrated Encyclopedia of Confucianism. T. 1. New York: The Rosen Publishing Group, Inc., 2005, s. 175–176. ISBN 0-8239-4081-0.
- ↑ John King Fairbank: Historia Chin. Nowe spojrzenie. Warszawa-Gdańsk: Bellona/Marabut, 2004, s. 88. ISBN 83-11-09726-7.
- ↑ Mieczysław Jerzy Künstler: Dzieje kultury chińskiej. Wrocław: Ossolineum, 1994, s. 220. ISBN 83-04-03773-4.
Bibliografia
- China. A Historical and Cultural Dictionary, edited by Michael Dillon, Curzon Press, Richmond 1998.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.